Nieuws Verdwijning Khashoggi

Khashoggi waarschuwt in laatste column voor gebrek aan persvrijheid in Arabische wereld

De journalist Jamal Khashoggi uitte in de laatste column die hij schreef zijn zorgen over de vrijheid van meningsuiting en de persvrijheid in de Arabische wereld. Khashoggi werd voor het laatst gezien in het Saoedische consulaat in Istanbul.

Jamal Khashoggi. Beeld AFP

Khashoggi schreef dat hij onlangs tot een schikbarende conclusie kwam: uit een rapport van Freedom House over vrijheid in landen over de hele wereld bleek dat Tunesië het enige land in de Arabische wereld is dat te boek staat als ‘vrij’. Jordanië, Marokko en Koeweit staan op de tweede plek als ‘gedeeltelijk vrij’. Alle andere landen in het deel van de wereld waar Khashoggi veelvuldig over schreef, vallen onder ‘niet vrij’.

Het resultaat is, aldus de journalist, dat mensen in deze landen ofwel niet geïnformeerd worden, of onjuiste informatie tot zich nemen. Ze kunnen het niet vrijelijk over onderwerpen hebben die hun land en regio aangaan. De staat bepaalt het publieke debat, en veel burgers geloven wat hen door de overheid wordt verteld. Dit staat in sterk contrast met de Arabische Lente in 2011. Niet alleen journalisten en academici, maar ook burgers hadden hoge verwachtingen van een nieuwe Arabische wereld, waarin vrijheid centraal zou staan en censuur tot het verleden zou behoren. Helaas waren dingen al snel terug bij het oude en verslechterden de omstandigheden in sommige gevallen zelfs. 

IJzeren Gordijn

Hoewel er een aantal plekken zijn waar de geest van de Arabische Lente nog rondwaart, zoals Qatar (waar internationaal nieuws beschikbaar is) en in Tunesië en Koeweit (waar de pers ‘gedeeltelijk vrij’ is), wordt zelfs in die landen niet bericht over de problemen in de Arabische wereld. Journalisten uit Jemen, Saoedi-Arabië en Egypte komen er nauwelijks aan de bak. 

De Arabische wereld gaat schuil achter zijn eigen IJzeren Gordijn, aldus Khashoggi, dat niet wordt opgetrokken door machten van buitenaf, maar door de de landen zelf. Tijdens de Koude Oorlog putten mensen hoop uit Radio Free Europe. De Arabische wereld heeft eenzelfde soort onafhankelijke nieuwsbron nodig.

Eigen taal

Khashoggi was dankbaar dat The Washington Post het initiatief heeft genomen om zijn stukken in het Arabisch te vertalen en te publiceren. Hij vond het belangrijk dat mensen in de Arabische wereld in hun eigen taal kunnen lezen over de verschillende kanten en moeizame aspecten van democratie in het Westen. 

Ook opinie zou een platform in de Arabische wereld moeten krijgen. Een onafhankelijk forum waar armoede, wanbestuur en ondermaats onderwijs kunnen worden besproken, zonder tussenkomst van de haatpropaganda van de overheid. Alleen op die manier zijn mensen uit Arabische landen in staat om de problemen op te lossen waar hun samenleving dagelijks mee te maken krijgt, besloot Khashoggi zijn column.

Toewijding en passie

Volgens de eindredacteur van de opiniesectie van The Washington Post, waar Khashoggi sinds een jaar regelmatig voor schreef, kreeg zij de column een dag nadat de journalist als vermist was opgegeven onder ogen. De krant publiceerde het stuk aanvankelijk niet, omdat werd gehoopt op een veilige terugkeer van de journalist. ‘Ik moet nu accepteren dat dit niet gaat gebeuren’, schrijft Karen Attiah. ‘Deze column somt perfect de toewijding en passie op die hij had voor vrijheid in de Arabische wereld.’

Jamal Khashoggi verdween bijna twee weken geleden. Hij ging het Saoedische consulaat in Turkije in en werd daarna niet meer gezien. Volgens Turkije, dat zegt geluidsopnamen te hebben die hun beschuldiging onderbouwen, is de journalist daar gedood door Saoediërs die mogelijk banden hebben met kroonprins Mohammed bin Salman.

Scheuren in imago van bejubelde Saoedische kroonprins 

De toekomstige koning van Saoedi-Arabië lijkt betrokken bij de gruwelijke moord op een kritische journalist. Maar of het Westen hem nu laat vallen? Correspondent Ana van Es over Mohammed bin Salman, voor wie imago alles is

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden