Keurmeester moet olifantenhuid hebben

Wie bij de Rijksdienst voor de Keuring van Vee en Vlees (RVV) als dierenarts of keurmeester werkt, dient over een olifantenhuid te beschikken....

Van onze verslaggever

Rob Gollin

AMSTERDAM

Het is de vraag of de RVV'ers onder druk van bedrijfsbelangen handelden toen zij toestonden dat er werd gesjoemeld met herkomststempels om de export van rundvlees naar Rusland op peil te houden. Een onderzoek van de rijksrecherche naar hun betrokkenheid loopt nog. De dienst zou, met medeweten van topambtenaren van het ministerie van Landbouw, hebben geaccepteerd dat stempels op buitenlands vlees werden weggesneden om het geschikt te maken voor export naar Rusland. Dat land wil alleen in Nederland gefokt vlees importeren. De afnemers betalen daarvoor een fraaie prijs.

Frauduleus handelen geldt in de geschiedenis van de dienst als zeer uitzonderlijk. Een woordvoerder herinnert zich één voorval uit het midden van de jaren tachtig, waarbij een keurmeester werd veroordeeld wegens de verkoop van stempels aan een bedrijf. Maar toch komt de dienst, die met 1600 medewerkers verdeeld over negen rayons toeziet op de vleesproductie, geregeld in opspraak.

In 1995 velde de Veterinaire Hoofdinspectie van het ministerie van Volksgezondheid een vernietigend oordeel over de keuring en het toezicht op slachterijen. 'Er wordt niet voldaan aan de wettelijk vastgegelegde normen.' Later dat jaar kwam een oorvijg uit een andere hoek. De rechtbank in Assen noemde de RVV een 'laverende organisatie' en stelde 'een dubbele bodem in de opstelling' vast. Vorig jaar kwam de dienst in de schijnwerpers na geknoei met bloedmonsters van mogelijk door pest besmette varkens.

Dat RVV'ers soms een oogje toeknijpen om de vleessector niet op te zadelen met forse schadeposten, lijkt van alle tijden. Kort nadat in 1985 de gemeentelijke keuringsdiensten overgingen in de huidige rijksdienst, formeerde zich al een groep jonge dierenartsen die zich verzette tegen handjeklap met het bedrijfsleven. De initiatiefnemers zijn inmiddels weg bij de dienst. Ook nu nog vertrekken er medewerkers omdat ze moeite hebben de druk te weerstaan. Soms is er sprake van intimidatie. Zo kleumde een dierenarts eens een uurtje in een koelcel.

'Het is toch de wereld van het grote geld, waar je mee te maken krijgt', zegt algemeen secretaris T. Jorna van de Koninklijke Maatschappij voor Diergeneeskunde. 'Je komt onder ontzettende druk te staan.' Hij vraagt zich af of de leiding wel voldoende 'rugdekking' geeft. Oud-medewerkers gaven al eerder antwoord. Zij verklaarden dat ze geregeld op de vingers werden getikt door directeuren van de dienstkring als ze heel strikt de regels hanteerden.

Een baan bij de RVV is niet populair, zegt hoofddocent J. Snijders aan de faculteit diergeneeskunde in Utrecht. Van de 160 studenten die jaarlijks de opleiding voltooien, belandt een handjevol bij de RVV. In vergelijking met een eigen praktijk is het inkomen bescheiden, de bureaucratische rompslomp is er groter, je moet zeer stevig in de schoenen staan.

Toch meent Snijders dat er een scheef beeld bestaat van de RVV. 'Het is een grote organisatie, die over het hele land werkt. Dan is het bijna niet te voorkomen dat instructies niet overal hetzelfde worden opgepakt. Soms is het geven en nemen, ja. Maar bedreigingen zijn geen schering en inslag.'

De brancheorganisatie COV, de Centrale Organisatie voor de Vleesgroothandel, meldt dat er doorgaans goed te werken is met RVV'ers, 'zolang je binnen de regels fatsoenlijk kunt werken'. Wel signaleert voorzitter J. Ramekers dat de controle als gevolg van de BSE-affaire veel strakker is geworden. 'Maar wij hebben daar geen moeite mee.' De COV werd door het ontdekken van het gesjoemel met stempels ook in verlegenheid gebracht. Een medewerker had bedrijven geadviseerd 'creatief met de regels om te gaan'. Ramekers trekt in twijfel of een dergelijke regie is gevoerd.

De RVV zelf heeft besloten er voorlopig het zwijgen toe te doen. Minister Van Aartsen van Landbouw informeert nog deze week de Tweede Kamer. Een woordvoerder van zijn ministerie zegt dat er tot dusver twee incidenten met stempels aanleiding zijn geweest om naar justitie te stappen.

RVV'ers die op verzoek van vleesverwerker Weyl Beef Products uit Enschede aan de Pools-Russische grens een partij rundvlees 'bijstempelden' - de originelen waren onleesbaar - zijn hun boekje te buiten gegaan, aldus een woordvoerder. 'Buiten Nederland hebben ze geen bevoegdheden.' Ze zijn inmiddels overgeplaatst. Het tweede incident heeft betrekking op vleesverwerker Verhey in Nuth, die vorig jaar de Algemene Inspectiedienst attendeerde op de RVV's instemming met ongeoorloofde stempelpraktijken.

De woordvoerder beklemtoont dat nog moet blijken of er sprake is van fraude. Dat verwerkt vlees uit het buitenland Nederlandse stempels krijgt, is niet tegen de regels, het is zelfs voorschrift. Pas als vaststaat dat de herkomst opzettelijk is verdoezeld, heeft een aantal RVV'ers een probleem.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden