Kiezen Kamervoorzitter leek op verkiezing louche sportbond

Column Bert Wagendorp

Woensdag koos de Tweede Kamer een nieuwe voorzitter. Om twee uur 's middags nam ik plaats voor de livestream van de NPO, om geen seconde van het spektakel te hoeven missen. Dat ik ooit een tikkeltje gespannen naar de verkiezing van de Kamervoorzitter zou gaan kijken, had ik zelf ook nooit verwacht; de politiek leeft, zullen we maar zeggen.

Stemmen tellen tijdens de verkiezing van de nieuwe voorzitter van de Tweede Kamer. Beeld anp

Vroeger interesseerde het me niet zo wie er Kamervoorzitter werd. Als er was gestemd las ik de naam wel ergens - ik sluit niet uit dat ik jarenlang heb gedacht dat de nieuwe voorzitter na wat handjeklap gewoon werd aangewezen, dat er een nieuwe voorzitter kwam na loting of dat het op alfabetische volgorde ging - ik weet dat niet precies meer. Een feest van de democratie is de voorzittersverkiezing voor mij in elk geval nooit geweest. Meestal zat er een prima voorzitter (Verbeet, Weisglas, Van Nieuwenhoven, Dolman), dus er was ook geen aanleiding me in de gevolgde methode te verdiepen.

Zo dachten de meeste mensen erover, tot Anouchka van Miltenburg zich op de een of andere manier meester had gemaakt van de voorzittershamer. Van Miltenburg bleek een waardeloze voorzitter. Dat de Kamer onder haar leiding niet veranderde in een Poolse landdag is een wonder.

En zoals dat gaat: pas als er chaos ontstaat, ga je je afvragen hoe het zover heeft kunnen komen en of het niet anders moet. We mogen Van Miltenburg wel dankbaar zijn: ze heeft de voorzittersverkiezing op de kaart gezet. Telkens wanneer de camera haar gisteren in beeld nam, zag ik dat Van Miltenburg trots zat te glunderen, dus kennelijk was ze zelf ook wel tevreden over haar rol. Het was een beetje haar feestje.

Ik ging ervan uit dat het varkentje na een uur wel zou zijn gewassen. Zo ingewikkeld was het niet. De Kamerleden kennen elkaar van haver tot gort en de vier kandidaten hadden voor hun collega's geen geheimen. Na een of twee keer stemmen moest het wel zijn bekeken, schatte ik.

Dat bleek een misverstand. Eerst kwamen alle Kamerfracties aan het woord, met vragen aan de kandidaten. Daarna moesten de kandidaten de vragen beantwoorden. Madeleine van Toorenburg (CDA) zei dat ze al een nieuwe bajes had gebouwd, dus dat het onder haar leiding ook wel zou lukken met de verbouwing van de Tweede Kamer. Op de vraag hoe ze dacht over openbaarheid en transparantie antwoordde Khadija Arib (PvdA) dat ze voor openbaarheid en transparantie was. Ton Elias (VVD), een soort eenmans-duo-voorzitter, beloofde dat het onder zijn leiding afgelopen zal zijn met de nachtelijke vergaderingen en Martin Bosma (PVV), de tekstschrijver van Geert Wilders die het woord 'nepparlement' bedacht, uitte zijn diepe liefde voor het parlement en herhaalde tot vier keer toe dat hij een robot is.

Daarna begon de stemming. Godzijdank hoefde er niet te worden gestemd over de positie van voorzitter van het stembureau, dat werd de heer Van Nispen. Na stemronde 1 (oranje briefjes) had geen van de kandidaten een meerderheid. Stemronde 2 (blauwe briefjes) leverde ook niks op. Na stemronde 3 (rode briefjes) bleven Arib en Elias over. Er was nog steeds geen nieuwe voorzitter, en het was inmiddels bijna negen uur. De gele briefjes (ronde 4) kwamen uit de kast.

Het begon te lijken op de verkiezing van de voorzitter van een louche sportbond. Als elk besluit in de Tweede Kamer evenveel tijd in beslag had genomen als de verkiezing van de voorzitter, zouden we nu ongeveer zijn aanbeland bij de stemming over de afsluiting van de Oosterschelde.

Na de vierde stemronde, rond half tien, was er eindelijk een winnaar: Khadija Arib. De nieuwe voorzitter was ontroerd en schorste de vergadering meteen voor een half uur.

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.