Nieuws Arkadi Babtsjenko

Kiev in de verdediging over in scène gezette moord op journalist Babtsjenko

Oekraïne heeft de handen vol om zich te verdedigen tegen de kritiek op het in scène zetten van de moord op de Russische journalist Arkadi Babtsjenko. Het verspreiden van nepnieuws zou Rusland in de kaart spelen, maar de Oekraïense minister van Binnenlandse Zaken wil niets weten van die ‘pseudo-morele’ kritiek.

Babchenko tijdens de persconferentie. Beeld AFP

Kiev meldde dinsdagavond dat de uitgesproken vijand van president Poetin in zijn flat in Kiev was vermoord, en toonde zelfs een foto  van de journalist in een plas bloed, maar een dag later dook de journalist levend en wel op tijdens een persconferentie.

Om de ‘moord’ echt te laten lijken kwamen er varkensbloed en een grimeur aan te pas, vertelde Babtsjenko donderdag. Vervolgens werd hij per ambulance naar het mortuarium gebracht, waar hij schone kleren aantrok en op de televisie het nieuws over zijn dood volgde.

Een lijst met nog dertig namen

Volgens de Oekraïense regering was de nepmoord nodig om het spoor te volgen van de organisator van de geplande moordaanslag naar zijn opdrachtgevers, die volgens Kiev in Moskou zouden zitten. De organisator, een Oekraïense zakenman, zou bovendien een lijst hebben beloofd met dertig namen van andere figuren die uit de weg zouden moeten worden geruimd.

De man zou volgens Kiev door Russische geheime diensten zijn gerekruteerd om iemand te vinden die bereid was Babtsjenko te vermoorden. Maar de beoogde huurmoordenaar stapte naar de SBOe, de Oekraïense geheime dienst. Die besloot daarop een schijnoperatie te beginnen om de opdrachtgevers in de val te laten lopen. 

De Oekraïense autoriteiten gaven beelden vrij van de arrestatie van de man, die woensdagmiddag op straat door agenten van de geheime dienst in de boeien werd geslagen en in een minibus werd geduwd. Hij zou van plan zijn geweest naar het buitenland te vluchten om vandaar door te reizen naar Rusland. De man is inmiddels in staat van beschuldiging gesteld wegens terrorisme. 

Slechts een handjevol mensen op de hoogte

Kiev lokte veel kritiek uit met het macabere toneelstukje, waarvan slechts een handjevol mensen op de hoogte was. Extra pijnlijk was dat ook Pavlo Klimkin, de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken, erbuiten was gelaten. Hij vertelde de leden van de VN-Veiligheidsraad in New York dat het te vroeg was om te zeggen wie er achter de moord zat, maar wees er wel op dat het niet de eerste politieke moord door Rusland zou zijn.

Van verschillende kanten klonk de kritiek dat Kiev met het verspreiden van nepnieuws Rusland in de kaart  speelde. Russische media trokken meteen een vergelijking met de vergiftiging van de dubbelspion Skripal in Groot-Brittannië. Zou die ook niet in scène zijn gezet? En was de SBOe ook niet de bron van allerlei bewijsmateriaal  uit het onderzoek naar het neerhalen van MH17?

Minister van Binnenlandse Zaken Arsen Avakov verdedigde de aanpak van Oekraïense autoriteiten. Hij ergerde zich over de ‘pseudo-morele’ lesjes vanuit het buitenland. ‘Wij hebben een leven gered en een potentieel netwerk opgebroken. Voor ons is dat genoeg om tevreden te zijn’, zei hij.

‘Je kunt naar de hel lopen’

Babtsjenko zelf zei dat hij aanvankelijk weifelde om mee te werken met de operatie van de SBOe. ‘Mijn eerste reactie was: je kunt naar de hel lopen. Ik pak mijn koffer en verdwijn naar de Noordpool. Maar toen realiseerde ik me: waar kun je je verbergen? Skripal heeft ook geprobeerd zich te verbergen’, zei hij tegen het persbureau Reuters. ‘Iedereen zegt dat dit het vertrouwen in journalisten ondermijnt, maar wat zou jij doen als je hoort dat ze je uit de weg willen ruimen?’

Op Facebook leverde hij kritiek op de Britse pers die hem verwijt dat de hele operatie meer slechts dan goeds heeft opgeleverd. ‘Wil je goeds? Geef mij dan een Brits paspoort en bescherming. Dan kun je mij de les lezen hoe ik mijn gezin moet beschermen.’

Volgens Babtsjenko hadden de Russische opdrachtgevers haast met de operatie, maar slaagde de SBOe erin tijd te rekken door te doen alsof Babtsjenko niet in Kiev was. Ze wisten de geplande moordaanslag zelfs over het afgelopen weekeinde heen te tillen, tot na de finale van de Champions League in Kiev.

Moord op Russische journalist Arkadi Babtsjenko in scène gezet om opdrachtgevers moordplannen te pakken

Oekraïne blijkt de dood van de Russische journalist Arkadi Babtsjenko in scène te hebben gezet. Maar de gevolgen van dit staaltje fake news zijn niet te overzien. 

Arkadi Babtsjenko: Journalist die het waagde Rusland een ‘agressor’ te noemen

Door Kremlin-gezinde media was hij bestempeld als staatsvijand. Journalist Arkadi Babtsjenko moest Rusland ontvluchten wegens doodsbedreigingen. In Oekraïne dacht hij veiliger te zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.