Kijk de tijger aan

Als je moet plassen of poepen, hurk dan nooit met je rug naar het bos. De plaatselijke tijger denkt dan dat je klein bent en dus een makkelijke prooi....

Haaien? Wie een pijnlijke ontmoeting met een gevaarlijke soort wil vermijden, moet niet te ver in zee gaan zwemmen, niet spetteren, niet `s nachts te water gaan. Valt hij toch aan, stomp hem dan op zijn ogen.

Tips uit het boek Menseneters, Koninklijke tijgers en heilige haaien. Het is verschenen naar aanleiding van de tentoonstelling Menseneters, ben jij bang voor de boze wolf? in het Haagse museum Museon. Boek en expositie concentreren zich op zeven diersoorten die soms mensenvlees consumeren: haai en tijger dus, maar ook leeuw, wolf, beer, krokodil en luipaard.

Hoe vaak eten die mensen? Zelden, meldt het boek. Slechts enkele van de 380 haaiensoorten vallen soms een mens aan. Sinds het jaar 1580 zou dat 957 keer gebeurd zijn, waarvan 126 maal met dodelijke afloop.

Van de zesduizend tijgers die nog in het wild rondlopen, zijn vrijwel alleen veel exemplaren in het Indiase moerasgebied Sunderbans gevaarlijk. Ongehoord brutale beesten zijn dat, die jaarlijks vijftien tot twintig mensen doden. Wolven en beren vallen alleen mensen aan als er niks anders te eten is, maar grote krokodillen vinden de mens vaker smakelijk. Leeuwen en luipaarden? Alleen sommige exemplaren houden van mensen en doden ze dus.

Daarmee is lang niet alles gezegd over de menseneters. Vooral het boek bevat vele uitgebreide verwijzingen naar de culturele betekenis van deze dieren voor de mensen in hun leefgebied. Vaak worden de beesten als voorouders van de bevolking beschouwd, of als familie. Heel aardig in het boek zijn verder de interviews met personen die met menseneters werken, zoals een leeuwentemmer en een berenoppasser (`beren zijn niet lief.`)

Hoewel volwassenen hun voordeel kunnen doen met de informatie in het mooi geïllustreerde boekwerk, is dit vooral gericht op een jeugdig publiek. De teksten zijn dan ook gecomponeerd in klare taal, zonder dat de auteurs merkbaar door de knieën zakken.

Meer nog dan het boek lijkt de tentoonstelling bestemd voor kinderen. De expositieruimte is grotendeels veranderd in een `bos` met donkere palen als boomstammen. Uiteraard staan er opgezette menseneter-exemplaren.

Tal van voorwerpen verwijzen naar de culturele betekenis van de dieren. Een mooie rode vitrine toont een oud-Egyptische krokodillenmummie, samen met krokodillenmaskers en een -pak. Er is een Ethiopische kroon met leeuwenmanen en sieraden met klauwen en tanden. Kinderen kunnen door een krokodillenbek kruipen en op een kaart met knopjes zoeken naar de gebieden waar de dieren leven. Vervelen zullen ze zich niet zo gauw.

Eric Hendriks

Museon, Den Haag: MensenetersBoek: 19,95Expositie: di. t/m zo. 11.00-17.00 uurToegang 6,- Boek: 19,95Expositie: di. t/m zo. 11.00-17.00 uurToegang 6,-

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden