Keuring let even niet op partij garnalen

In Nederland in beslag genomen besmette garnalen belanden na omzwervingen toch in de voedselketen. Niemand acht zich verantwoordelijk...

Hoe kan een lading garnalen die besmet is met een kankerverwekkende stof en waarop de Keuringsdienst van Waren beslag heeft laten leggen, vier maanden later opduiken in een partij Duits vismeel en zo toch weer in het voedingscircuit belanden? Dat kan als de Keuringsdienst even niet oplet, de ondernemer voor de goedkoopste oplossing kiest en de communicatie vervolgens over vele schijven loopt.

In augustus 2001 krijgt de Keuringsdienst een melding dat in Duitsland in een partij garnalen chloramphenicol is gevonden, een verboden antibioticum dat bij mensen kanker kan veroorzaken. De garnalen komen uit een partij die geïmporteerd is uit China door de firma Mooijer-Volendam.

In opdracht van de Keuringsdienst haalt Mooijer de garnalen uit de handel. In totaal komt 27 ton terug, vier ton blijft zoek. De garnalen moeten vernietigd worden. In Nederland kan dat alleen bij destructiebedrijf Rendac.

Half november ontdekt de Keuringsdienst dat de garnalen zijn verdwenen, en niet naar Rendac zijn gebracht. Mooijer blijkt de partij te hebben overgedaan aan een ander bedrijf in Volendam, Kras recycling. Dat heeft de garnalen gemengd met 161 ton visafval en in Cuxhaven verkocht waar ze verwerkt zijn tot veevoer.

Toch duurt het tot 20 december voor er een brief naar Duitsland gaat. Volgens de Keuringsdienst komt dat omdat er meer afdelingen bij betrokken waren en het even duurde voor alles was geverifieerd. Op het moment dat de garnalen tot vismeel waren verwerkt, vielen ze onder de verantwoordelijkheid van het ministerie van Landbouw.

Volgens Duitsland arriveert de brief pas op 27 december op het ministerie van Consumentenzaken en Landbouw van de 'groene' minister R. Künast. Om onduidelijke redenen blijft de brief een paar weken liggen. Pas op 8 januari grijpt Künast in. Toen was het voer waarschijnlijk al verkocht.

Dat de partij aan de aandacht kon ontsnappen, komt doordat het vernietigen niet door de Keuringsdienst maar door het bedrijf moet gebeuren. 'Wij nemen die verantwoordelijkheid niet', aldus een woordvoerder van de dienst. 'Die ligt bij de handelaar.'

Mooijer geeft toe dat de zaak niet correct is afgehandeld. Volgens woordvoerder J. Kwakman kwam dat mede omdat de Keuringsdienst onduidelijk was. 'Ze hebben nooit gezegd dat de garnalen naar Rendac moesten. Wij hebben zoiets nooit bij de hand. De Keuringsdienst heeft ons laten zwemmen.' Onzin, zegt de dienst.

Mooijer krijgt van zijn leverancier te horen dat hij zijn geld terugkrijgt als hij de garnalen terugstuurt. Daarvoor heeft hij toestemming nodig van het ministerie van Landbouw. 'Ik heb op 28 september een brief gestuurd. Tot op heden heb ik geen antwoord.'

Half november heeft Kwakman genoeg van het wachten. Hij levert het spul af bij Kras. 'Recyclen is voor mij ook vernietigen.' Bovendien neemt Kras de partij kostenloos over. Rendac rekent voor destructie 122,50 euro (270 gulden) per ton. Kras mengt de garnalen met 161 ton visafval en verscheept de partij tussen 16 en 30 november naar Cuxhaven.

Kras wist dat het om vervuilde garnalen ging die vernietigd moesten worden, geeft woordvoerder H. Binken toe. Maar volgens Binken en Mooijer is voor recycling gekozen in overleg met een ambtenaar van de Rijksdienst voor de Keuring van Vee en Vlees (RVV), die onder Landbouw valt.

De RVV ontkent dat. 'Wij hebben hier niks mee te maken. Dit is een zaak van de Keuringsdienst.' Volgens de Keuringsdienst proberen Kras en Mooijer zichzelf vrij te pleiten. Tegen beiden is proces-verbaal opgemaakt.

In Cuxhaven is het vervuilde visafval opnieuw gemengd met andere partijen waardoor er nauwelijks iets van de vervuiling is terug te vinden. Volgens Mooijer ging het slechts om 25 milligram. De Duitse minister van Landbouw Künast, die zich vandaag in het parlement moet verantwoorden over het trage ingrijpen, heeft ambtenaren die verantwoordelijk waren voor het tijdverlies overgeplaatst. Volgens deelstaatminister Uwe Bartels van Nedersaksen is de zaak 'eine grosse Sauerei'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden