Kijken naar het doktersspreekuur

Afwezig van Simon Gray door het RO Theater, regie George van Houts en Leopold Witte. Schouwburg R'dam t/m 20 april....

Simon wil die avond niets anders dan rust, lekker onderuit luisteren naar Wagner. Maar de ouverture is nog niet ingezet of daar komt de eerste bezoeker die rust al verstoren. Hij is niet de enige, de ene na de andere ongenode gast schuifelt naar binnen. Een vloekende vriend die alleen rust vindt in de file of zijn broer die het in de sollicitatierace af denkt te leggen tegen een vrouw.

Allemaal zijn het veertigers, ingehaald door het leven, gefrustreerd, neurotisch of verstrikt in relatieproblemen. Alleen Simon lijkt op alle fronten geslaagd. Maar zijn rimpelloze bestaan - leuke vrouw, mooi huis, interessante baan en af en toe een vrijblijvende wip - schermt hij af door complete onverschilligheid. Hij luistert, geeft geen krimp en vraagt zich hoogstens af waar zijn eigen bezetenheid is gebleven.

Met Afwezig schreef de Britse auteur Simon Gray een rake pastiche op het moderne, jachtige leven, waarin we overmand worden door een overmaat aan indrukken en problemen. Sommigen verdrinken daarin, terwijl anderen, zoals deze Simon, hun gevoel dichtmetselen en vereenzamen in oppervlakkig gemak.

Het is een bittere komedie vol scherpe dialogen en snelle grappen, die vertaler Marcel Otten mooi overzette naar de Nederlandse situatie van nu. Het is niet Grays sterkste stuk, daarom vraagt de structuur - één centrale figuur die telkens een andere speler tegenover zich krijgt - om een inventieve regie. En dat is precies waaraan het hier schort.

De mise-en-scène is zo monotoon dat je het gevoel hebt naar het spreekuur van een dokter te kijken. Bovendien koesteren de twee regisseurs het hardnekkige misverstand dat een komedie wel vaart bij bekkentrekkerij. Geen grap ontsnapt de spelers terloops, iets waar deze tekst om vraagt, elk woord krijgt overdadig veel nadruk en wordt vet onderstreept met gebaren en grimassen.

Alsof hiermee het stuk nog niet genoeg om zeep is geholpen, speelt Herman Naber de figuur van Simon zo gladjes dat ik hem geen seconde kon geloven. De enige manier waarop ik met hem mee kon voelen is dat ik na vijf minuten net zo onverschillig was voor zijn wel en wee als hij dat is voor zijn omgeving.

Marian Buijs

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden