Kiekjesknaller

De compactcamera is aan het uitsterven. Boosdoener: de smartphone. Maar die heeft een nadeel: de cameraatjes zijn van matige kwaliteit. Er zijn nu alternatieven: de opklikcamera en de lichtveldcamera. Is het wat?

Het is allemaal de schuld van de mobieltjescamera. Dit niet erg beste cameraatje dat je gratis bij je smartphone krijgt, heeft de wereld van de fotografie op zijn kop gezet - in elk geval die van camerafabrikanten. Door de mobicam is de compactcamera - niet eens zo lang geleden nog het populairste cameratype - in een doodsstrijd verwikkeld geraakt.


Fabrikanten hebben de 'compact' proberen te reanimeren door haar een beeldchip te geven die kwalitatief net zo goed was als die van grote broer spiegelreflex. Maar dat heeft er weer toe geleid dat de spiegelreflex het moeilijk kreeg - en zo drukte het ene model het andere uit de markt.


Omdat camerafabrikanten toch graag spulletjes verkopen, zijn ze op zoek gegaan naar nieuwe typen camera's die een nieuwe doelgroep zouden aanspreken. Dat is de laatste tijd een paar keer aardig gelukt. Denk aan GoPro, dat enkele jaren geleden met een draagbare, stootvaste, waterdichte videocamera kwam.


Het apparaat, dat bijvoorbeeld met een band aan het hoofd bevestigd kan worden, heeft een zogenoemde fisheye-lens, die hd-videobeelden schiet met een beeldhoek van 127 graden. Resultaat: altijd scherpe video's en door de zoeker kijken is niet nodig. Hierdoor werd de GoPro populair onder snowborders, surfers, rallyrijders en Top Gear, waardoor het een cool imago kreeg.


Andere fabrikanten aapten het idee na (meestal minder goed). En sommige bedachten zelf een niche. Dat heeft her en der verrassende resultaten opgeleverd.


Twee van die vernieuwende camera's zijn de Lytro, een lichtveldcamera die beelden schiet waar de toeschouwer zelf kan bepalen welk deel van de afbeelding scherp moet zijn. De camera bestaat al langer, maar is twee weken geleden officieel in Nederland geïntroduceerd.


De tweede nieuweling is de opklikcamera voor op de mobiele telefoon. Dit concept bestaat al langer: vroeger, toen veel mobieltjes nog geen camera hadden, waren er speciale opkliksetjes waarmee je beelden van beroerde kwaliteit kon schieten. De nieuwe opklikcamera's die Sony onlangs tijdens de elektronicabeurs IFA in Berlijn presenteerde, bereiken juist het omgekeerde, namelijk kwalitatief veel betere foto's dan de mobicam ooit kan maken.


Belangrijke vraag: wat voegen deze camera's toe? Zijn ze bruikbaar in de praktijk? Zal fotograferen nooit meer hetzelfde zijn?


Lytro


Huh? Is steevast de eerste reactie van iedereen die een foto ziet die is gemaakt met een camera van Lytro. De kijker kan namelijk zelf bepalen welk deel van de foto hij scherp wil zien. De objecten in de voorgrond of juist onderwerpen die meer naar achteren liggen. Het is tovenarij.


Deze toverlantaarn van Lytro is ook nog eens mooi gemaakt: een vierkant 'buisje', kleiner dan een drinkpakje-met-rietje met een stevige aluminiumbehuizing. De lens is lichtsterk, waardoor de Lytro ook onder matige lichtomstandigheden goede foto's maakt. Nog een voordeel: er hoeft niet scherpgesteld te worden, het kán niet eens.


Helaas, er zijn nadelen. Het touchscreen achterop is matig: de resolutie is zo laag dat je je onderwerp er maar ternauwernood op kunt onderscheiden, zeker in daglicht. Een flits ontbreekt, wat niet gek is, omdat lichtveldfotografie niet goed werkt met flitslicht, dat meestal alleen onderwerpen dichtbij belicht.


De bediening van de zoomknop is sloom: door met je vinger over een geribbelde rubberrand te bewegen, zoom je uit of in met een zoomfactor 8. Niet alles wat je fotografeert blijkt achteraf scherp te krijgen. Uitgezoomd kun je onderwerpen dichtbij scherp in beeld krijgen, zodra je inzoomt lukt dat niet altijd.


Op het schermpje is niet altijd goed zichtbaar of het eindresultaat nu wel of niet scherp wordt. Ten slotte zijn de beelden alleen op een beeldscherm te bekijken, al kunnen ze ook worden bewaard als bijvoorbeeld jpeg. Maar de resolutie is eigenlijk te laag en het belangrijkste effect - de scherptedieptekeuze - verdwijnt op (foto)papier. Dit betekent dat de Lytro vooral een camera voor 'erbij' is. Het is wel knap hoe Lytro erin is geslaagd een ingewikkeld concept als lichtveldfotografie in een eenvoudig werkende camera onder te brengen.


Sony QX100


Wie de QX100 voor het eerst ziet, denkt dat ze de camerabody vergeten zijn. Deze camera lijkt uit louter objectief te bestaan, maar niets is minder waar. Achter de lens zit een grote beeldchip van 1 inch (2,5 centimeter) met 20 megapixel. In feite is de QX100 exact hetzelfde als de RX100, de beste pocketcamera op de markt. Alleen dan dus kleiner. En zonder zoeker. Het idee van deze camera is dat hij draadloos wordt gekoppeld aan de smartphone, die als zoeker dient.


Dat heeft voordelen. Foto's die beter van kwaliteit zijn dan die van menig spiegelreflexcamera, bijvoorbeeld. Door het touchscreen van de smartphone als zoeker te gebruiken, kun je scherpstellen door op je onderwerp te klikken. Je kunt de camera in de ene hand houden en de smartphone in de andere, waardoor je uit bijzondere hoeken kunt schieten, bijvoorbeeld door de camera hoog boven je uit te houden, of juist dicht bij de grond.


Nadelen zijn er helaas ook. Zo heeft de QX100 geen flits, wat soms lastig is. Een veel groter probleem bij de QX100 is dat de gratis app voor de iPhone rampzalig is, om maar eens een understatement te gebruiken. Soms duurt het minuten voordat camera en telefoon via wifi verbonden zijn, soms wordt de camera helemaal niet gevonden. Als er wel verbinding is gemaakt, valt die geregeld weg. Dan hapert het beeld of het bevriest. Ook keert een oud nadeel van 'digitaal' terug: er zit tijdverschil tussen het indrukken van de ontspantoets op de smartphone en het moment waarop de camera klik zegt (gelukkig zit er ook een ontspantoets op de camera zelf, die zonder vertraging werkt).


Onder Android werkt de app beter, maar ook nu viel de verbinding geregeld weg. Al deze haperingen zijn dodelijk voor een prettige of zelfs maar bruikbare inzet van de QX100. Dat is enorm jammer, want de beelden die het apparaat schiet zijn van verpletterend goede kwaliteit.


Sony heeft een mooi idee bedacht. Sony heeft prachtige camera's. Op basis van deze uitgangspunten zou je denken dat de QX100 zomaar een heel nieuwe markt kan aanboren. Maar door de beroerde werking van de app heeft Sony een Rolls-Royce op karrewielen gemaakt.


Hopelijk verbeteren ze de software snel.


Anti-malaria


Apple heeft samen met Leica een nieuwe versie van het cameramodel M ontworpen. Het project, dat onder leiding staat van Apples hoofdontwerper Jonathan Ive, beoogt geld op te halen voor een fonds dat strijdt tegen aids, malaria en tbc. De camera wordt op 23 november geveild door Sotheby's.


Kleine Sonos


Bouwer van draadloze-muzieksystemen Sonos introduceert een kleine tweewegspeaker voor een relatief laag bedrag van 199 euro. De nieuwe speaker die maandag is geïntroduceerd, is vanaf 29 oktober verkrijgbaar. Doordat hij vochtbestendig is, kan de Play1 ook in de badkamer worden gebruikt. De speaker is mono, maar er kunnen er meerdere aan elkaar worden gekoppeld, waardoor stereo- of zelfs surroundgeluid mogelijk is. Sonos zegt dat het apparaat ondanks het kleine formaat een goed geluid levert. Binnenkort leest u hier of dat klopt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden