‘Kiezer moet ook kunnen stemmen op coalitie’

Kiezers moeten ook een stem kunnen uitbrengen op de coalitie van hun voorkeur. Daarnaast dient niet alleen het bindend referendum te worden ingevoerd, maar moeten groepen burgers ook een wetsvoorstel kunnen indienen....

Van onze verslaggever Michiel Kruijt

Dit zijn de meest opvallende punten uit een zondag gepubliceerde notitie van GroenLinks over bestuurlijke vernieuwing. ‘Wij hopen hiermee het debat over bestuurlijke vernieuwing te beïnvloeden’, zegt het Tweede-Kamerlid Duyvendak, die de notitie opstelde. De partij wilde een standpunt innemen voordat minister Pechtold (Bestuurlijke Vernieuwing) met voorstellen komt om de politiek dichter bij de burger te brengen.

De stem voor een coalitie van voorkeur (naast de gewone stem voor een politieke partij) stelt de kiezer in staat een ‘dringend advies’ voor de formatie te geven, aldus Duyvendak. Het is een alternatief voor de gekozen premier en de gekozen formateur. Hierbij is volgens Duyvendak de kans groot dat de eerste stem tegenover de tweede stem komt te staan. Door de coalitievoorkeur op te geven kan de kiezer ‘direct aangeven of hij een wisseling van de macht wil, en zo ja, welke’, aldus de notitie.

Omdat opeenvolgende kabinetten er niet in zijn geslaagd een doorbraak op het terrein van bestuurlijke vernieuwing te bereiken, heeft GroenLinks al eerder gepleit hierover een ‘conventie’ te organiseren. Die zou moeten worden samengesteld uit volksvertegenwoordigers, kiezers, wetenschappers en vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties. Pechtold mag de conventie van GroenLinks voorzitten, mits hij zich onafhankelijk opstelt.

De partij stelt in de notitie ook nog andere vernieuwingen voor. Zo dienen 16- en 17-jarigen ook actief en passief stemrecht te krijgen. De Eerste Kamer mag verdwijnen, mits de Tweede Kamer meer onderzoekscapaciteit krijgt. Het regeerakkoord , waarin de coalitiepartijen dwingende afspraken maken, moet worden vervangen door een opsomming van op te lossen problemen. Ten slotte dient de formateur door de Kamer te worden gekozen en de burgemeester door de gemeenteraad.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden