Kijken doe je niet met je handjes

WSSOHWTE? vraagt TENT., centrum voor beeldende kunst in Rotterdam, aan zijn publiek. Oftewel: Who Said Seeing Only Happens With The Eyes?...

WSSOWTE?, belooft het persbericht, mag je opvatten als een 'retorische vraag'. En de expositie die kunstenaar Wapke Feenstra samenstelde als één in de reeks van 'atmosferische' tentoonstellingen die de laatste tijd in de mode zijn. Een 'totaalervaring', waar kunst niet alleen is om naar te kijken, maar ook om te ruiken, horen, voelen - is het niet met je handen dan wel met je onderbuik.

Dat valt vies tegen. Inderdaad, de stalen vloer die Paul Devens in TENT. bezorgt je kortstondig de bibbers als hij zich onder luid geroffel en met heftige trillingen in beweging zet. Maar voor het overige vertrouwen de deelnemend kunstenaars op het oog - een wel heel erg gewíllig oog.

Feenstra toont hoe in jampotjes achtergebleven verfresten kunnen schilferen en barsten tot vreemdsoortige structuren; in Anne Lise Stenseths video over een vogelvrouwtje roept het hoofdpersonage toepasselijk dat het 'nu wel eens tijd voor actie' wordt.

Dan valt er in Arnhem, op een expositie die precies het omgekeerde van WSSOHWTE? beweert, meer te beleven. Het Hooghuis toont onder de titel Eyegasm tm Visual Stimuli Inc. tekeningen en schilderijen waarbij je ogen tekort komt. Op de kleurrijke doeken van Michel Boekhoudt buitelen de aan strips, reclame, kunstgeschiedenis en technische handboeken ontleende beelden over elkaar heen. Met een 3D-brilletje op blijken ze van elkaar te schuiven, maar ook zónder doemen uit die wirwar van sjablonen associaties aan koloniale onderdrukking op.

In Strange Fruit (2001) houdt Boekhoudt het simpel. En komt de klap het hardste aan. Pas na lang turen blijkt uit zijn wazige stippelbos (gemaakt op basis van een sterk uitvergrootte ansichtkaart van een racistische lynchpartij) wat voor gruwelijks in de boom bungelt.

Ook Barbara Helmer kopieert plaatjes uit tijdschriften, blaast ze op, en schildert ze na. Maanachtige landschappen vol merkwaardige flatgebouwen, maar vooral auto's, véél auto's - kitscherig soms, maar vaak ook met een mooie schurfterige, bladderige structuur.

Ze hebben een effect dat in Rotterdam alleen Martin Walde weet te bereiken. Zijn transparante, opgeblazen gezwel in een kinderbadje vráágt erom aangeraakt te worden. Want van wat voor materiaal is dat trillende ding? Slijm? Rubber? Plastic?

Eén vinger richting het gevaarte, en de sculptuur zinkt: kijken doe je met je ogen, niet met je handen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden