Kiesraad sluit fraude met steunverklaringen Oekraïnereferendum niet uit

Minister Plasterk van Binnenlandse Zaken kan fraude bij het verzamelen van de ondersteuningsverklaringen voor het Oekraïnereferendum niet uitsluiten. De Kiesraad controleert met een steekproef de echtheid van de adressen op de steunverklaringen. Maar hierbij 'kan niet met zekerheid worden vastgesteld dat de verzoeken door verschillende natuurlijke personen zijn ingediend', stelt de minister.

Beeld anp

Plasterk reageert hiermee op vragen van advocaat Christiaan Alberdingk Thijm van advocatenkantoor Bureau Brandeis. Die deed in december navraag bij de minister over de totstandkoming van het Oekraïnereferendum. Onder de naam GeenPeil verzamelden de initiatiefnemers van het referendum in 2015 427.000 handtekeningen, veel meer dan de vereiste 300.000 steunverklaringen die vereist waren voor het organiseren van een raadgevend referendum.

GeenPeil slaagde hierin door een app te ontwikkelen waarmee sympathisanten digitaal een formulier konden invullen en ondertekenen. De referendumwet schrijft voor dat steunverklaringen op papier moeten worden overhandigd aan de Kiesraad. Zodoende printte GeenPeil de honderdduizenden verklaringen uit. De Kiesraad ging hiermee akkoord, een foto van een handtekening op het formulier volstond.

Advocaat Alberdingk Thijm plaatste vraagtekens bij de procedure en schreef in december een brief aan Plasterk, als minister van Binnenlandse Zaken verantwoordelijk voor de organisatie van verkiezingen en referenda. Uit de reactie van de minister blijkt dat de steekproef van de Kiesraad geen garantie tegen fraude is. De Kiesraad controleert of namen en adressen overeenkomen met gegevens in de gemeentelijke basisadministratie. Hieruit blijkt echter niet met zekerheid dat de verklaringen allemaal door verschillende mensen zijn ingediend.

Volgens Alberdingk Thijm zijn de handtekeningen niet op echtheid gecontroleerd. 'Iedereen met een lijst adressen kan meerdere verklaringen inleveren.' De Kiesraad had telefonisch of via email de identiteit van indieners kunnen controleren, maar dit is niet gebeurd, stelt hij.

Uit de correspondentie met Plasterk blijkt ook dat de minister en de Kiesraad geen idee hebben wie de app van GeenPeil heeft gemaakt en of het programma voor gebruik is getest. Plasterk verwijst zijn vragen over de app door naar GeenPeil.

De advocaat wil niet uitweiden over de reden voor zijn interesse in de referendumprocedure. 'Dat valt deels onder mijn beroepsgeheim', zegt hij. Wel stelt hij dat hij vaker zaken heeft gevoerd over veiligheid van digitale stemprocessen, onder meer voor de stichting 'Wij vertrouwen stemcomputers niet'.

Oekraïnereferendum

Hoe zat het ook alweer met dat referendum? Alle informatie vindt u hier handzaam op een rij.

Beeld anp

Volgens GeenPeil is het proces goed verlopen. 'We hebben de handtekeningen op een eerlijke manier verzameld', zegt initiatiefnemer Bart Nijman van GeenPeil tegen RTL Nieuws. 'Altijd met instemming van het ministerie en de Kiesraad. Er is op geen enkele manier gebleken dat er fraude is gepleegd.'

De Tweede Kamer debatteerde vanmorgen met Plasterk over de veiligheid van het stemproces bij de aanstaande Kamerverkiezingen in maart.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden