Nieuwskiezersonderzoek

Kiezersonderzoek: Nederland vertrouwt Rutte, VVD schiet omhoog in de peilingen

Vooralsnog oogst het kabinet hoge waardering voor het leiderschap in de coronacrisis, blijkt uit onderzoek dat I&O Research de afgelopen week deed. De VVD van premier Rutte lijkt er electoraal van te profiteren. 

Beeld Mark Rutte tijdens zijn toespraak op nationale TV op 16 maart

De vorige peiling van het onderzoeksbureau was op 13 maart, sindsdien veranderde er veel. De premier staat vol in de schijnwerpers. Zeven miljoen mensen zagen zijn historische toespraak, meer dan de helft van het electoraat. 

De persconferentie van vorige week maandag met minister Grapperhaus, door Rutte zelf gerecenseerd als ‘rommelig’, trok in totaal zelfs 7,5 miljoen kijkers. Alle coronadebatten zijn live te zien op NPO 1, in plaats van weggestopt op NPO Politiek.

Nederland bleef thuis, keek naar de tv en zag Rutte. En Rutte beviel kennelijk. Drie weken geleden was slechts 42 procent van de kiezers tevreden over het kabinet, nu is dat 61 procent. Driekwart van de onderzoekspopulatie is het eens met de economische ingrepen, 91 procent steunt de ‘intelligente lockdown’. 

Dit geldt voor kiezers van alle partijen, van links tot rechts. PVV- en FvD-kiezers blijven het meest sceptisch, maar ook zij steunen de kabinetsmaatregelen grotendeels.

VVD stijgt

Steun voor het kabinet Rutte III dus, maar het lijkt vooral de naamdrager die met de eer gaat strijken. Andere prominente ministers als De Jonge of Hoekstra noemen  de ondervraagden in de peiling van I&O Research niet. Dat is ook terug te zien in de zetelverdeling. Andere coalitiepartijen blijven min of meer even groot, Ruttes VVD stijgt in drie weken tijd van 27 naar 36 virtuele zetels. 

Partijen die het felst van leer trekken tegen het kabinet (FvD en PVV) verliezen respectievelijk drie en twee zetels in de peilingen. Ook 50Plus, dat drie weken geleden juist naar een hoogtepunt van tien virtuele zetels steeg, levert weer drie zetels in. Het leiderschap van Rutte wordt door veel kiezers genoemd als een reden om hun voorkeur te wijzigen. 

Dat het in deze crisistijd de gevestigde orde voor de wind gaat, is geen verrassing, zegt I&O-onderzoeker Peter Kanne. Toen Wouter Bos als minister van Financiën in 2008 de banken moest redden, ging de PvdA in de lift. Na de crash van vlucht MH17 in 2014 steeg het vertrouwen in het kabinet eveneens. 

‘Crises zorgen voor een hang naar eensgezindheid, stabiliteit en daadkracht. De kiezer wil nu geen ruziënde politici zien, maar leiders die doen wat er gedaan moet worden.’ Tot nu toe voorziet Rutte III in de vraag.

Helden van de zorg

De coronacrisis zorgt bij de kiezer ook voor een heroverweging van wat belangrijk is. Op de lijst met vitale beroepen van de overheid stonden wel erg veel beroepen waarop de afgelopen jaren bezuinigd is. Twee weken geleden stonden Nederlanders in hun voortuin of op hun balkon te applaudisseren voor zorgmedewerkers, en voetbalsupporters hingen spandoeken op bij ziekenhuizen. 

Uit de peiling van I&O Research blijkt dat de gezondheidszorg nu extra prominent op de agenda staat bij kiezers. Vond drie weken geleden nog 37 procent de zorg belangrijk bij de partijkeuze, nu is dat 44 procent. Ook werkgelegenheid en inkomensbeleid nemen toe in belang. 

Deze dilemma’s gaan de maatregelen van het kabinet bepalen
Dinsdag besluit het kabinet hoe het na 6 april verder moet met de maatregelen tegen corona. Een duivelse opgave, waarbij premier Rutte en zijn adviseurs moeten afgaan op vaak nog maar halfrijpe inzichten. Wat weten we inmiddels, en waar moet het kabinet gokken?

Prominente Nederlandse economen: kabinet moet juist nu andere Europese landen helpen
Ruim zestig prominente economen, onder wie hoogleraren en bankiers, halen hard uit naar het kabinet vanwege de starre opstelling over financiële hulp aan Italië en andere Zuid-Europese landen. ‘Hun obstructie is contraproductief.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden