Kijkdag in Villa Janoekovitsj

Duizenden Oekraïners namen dit weekeinde een kijkje op het landgoed van de gevluchte president Viktor Janoekovitsj, een soort 'Neverland' bij Kiev.

NOVI PETRIVTSKI - Al vroeg in de ochtend staan er honderden boze Oekraïners voor de poorten van Mezjhyrija, de enorme residentie van de Oekraïense president Viktor Janoekovitsj. Ze slaan op de poorten of zoeken een manier om over, langs of onder de soms vijf meter hoge hekwerken te klimmen. Van de presidentiële garde geen spoor, noch van de ordetroepen die het complex moeten bewaken. Het zijn de radicale activisten van Pravy Sektor of de zelfbenoemde veiligheidssoldaten van het Onafhankelijkheidsplein die het nu voor het zeggen hebben. Pas wanneer de gemaskerde mannen zeker weten dat de kust veilig is gaan de poorten open.


Als er iemand niet kan wachten, dan is het wel Tetjana Tsjernovol. Ze staat op de motorkap van haar Lada Niva. 'We gaan allemaal naar binnen. Allemaal! En we raken niets aan, we nemen niets mee. Dit gaat een museum worden voor de monsterlijke corruptie die hier heeft plaatsgevonden!'


De blauwe plekken op haar gezicht verraden de lange geschiedenis die Tsjernovol heeft met Mezjhyrija. Al jaren doet de journaliste onderzoek naar het complex dat langzaam maar zeker van een rijksgebouw is omgetoverd tot het 'Neverland' van Janoekovitsj. Eind vorig jaar werd ze in de buurt van het complex van de weg gereden, in elkaar geslagen en voor dood achtergelaten. Nu gaat de deur eindelijk open.


Onder luid gejuich stormen er honderden mensen naar binnen. Ze vergapen zich aan de vijf verdiepingen van het grote gastenverblijf, kijken over het terrein en proberen uit te zoeken wat waar precies is. 'Is de dierentuin daar? Nee, alleen een landingsplaats en een garage voor oldtimers!'


'Niet op het gazon lopen!', brullen de radicalen, die nu ook openlijk vuurwapens dragen. Ze krijgen versterking van de barricades en rijden in de Landrovers van de presidentiële garde. Ze blijven het herhalen: niets stelen, niets aanraken en alles netjes laten liggen.


Niet iedereen kan de verleiding weerstaan, op de golfbaan slaan bezoekers een balletje met de clubs van de president zelf. Het complex is oneindig groot, er zijn restaurants, aanlegsteigers, tennisbanen, boksringen, kassen voor bananenteelt, sauna's, een struisvogelkwekerij en zelfs een speciale hangar voor hovercrafts.


'Ik heb eigenlijk genoeg van al die mensen die met mij op de foto willen, maar dit is natuurlijk wel heel bijzonder', legt Michail Gavryljak uit. Hij werd eind januari door de oproerpolitie opgepakt en moest urenlang naakt met de agenten poseren. Hij moet weer op de foto, maar nu bij het manshoge en vooral foeilelijke witte paard voor de deur van de residentie. 'Nu begint het opbouwen van het nieuwe Oekraïne, snap je?' zegt Gavryljak. 'Vandaag mogen de mensen zien wat hier allemaal gedaan is, van hun eigen geld. En morgen gaan we dit allemaal teruggeven aan het volk.'


Het is het perfecte weekenduitje, je vergapen aan de rijkdom en wansmaak van de op de vlucht geslagen president. Duizenden stromen naar binnen, behalve demonstranten ook veel jonge gezinnen en buurtbewoners.


Wie van de trappen langs de vijf verdiepingen van het gastenverblijf afdaalt, komt plots in een stuk oud-Griekenland terecht, compleet met Dorische zuilen, het granieten hoofd van een veulentje en een amfora. Voor de golfbaan staat een mooie kopie van een beeldhouwwerk van Rodin, daar omheen betonnen standbeeldjes van kikkers. Tussen de sierlijke pauwen en hertjes scharrelen varkens en kippen.


Op een paar plekken op het landgoed zijn vuurkorven te zien. Wanhopig zijn er allerlei documenten in brand gestoken. De rest is in het water gegooid. Op vlonders vissen de activisten ze uit het water om ze in een hangar te laten drogen. Het zijn zwarte lijsten met de namen van journalisten en politici, betalingsbewijzen, rekeningafschriften en andere belastende gegevens. Over 12 miljoen euro wordt niet moeilijk gedaan, een handtekening en de achternaam voor 'geleverde diensten' volstaat. Voor de gordijnen in één kamer heeft een bedrijf in Moskou 280 duizend euro ontvangen.


'Het treurige is dat er op allerlei andere plekken in het land nog meer van dit soort optrekjes zijn', schampert Denis Sobel. Hij loopt met zijn moeder een rondje over het complex om te kijken waar hun belastinggeld de afgelopen jaren aan is uitgegeven. 'Laat men hier in hemelsnaam een mooi ziekenhuis van maken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden