Kiesraad bevestigt: 49,4 procent stemde tegen inlichtingenwet

Officiële uitslag: tegenkamp wint referendum

49,44 procent van de kiezers heeft tegen de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten gestemd. Dit blijkt uit de officiële uitslag die de Kiesraad vanochtend bekendmaakte. Een kleinere 46,53 procent stemde voor. 4,03 procent bracht een blanco stem uit. 

Initiatiefnemers van het referendum reageren opgetogen op de bekendmaking van de uitslag. Foto ANP

De uitslag was officieus al een week bekend op basis van de inventarisaties van de lokale stembureaus. De Kiesraad had daarna nog een week nodig om al die stemmen bij elkaar op te tellen.  In totaal brachten 6.734.225 mensen hun stem uit, 51,54 procent van het electoraat (alle Nederlanders van 18 jaar of ouder). 

Hoewel de referendumwet hier enige onduidelijkheid over laat bestaan, oordeelt de Kiesraad dat het tegenkamp een geldige 'afwijzende uitspraak' heeft gedaan. Het tegenkamp haalde door het hoge aantal blanco stemmen geen absolute meerderheid, maar is wel aanzienlijk groter dan het aantal voorstemmers. Deze uitslag betekent dat het kabinet de inlichtingenwet moet 'heroverwegen'. 

Intrekking onwaarschijnlijk

Verantwoordelijk minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken) wilde vorige week niet op de officiële uitslag vooruitlopen. Het kabinet gaat zich beraden nadat de uitslag door de Kiesraad is vastgesteld, zei zij. Intrekking van de wet is onwaarschijnlijk, de coalitiepartijen zijn uitgesproken voorstander van ruimere bevoegdheden voor de inlichtingendiensten. 

CDA-leider Sybrand Buma zei in het najaar al dat hij de uitslag van het referendum wil negeren. VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff benadrukte na het referendum nogmaals het belang van de wet. Ook D66 en ChristenUnie verdedigden de afgelopen periode de nieuwe Wiv, maar waren na het referendum terughoudender in hun reactie. Ze willen eerst het oordeel van het kabinet afwachten. 

Critici van de Wiv wezen de afgelopen maanden op onderdelen van de wet die een gevaar zouden vormen voor de privacy van burgers. De vrees bestaat dat de diensten met een 'sleepnet' (de bevoegdheid om grote hoeveelheden digitale data te onderscheppen) ook privégegevens van onschuldige burgers zullen verzamelen. Kritiek is er ook op de bewaartermijn van data: drie jaar met mogelijke verlenging van nog eens drie jaar. Bovendien wijzen tegenstanders erop dat de diensten dankzij de Wiv afgetapte informatie kunnen doorspelen aan derde landen. 

Meer over