Keyzer Kooistra

Sjoerd Kooistra is het type horecamagnaat tegen wie Amsterdam hard optreedt. Zelf toont de Groninger met trots zijn gerenoveerde en deftige bodega Keyzer....

De horecatycoon pakt zelf het vuistdikke reserveringsboek vanachter de bar. 'Kijk, sinds de heropening van Keyzer in september loopt het storm. Tot in januari volgende jaar boekingen. Bekende namen ook. Hier, Van den Ende. Snel eten, staat erbij geschreven. Zal Joop van den Ende wel wezen.'

Even eerder een sms op het mobieltje van Sjoerd Kooistra. Hij laat meelezen. Omzet van zijn vijftien zaken in Amsterdam: 45.195,75 euro. Dat was alleen over afgelopen dinsdag. 'Ik moet dat cijfer de volgende dag 's morgens voor tien uur hebben. Zo niet, dan hang ik meteen aan de telefoon. Je moet er bovenop zitten. Horeca blijft horeca.'

Nu zou je, volgens Kooistra, als cafgenaar een paar duizend euro uit de kas kunnen halen en in je zak kunnen stoppen. 'Dan heb je dus niet 45 duizend, maar 43 duizend omzet op een dag. Wat maakt het uit, wat kan mij dat schelen, denken veel kroegbazen. De grote verleiding blijft geld en nog eens geld. Ze kunnen er niet mee omgaan. Daarom gaat het dikwijls mis en heb je zo een faillissement. Ik word er niet zenuwachtig van, ik pak nooit wat.

'Mijn reserve is de zaak. Keyzer schrijf ik in vijf jaar af, maar na vijftig jaar bestaat die zaak nog, die overleeft mij. Moet je eens bedenken wat Keyzer tegen die tijd waard zal zijn. Ja, ik ken het gerucht dat de bank alles in onderpand heeft, dat ik gigantische schulden zou hebben. Het is niet waar, een bedenksel van rekenaars op het niveau van de lagere school.

'Ik zie het bij sommige pachters al lang van te voren misgaan. Ineens een te grote auto en veel te duur huis. En dan raar opkijken als je niet meer aan je verplichtingen kunt voldoen. Toch opmerkelijk dat een van die pachters, die vroeger voor mij werkte en na zijn faillissement in Amsterdam met een andere eigenaar begon, onlangs opnieuw over de kop ging. Ik had het kunnen voorspellen. 't Is de weelde hdie die knapen niet aankunnen.

'Even zo goed, en daar lees je nooit over als het over mij gaat, kan het merendeel van de pachters womgaan met geld. Hun zaken lopen goed, al jaren. Nooit problemen.'

Sjoerd Kooistra (53) zelf gaat het ook voor de wind. Uit niets blijkt dat hij aangeslagen zou zijn door het offensief waarmee de hoofdstad volgens burgemeester Cohen 'het Kooistraimperium heeft aangepakt'. Deze maand nog, tijdens een speciale raadsvergadering waar de vermoorde cineast Theo van Gogh werd herdacht, noemde Cohen de horecamagnaat als voorbeeld waartegen het stadsbestuur krachtdadig en met succes was opgetreden.

Kooistra: 'Geen kwaad woord over burgemeester Cohen, maar dat ik door de gemeente Amsterdam zou zijn gedwongen mij anders te gedragen, is onzin. Je moet echt van mij aannemen dat het mijn eigen idee was. Gedurende de onderhandelingen over de vergunningen voor Oesterbar en Keyzer bedacht ik hoe leuk het zou zijn als ik me weer zelf met die zaken zou gaan bemoeien.

'Want ik moet eerlijk zijn, met al die andere cafin het land ben ik als verpachter eigenlijk toch m'n eigen tent uitgejaagd. Ik mocht me er niet meer mee bemoeien. Dat was de uitkomst begin jaren negentig van een conflict met de fiscus. Ik heb het de Volkskrant al eerder uitgelegd. De fiscus heeft me gemaakt zoals ik ben. Ik mocht me niet meer met de exploitatie bemoeien. Als voormalige pachters het tegendeel beweren, zeg ik: gelul. De horeca is een lulfamilie, heb ik ook al zo vaak gezegd.'

De Groninger maakt een uiterst gemotiveerde indruk en ontvangt 's morgens vroeg in wat volgens hem zijn voorbeeldzaak zal worden: het deftige restaurant Bodega Keyzer, pal naast het Concertgebouw. Hij neemt plaats in de nis, waar tot aan het begin de verbouwing van de bodega, ruim twee jaar geleden, een select gezelschap van NRC Handelsblad wekelijks de redactionele lijn bepaalde. 'Ik geloof dat ze hier weer zijn gesignaleerd', zegt Kooistra.

Keyzer en zijn overige Amsterdamse gelegenheden zijn ondergebracht in de vennootschap Horeca Combinatie Amsterdam, HCA. Enig aandeelhouder van deze BV is Kooistra via zijn persoonlijke vennootschap De Gouden Kooi een prachtige naam, erkent hij. HCA biedt werk aan 366 man en is goed voor een jaarlijkse omzet van 122 miljoen euro.

Indien een van de caffailliet gaat, zijn niet, zoals voorheen, uitsluitend fiscus, uitkeringsinstanties en kleine leveranciers de dupe; nee, dit keer zal ook Kooistra zelf de sigaar zijn. Als enig aandeelhouder van de firma HCA zal hij immers mede aansprakelijk worden gesteld voor de schade.

Voor de goede orde: Kooistra is geen bedrijfsleider, maar aandeelhouder. Directeur van HCA is Martin Nijdam, een van zijn adjudanten die onder veel mediageweld deze zomer de fameuze Oesterbar aan het Leidseplein naar de ondergang loodste. De inmiddels weer heropende Oesterbar zit volgens Kooistra duidelijk in de lift. Ook als het niet lukt, is er nog geen man overboord.

'Het gaat om de locatie, en die is top. Je kunt er altijd een goedlopende snackbar vestigen. Dat ligt met Keyzer een stuk moeilijker. Als dit misloopt, zou ik het niet zo snel weten. Een kledingzaak misschien.'

Daar herkennen we de oude Kooistra.

Maar nogmaals, problemen met het stadsbestuur? Hmaal niet waar. Dat z'n doopceel door het Amsterdamse Van Traateam is gelicht: 'Daar hebben ze het volste recht toe, geen enkel probleem.' Dat er niets strafbaars is gevonden, moge duidelijk zijn: 'Anders zat ik hier niet.'

Het aardige, zegt Kooistra, is dat hij sinds kort in de Amsterdamse tram wordt herkend. En net als zoveel andere gebruikers van het openbaar vervoer is hij onlangs gerold. 'Ik pak m'n strippenkaart, stop m'n portemonnee in m'n zak en merk later datie weg is. Een hoop gedonder, want al m'n creditkaarten zaten er in. Kijk, ik heb nu nog maar twee van die dingen bij me.'

Bij Keyzer wordt hij ook herkend. Een chique oude dame vraagt hem of hij even aan haar tafeltje wil komen. 'Meneer Kooistra! Ik heb hier vorige week een rekening geopend, omdat ik nooit geld bij me heb. Krijg ik thuis die rekening met het dringende verzoek binnen acht dagen te betalen. Binnen acht dagen! Dat vind ik niet bepaald des Keyzers.'

Kooistra is het met haar eens en belooft er schriftelijk op terug te komen. De tycoon, even later: 'Dat is nieuw voor mij. Bij Albert Heijn moet je toch ook contant betalen?'

In letterlijk alles bij Keyzer heeft Kooistra persoonlijk de hand gehad. Je kunt er van houden of niet: het resultaat is verbluffend. Neem de kristallen kroonluchters. Kooistra zag zo'n prachtexemplaar hangen in een Oostenrijks kasteel waar keizerin Sissi heeft gewoond. 'In een fabriekje bij Bonn heb ik die kroonluchters laten namaken.'

Het tapijt. 'Ik kom weleens bij Rules, het oudste restaurant van Londen. Ik was helemaal weg van het tapijt en vroeg aan de bedrijfsleider of ik het mocht kopin. In een fabriekje bij Manchester heb ik het laten weven. Het beige motief is iets lichter dan het orgineel. Kostte wel 1,5 euroton, in guldens driealve ton.'

De lambrisering. 'Zelf uitgezocht bij Mulberry in Engeland. Kostte 180 duizend euro. Alleen de Perzische tafelkleedjes zijn nog afkomstig van het oude Keyzer. Het mooiste compliment kreeg ik van een 80jarige klant: Meneer Kooistra, het oude sfeertje is weer terug.'

Ook het restaurant in de kelder is ingericht naar de smaak van Kooistra. Aan de muur foto's van tientallen componisten. Foto's? 'Ik had eerst schilderijtjes gewild, maar dat werd te duur. Je kunt ze gewoon van internet plukken. Lijstje erom heen en klaar is Kees. Scheelt toch een hoop geld.'

De toiletten. Kooistra is de baas en loopt gewoon het damestoilet binnen, waar zojuist een vrouwelijk personeelslid haar schort ombindt. Maakt niet uit, nu wil hij ook es laten zien. De keuken, de diepvriezers, de plek waar een stoeltjeslift voor rolstoelers komt. En overal het bedrag erbij.

De totale restauratie heeft miljoenen gekost. Heineken, eigenaar van het vastgoed, betaalde 1,8 miljoen voor de nieuwe fundering. Kooistra betaalde 1,2 miljoen voor de inrichting en leed een strop van 1 miljoen aan inkomstenderving. Verbolgen: 'En dan maar zeggen dat ik hier een truc uithaalde.'

Ook privaat het goed. Uiteraard prijkt Kooistra weer hoog op de Quotelijst van multimiljonairs en leggen hij en z'n hoogblonde partner in Amsterdam de laatste hand aan een enorme operatie: het geheel strippen en weer opbouwen van een vier eeuwen oud grachtenpand, 'toch het ultieme woongenot'.

Enkele maanden geleden was de Herengracht enige uren afgesloten, omdat een grote hijskraan het roestvrije stalen zwembad in het pand moest takelen. Kooistra: 'Je zag de mensen zich afvragen wat daar aan de hand was. Mijn enige zorg was dat Het Parool niets in de gaten zou krijgen. Die krant heeft het al heel lang op me gemunt en zou met dat zwembad weer een mooi nummer hebben kunnen maken. Maar niks hoor, ze hadden niets in de gaten.'

De Herengracht wordt niet alleen Kooistra's residentie, er wordt tevens een flink deel van zijn kantoor in ondergebracht. Alweer een bewijs, onderstreept hij, dat de verhoudingen tussen hem en het gemeentebestuur opperbest zijn.

Hetgeen volgens Kooistra niet betekent dat hij voorgoed uit Groningen zal verdwijnen, daar waar hij zo'n beetje de hele horeca in handen heeft. 'Ik kom er graag en zal er altijd een paar dagen in de week blijven komen. Maar de uitdaging is er wel zo'n beetje af. Ik heb liever een concurrent naast de deur dan een zaak van mezelf.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden