Kiezen terwijl God alles ziet

Decor voor de verkiezing van de nieuwe paus is de kapel waar anders elke dag vele duizenden toerisen het werk van Michelangelo komen bewonderen.

VATICAANSTAD - In de Sixtijnse Kapel ruikt het naar zaagsel. De met triplexplaten in elkaar getimmerde tafels, waaraan de kardinalen vanmiddag zullen plaatsnemen, staan er kaal te wachten op hun rode stoffen bekleding en op de marmeren mozaïeken vloer liggen vieze werkershandschoenen.


De Sixtijnse kapel moet voor het conclaaf een transformatie ondergaan, van toeristische trekpleister naar een welkom verblijf voor de Heilige Geest, die de 115 kardinalen helpt de nieuwe paus te kiezen. Een hele klus. De Vaticaanmedewerkers hebben daarom de vloer, waarover dagelijks de schoenen schuifelen van meer dan twintigduizend toeristen, met een ijzeren stellagewerk verhoogd, zodat de grond overal even hoog is. Ze hebben er houten platen overheen gelegd en beige vloerbedekking aan vast geniet.


Vanmiddag lopen de kardinalen zingend de Sixtijnse kapel binnen via een rolstoelvriendelijke opstap. Ze nemen dan plaats aan een van de lange tafels aan de zijkant van de kapel. Wie hier niet hoort, moet naar buiten. Een dertigtal deuren gaat op slot.


En daar zitten ze dan, in die 800 vierkante meter vol felgekleurde fresco's, met op tafel een pen en een stembiljet. De kardinalen aan de ene kant van de kapel kijken uit op Mozes die het Joodse volk dwars door de Rode Zee weet te leiden. De kardinalen aan de andere kant zien Jezus een melaatse genezen. Kijken ze omhoog, dan zien ze God de aarde scheppen.


Draaien ze hun blik naar de urnen, waarvoor ze straks moeten zweren naar beste weten te hebben gekozen, dan zien ze het laatste oordeel: lijken die vanuit de grauwe mensenwereld door engelen worden meegeloodst naar de heldere hemel en zondaars die zonder pardon vanuit een bootje in de vuurrood glanzende onderwereld worden gekieperd.


Juist daarom moeten de kardinalen hun paus kiezen in de Sixtijnse Kapel, vond paus Johannes Paulus II. 'Michelangelo leert ze: vergeet niet, Omnia nuda et aperta sunt ante oculos Eius', schreef hij in 2003 over zijn herinneringen aan de voorgaande conclaven: 'Alles wordt ontsluierd en onthuld voor Zijn ogen.' Ook Joseph Ratzinger was geïmponeerd door Het Laatste Oordeel. 'Ik weet nog goed hoe we werden blootgesteld aan die beelden tijdens het uur van de belangrijke beslissingen', schreef hij als kardinaal in 2003, nog voor hij zelf in die ruimte tot paus werd gekozen. 'Hoe ze in onze zielen de grootsheid benadrukten van onze verantwoordelijkheid.' Met knikkende knieën naar de urnen dus.


In de hoek van de kapel staan de kachels al klaar, eentje om de stembiljetten en aantekeningen te verbranden. Een andere om met chemische middelen de kleur van de rook te bepalen en de gelovigen buiten een signaal te geven via de pijp die door het raam de kapel uit gaat richting het kleine schoorsteentje op het dak. De ijzeren stellages die de pijp ondersteunen, zijn voor de gelegenheid goudkleurig geverfd.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden