Kiezen maakt een kind dodelijk vermoeid

Steeds meer kinderen komen bij de kinderarts met ernstige vermoeidheid. Een mode-verschijnsel, of vraagt de moderne samenleving te veel van het kind?...

Zo zie je maar. Te veel stress is niet goed. Maar te weinig ook niet, want iedereen moet met spanning leren omgaan. Dat proces begint al in de baarmoeder. Kinderen van vrouwen die tijdens de zwangerschap onder grote druk stonden, kunnen later minder goed met stress overweg.

In de moderne samenleving is het aantal indrukken dat kinderen te verwerken krijgen geëxplodeerd. De baaierd aan prikkels leidt tot stress. Maar is dat ook de reden dat kinderen vaker vermoeidheidsklachten krijgen?

'Ja', meent Wietske Kuis, hoogleraar kindergeneeskunde van het Utrechtse Wilhelmina Kinderziekenhuis (WKZ). 'Kinderen leiden, net als hun ouders, steeds vaker een gejaagd leven. Er worden hoge eisen aan ze gesteld. Ze staan behoorlijk onder druk. Dat kunnen niet alle kinderen aan.'

In zijn praktijk krijgt Kuis dagelijks kinderen die overprikkeld zijn geraakt. Ze slapen slecht, klagen over vage pijnen en kunnen zich moeilijk concentreren.

Om te onderzoeken of vermoeidheid bij kinderen een groeiend probleem is, ondervroeg het WKZ in 1997 170 gezonde middelbare-scholieren. 8 Procent gaf aan zich uitgeput te voelen. Vijf jaar later was dat 11 procent.

'Het gaat hier om gezonde kinderen die ondanks hun vermoeidheid gewoon functioneren', benadrukt kinderarts Eline van de Putte. 'Daarnaast hebben we nog kinderen met ADHD en kinderen die met chronische vermoeidheid kampen zoals CVS (chronische vermoeidheids-syndroom) en de vermoeidheidsziekte ME. Die kinderen zijn echt ziek en kunnen niet normaal functioneren.'

Volgens Van de Putte zijn vermoeidheidsziekten van alle tijden. 'Al in 1869 was er in de neurologie aandacht voor vermoeidheidssyndromen. Alleen had het beestje een andere naam. En waren er andere oorzaken. Men dacht toen dat de stoommachine veel stress veroorzaakte. Vooral vrouwen kampten met vermoeidheidsverschijnselen. Neurologen weten dat aan het feit dat vrouwen opeens carrière wilden gaan maken terwijl hun hersens gewend waren zich met kleine en triviale zaken bezig te houden.'

Vermoeidheid mag van alle tijden zijn, kinderen krijgen het wel steeds zwaarder, vinden de meeste deskundigen. 'Vroeger werden kinderen stapsgewijs rijp gemaakt voor de wereld van de volwassenen', licht ontwikkelingspsycholoog Koops toe. 'Zolang ze niet konden lezen en schrijven, waren ze afgescheiden van volwassenen. Maar sinds de komst van de tv en internet hebben ook kleine kinderen volledig toegang tot de volwassen wereld. Kinderen kunnen geen kind meer zijn. Dat is de oorzaak van veel stress.'

Kleine kinderen worden ook steeds volwassener behandeld door hun omgeving, vindt de psychologe Rita Kohnstamm. 'Ook kleine kinderen moeten de hele dag door keuzes maken. Dat begint 's ochtends met: welke kleren wil je aan en eindigt 's avonds met: wat voor toetje wil je?'

Gerben Sinnema, hoofd medische psychologie van het WKZ, hoorde een arts onlangs tegen een kind zeggen: 'Ik denk dat het goed is om je te opereren. Denk daar eens over na.' Fout, vindt Sinnema. 'Een jong kind kan die keus niet maken.'

Kortom: de ouders hebben het weer gedaan, morde de zaal. Ja dus, vonden de deskundigen.

Maar zeker weten doen ze dat ook niet. Kohnstamm: 'Want misschien is de manier waarop we onze kinderen nu opvoeden wel een goede voorbereiding op de wereld waarin ze straks leven.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden