Kijkcijferkanon

Madeleine van Toorenburg heeft het afgelopen jaar minstens zes keer haar moeder op dinsdag gebeld. Dat doet ze namelijk altijd als ze mag aantreden in het vragenuur. Dan weet moeder dat ze om twee uur de tv moet aanzetten om dochterlief, Kamerlid voor het CDA, live in actie te zien.


Zes mondelinge Kamervragen van Van Toorenburg werden het afgelopen jaar plenair behandeld. Ze is daarmee koploper - ex aequo met Liesbeth van Tongeren van GroenLinks. Die vragen gingen over van alles: lege gevangenissen, vervuilde xtc, de superprovincie, fusiebonussen bij gemeentelijke herindelingen. Kamervragen zijn wat we bij de krant een berichtenpoot noemen: de strook gemengd nieuws aan de buitenzijde van een pagina, kopij die u als lezer vaak het eerst bekijkt. Bronnen zijn zijn doorgaans de media, van Spits tot Nieuwsuur.


Mondelinge vragen zijn onder Kamerleden geliefd. Het is een snelle manier om de aandacht te vangen, je kunt een bewindspersoon het leven zuur maken omdat hij gedwongen is naar de Kamer te komen om antwoord te geven. En ze zijn goed voor je bekendheid: rechtstreeks op tv te volgen via Nederland 1 of Politiek 24 - gemiddeld kijken er 121.323 mensen. De publieke tribune is voor het vragenuur een half jaar tevoren volgeboekt.


Elke week worden tientallen mondelinge vragen ingediend - in 2013 waren het er 959. Daarvan worden er doorgaans vijf plenair behandeld. Hoe tot die selectie door te dringen, dat is een van de mysteries van het Kamerwezen.


'Om te beginnen moet je op de groslijst staan', vertelt vragenkampioen Van Toorenburg. Dat doe je door meteen donderdagavond, als de vergadering gesloten is, je vragen door te sturen; wie het eerst komt, die het eerst maalt. Vervolgens is het afwachten. Pas dinsdagmiddag tegen één uur wordt de programmering bekendgemaakt.


Het is Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg die de keuze mag bepalen. Ze hanteert daarbij een setje ongeschreven regels: de actualiteit van het onderwerp speelt een rol, maar ook de vraag of het om een kwestie gaat die bij andere debatten behandeld kan worden. Belangrijk is of de bewindspersoon in kwestie beschikbaar is. Ook lijkt de voorzitter de vragen over de partijen te verdelen en rekening te houden met oppositie en coalitie.


'Er hangt iets mistigs omheen', beaamt Van Toorenburg. 'De keuze staat altijd wel even ter discussie. Je kunt je boos maken als je het niet gehaald hebt. Maar dat zijn kleine oprispingen. Het is ook een spel.'


Het vragenuur is ook buurtcafé. De Kamerweek begint ermee. Kamerleden, de fractievergadering net achter de rug, komen uit hun kamers en schuifelen door het stelsel van gangen en roltrappen richting plenaire zaal. Daar treffen ze elkaar, maar ook een horde journalisten, die hun zinnen hebben gezet op een politicus of minister.


Rond het vragenuur hangt de sfeer van gehakketak en rellerigheid waar het Binnenhof een deel van zijn reputatie aan dankt. Laat dat nu net het wezen ervan zijn, zegt Van Toorenburg. 'Veel Kamerwerk draait om langdurige processen, maar dit niet. De vragen zijn actueel, je optreden heeft met lef te maken. Op de antwoorden van de minister moet je met vervolgvragen kunnen reageren.' Leuker dan die vreselijke schriftelijke vragen, vindt ze.


Om twee uur gaat de doos van Pandora open. Ook dit keer komt er niets dan rampspoed en ellende tevoorschijn: scholing in de kinderopvang schiet tekort; een half miljard euro steun aan Zuid-Soedan is verdampt; Oost-Europese criminelen overspoelen Nederland; politie arriveert ondanks zwaailicht te laat bij noodgevallen en NS slaat een vreemd figuur door te beloven dat treinen naar Schiphol op tijd rijden. De woordenwisselingen bevatten allerlei fraais. Zo is minister Ploumen 'diep verdrietig' over Zuid-Soedan, vindt Martin Bosma (PVV) Afrika een 'raar werelddeel' en belooft minister Opstelten dat 'deze criminelen hun straf niet zullen ontlopen'. Ook geeft hij antwoord op rijm: 'PRIO1 is voor iedereen.'


De Kamer beseft een kijkcijferkanon in handen te hebben. Begin deze week werd afgesproken dat het vragenuur nog actueler, relevanter en attractiever moet worden. Voorzitter Van Miltenburg komt met een notitie.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden