Kies niet voor de huisvrouw

Het derde kind gaat er niet meer komen, met dank aan demissionair minister Rouvoet van grote gezinnen en de rest van dit kindvriendelijke kabinet.

Het kabinet bovendien dat zich zoveel zorgen maakt over de vergrijzing en arbeidstekorten in techniek, onderwijs en zorg. Josine wil dolgraag een derde kind, maar ze kan het zich niet meer permitteren, nu de regering heeft besloten fors te bezuinigen op de kinderopvang, schreef ze onlangs op de website van het maandblad Opzij.
Technisch
Josine doet nota bene alles wat regeringen de afgelopen decennia van vrouwen hebben verlangd. Ze werkt in een technisch beroep en deelt de zorg voor haar twee kinderen met haar partner. Beiden werken vier dagen. De kinderen gaan de andere dagen naar de kinderopvang. Daarvoor betalen ze netto 600 euro per maand. Josine verdient 1600 euro. Dat is ze straks kwijt aan kinderopvang, schat ze. Werken kost dan alleen nog maar geld – zo’n 400 euro per maand, aan bijvoorbeeld werkkleding, lunchgeld en reisgeld. Het derde kind kunnen ze zich alleen permitteren als zij stopt met werken. Dat wil ze niet. ‘De kinderwens zal mijn carrière ruïneren, dus doe ik het niet’, schrijft zij.
Stilletjes
De regering, Rouvoet voorop, moet dat jammer vinden. Rouvoet zou liever zien dat Josine voor het kind koos en haar baan in de techniek liet varen. Want Rouvoet werkt stilletjes, demissionair en wel, aan de terugkeer van het kostwinnersstelsel. Niemand legt hem een strobreed in de weg. Er wordt fors bezuinigd op kinderopvang. Economisch noodzakelijk? Kletskoek: in 2011 gaat er namelijk wel 130 miljoen extra naar het kindgebonden budget – een inkomensafhankelijke tegemoetkoming in de kosten van kinderen bovenop de kinderbijslag, voor 1 miljoen huishoudens met een laag en middeninkomen.
Snijden in de subsidie voor kinderopvang is dus helemaal geen economisch noodzakelijke bezuiniging! Want minstens 130 miljoen ervan wordt cadeau gegeven aan gezinnen, ongeacht of de ouders werken. Dat is een politieke keuze: overheidsgeld gaat van de crèche (en buitenschoolse opvang) naar het aanrecht. Dat is een keuze tegen de werkende moeder en voor de huisvrouw. De meeste ouders kunnen straks de kinderopvang immers niet meer betalen, en een van de ouders zal dus (meer) thuis blijven. Theoretisch zou dat ook een vader kunnen zijn. Maar onder andere omdat vrouwen gemiddeld minder verdienen dan mannen, is het voor hetero-ouderparen economisch rationeler om daarvoor de moeder af te vaardigen.
Tweeverdieners
Het kindgebonden budget daalt naarmate het inkomen hoger wordt en ontmoedigt dus tweeverdieners. Als Josine toch zou stoppen met haar baan, krijgt ze een hoger kindgebonden budget. Gaat ze daarna weer werken, dan wordt ze financieel dubbel gestraft: de kosten voor kinderopvang stijgen, terwijl het kindgebonden budget daalt.
Waarom hebben de linkse partijen en de FNV, die zich nu terecht boos maken over de bezuiniging op de kinderopvang, dit niet gesignaleerd? Zij willen de bezuiniging op de kinderopvang terugdraaien door alleen op andere posten te bezuinigen. Daarmee steunen ze de weg terug naar het kostwinnersstelsel. Of willen ze dat soms ook?
Durven
De SP bijvoorbeeld heeft in het verleden vaker maatregelen gesteund die het kostwinnersstelsel bevorderen. En zelfs van PvdA en GroenLinks is het niet zeker dat zij durven kiezen voor emancipatie als ze het moeten afwegen tegen ‘gezinnen met lage inkomens’ in het algemeen – lees: kostwinnersgezinnen. GroenLinks en de FNV maken terecht veel werk van protest tegen kinderopvang, maar tegen de extra uitgaven voor het kindgebonden budget heb ik ze nog niet horen ageren.
Als links er echter eendrachtig tegen protesteert, moet de VVD dit wel steunen, want die partij wilde de kinderopvang nog niet zo lang geleden gratis maken. Bovendien is en blijft goedkope kinderopvang cruciaal voor de arbeidsparticipatie van met name moeders, zoals hoogleraar economie Plantenga overtuigend betoogde (Economie, 28 september). Politiek gaat echter over scherpe, vaak pijnlijke keuzes, waarbij politieke partijen hun ideologische veren kunnen tonen. Crèche of aanrecht is zo’n keuze. Bij het debat over de rijksbegroting moet elke partij met de billen bloot.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden