Kiem van een nieuw Palestina

JENIN - Mohammad Mustafa is een tevreden en vooral optimistisch mens. De Palestijnse econoom, die door mensen in zijn omgeving steevast met 'doctor' wordt aangesproken, is niet te stoppen als hij over zijn project, Al Jinan, kan praten. 'De mensen die hier komen wonen, vormen straks de ruggengraat van het nieuwe, onafhankelijke Palestina.'


'Hier' - dat is de woonwijk Al Jinan, tuin in het Arabisch. Deze fraai aangelegde woonwijk verrijst in de lommerrijke heuvels ten oosten van Jenin, opgetrokken uit grijsgele natuursteen. 'Op 1 augustus krijgen de eerste bewoners de sleutels van hun nieuwe woningen', zegt Mustafa.


Kom bij 'doctor' Mustafa niet met sombere verhalen aan over 'terrorisme', een 'derde intifada', 'Joodse nederzettingen' en de onwil bij zowel Israëliërs als Palestijnen om over vrede te praten. Nee, de econoom die jarenlang in Washington werkte, veegt alle mogelijke obstakels die hij op zijn weg ziet, met een eenvoudig handgebaar weg.


Half miljard dollar

Niet dat hij een dromer is. Mustafa, president-directeur van het in 2003 opgerichte Palestine Investment Fund, kreeg tot voor kort vaak genoeg te horen of 'hij niet gek was geworden'? Want investeren in 'Palestina', wie haalde zoiets in zijn hoofd? Nu bevat het fonds een half miljard dollar, bijeengebracht door investeerders uit de Arabische wereld en de Verenigde Staten. 'Zouden zij investeren als zij niet in onze toekomst geloofden?'


'De mensen hier zijn moe van het geweld. Zij willen vrede, een eigen land zonder bemoeienis van de Israëliërs, werk, een beter leven voor hun kinderen.'


'Doctor' Mohammad staat voor de 'nieuwe Palestijn'. Net als de premier van de Palestijnse Autoriteit, Salam Fayyad, is hij druk doende met het leggen van de bouwstenen voor een onafhankelijke Palestijnse staat.


Daar zijn ze, rapporteerden de Wereldbank en het Internationaal Monetair Fonds (IMF) vorige week, al ver mee gevorderd. Mede dankzij de honderden miljoenen euro's aan donorhulp zijn volgens deze organisaties op het gebied van onderwijs, energie, water, veiligheid en rechtspraak flinke stappen gezet.


Premier Fayyad vroeg vorige week in Brussel om nog eens vijf miljard dollar hulpgeld, voor de komende drie jaar. Ook overlegde hij in de Belgische hoofdstad met eurocommissaris Catherine Ashton over versoepeling van handelsbetrekkingen.


In september willen de Palestijnen, zo wordt verwacht, bij de Verenigde Naties een 'onafhankelijkheidsverklaring' aanvragen voor hun land, binnen de grenzen van 1967, inclusief Oost-Jeruzalem. De verwachting is dat een meerderheid van de leden van de VN die aanvraag zal honoreren. 'Palestina' wordt nu al door meer dan honderd landen erkend. Israël is mordicus tegen zo'n stap van de Palestijnen. Het eenzijdig uitroepen van een onafhankelijk Palestina doet de kans op vrede verder slinken, waarschuwt Jeruzalem.


Moderne Palestijnen als Fayyad en Mustafa halen daar hun schouders over op. Zij vinden dat het falen van het vredesproces vooral te wijten is aan de Israëliërs zelf. Mustafa hoeft in zijn donkerblauwe, ietwat gedateerde Mercedes slechts een paar kilometer weg te rijden van 'zijn' Al Jinan-project, of hij stuit al op de gele hekken van een van de vele Joodse nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever.


De onwil van de Israëlische regering om die te ontmantelen, helpt het vredesproces niet echt vooruit, zegt hij. Dus wie treft hier schuld? 'De Palestijnse stap naar de VN zal de Israëliërs meer onder druk zetten - en dat is juist goed voor het vredesproces', meent hij.


Maar vergeet de Israëliërs even, veel liever praat Mustafa over zijn projecten. Hij gaat in Al Jinan voor op de trappen van een huis in aanbouw. Op het dak wijst hij naar de wijk beneden. 'Dit is ons land, keurig aangekocht bij Palestijnse landeigenaren. En ook over de toegangswegen hebben de Israëliërs niets te zeggen. Dit is A-locatie.'


Dat behoeft enige uitleg. De Westelijke Jordaanoever is onderverdeeld in A-, B-, en C-land. 'C', nog steeds 60 procent van al het Palestijnse land, valt geheel onder Israëlische zeggenschap. 'B' is gedeeld, en 'A' valt onder de Palestijnse Autoriteit. Dáár mogen de Palestijnen dus bouwen.


Nieuwe middenklasse

Al Jinan wordt de eerste moderne woonwijk van het noordelijke deel van de Westoever. Bedoeld, zegt Mustafa, voor de nieuwe Palestijnse middenklasse. Voor mensen die werkzaam zijn in het onderwijs, in de gezondheidszorg, in technische beroepen. De middenklasse die bedragen kan neerleggen vanaf 45 duizend euro (voor een appartement) tot 77 duizend euro (voor een twee-onder-een-kap-woning). 'Als je duizend dollar per maand verdient, kun je hier terecht', zegt Mustafa.


De verkoop loopt goed, zegt de econoom, en dat is eigenlijk opmerkelijk. Palestijnen wonen het liefst in grote huizen, waar drie of vier generaties van één familie bijeenwonen. Daar is in de huizen van Al Jinan geen ruimte voor. Mustafa: 'Er zijn steeds meer Palestijnen uit een groeiende middenklasse die kiezen voor een moderne gezinssamenstelling van twee ouders en twee kinderen.' De kopers kunnen een hypotheek afsluiten, die in 25 jaar afbetaald kan worden.


Al Jinan wordt gebouwd door honderden Palestijnse bouwvakkers. De materialen die gebruikt worden, zijn voor 85 procent afkomstig van Palestijnse toeleveringsbedrijven. 'Dat is prima voor onze economie', zegt Qadoura Musa, de gouverneur van de provincie Jenin. Vijf jaar geleden was nog een schrikbarende 60 procent van de beroepsbevolking in zijn regio werkloos. Nu is dat cijfer teruggebracht tot onder de 30 procent.


Dat komt mede door bouwactiviteiten zoals die rond Al Jinan. Maar ook Arabische Israëliërs kunnen weer gemakkelijk vanaf hun kant van de 'Groene Lijn', waar een grenspost is geopend, een bezoek brengen aan Jenin. 'Zij geven hier veel geld uit.'


Het blijft een probleem, zegt de 58-jarige gouverneur, die als lid van Fatah in totaal twaalf jaar in Israëlische gevangenissen doorbracht, dat de Israëliërs de grens controleren. 'Zoals ze hier nog steeds álles controleren.'


Christelijke toeristen die tussen Nazareth en Jeruzalem reizen, mijden Jenin echter, omdat de Israëliërs ze het liefst oostelijker, over weg nummer 90 ziet rijden. 'En dat is jammer voor de lokale middenstand', zegt de gouverneur. 'Wist u dat er in Jenin vier interessante kloosters zijn? Hoe dacht je trouwens dat Jezus in zijn tijd reisde, wanneer hij van Nazareth naar Jeruzalem ging?' Juist, via Jenin.


Mohammad Mustafa


Palestijnse econoom en ondernemer


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden