Keurige 'Pit' en 'Tina' werkten voor de Russen

VAN ONZE CORRESPONDENT ROLF BOS

BERLIJN - Meer dan twintig jaar leefde het echtpaar Anschlag een ogenschijnlijk keurig leven in Duitsland. Hij was zakenman, zij een nette Hausfrau. Het bleek een dekmantel. Anderhalf jaar geleden viel een antiterreureenheid de woning in Marburg binnen. Mevrouw zat juist achter de kortegolfzender, ze viel van schrik van haar kruk.

Dinsdag begon in Stuttgart het proces tegen het echtpaar, dat volgens de aanklacht decennialang voor de Russen spioneerde.

De beschuldigden, die luisterden naar de codenamen 'Pit' en 'Tina', moesten informatie verzamelen 'over de politieke en militaire strategie van de EU en de NAVO', stelt het Bondsparket. 'Ze hielden contact met hun centrale via radioverkeer, satellietverbindingen, 'dode brievenbussen' en YouTube, het videokanaal waarmee ze verborgen boodschappen doorgaven. Ze kregen daarvoor tot 100 duizend euro per jaar.' Op YouTube gebruikten ze de internetnaam 'Alpenkuh1'.

Volgens de aanklacht zijn ze destijds als 'mollen' door de KGB in Duitsland neergezet. Toen de KGB in 1995 ophield te bestaan, nam de nieuwe binnenlandse veiligheidsdienst van Rusland, de Federalnaja sloezjba bezopasnosti (FSB), de honneurs waar.

Wie de aanklacht tegen het echtpaar Anschlag leest, waant zich terug in de jaren dat Len Deighton en John le Carré nog heerlijke boeken schreven over spionnen die heen en weer pendelden tussen het Westen en het Oostblok, met het verdeelde Berlijn als draaipunt.

Volgens de aanklacht verblijft het echtpaar Anschlag al meer dan twintig jaar in Duitsland. Naar verluidt kwam het tweetal vanuit Mexico met Oostenrijkse paspoorten naar Duitsland. Andreas werkte als ingenieur voor een aantal toeleveringsbedrijven voor de auto-industrie. Zijn vrouw Heidrun bekommerde zich om het huishouden en om hun dochter. Als buren naar hun accent vroegen, antwoordden ze dat ze in Latijns-Amerika waren opgegroeid.

Andreas reisde veel. Hij wisselde meerdere malen van baan, maar bleef steeds in de auto-toeleveringsindustrie actief. Met klanten als BMW, Volkswagen en DaimlerChrysler. Hij werkte in Mexico, Brazilië, de Verenigde Staten, Spanje en Nederland.

Andreas zou tijdens zijn zakenreizen geheim materiaal over NAVO-installaties hebben verzameld. Hij was daarnaast geïnteresseerd in projecten van de wapenindustrie en in de militaire operaties in Libië, Irak en Afghanistan.

Veel geheim materiaal zou hem overhandigd zijn door de Nederlandse diplomaat Raymond P., die sinds vorig jaar in Nederland vastzit. Zeven jaar lang zou deze 'gokverslaafde ambtenaar' gegevens hebben doorgespeeld aan de Anschlags. Daarvoor kreeg 'agent BR' in totaal 90 duizend euro, aldus een officier van justitie tijdens een eerste zitting van de rechtbank in Den Haag vorig jaar. Volgens het Openbaar Ministerie in Den Haag wordt de zaak tegen P. op 29 januari voortgezet.

In Duitsland werd lang gedacht dat 'Pit' en 'Tina' zouden worden geruild tegen twee spionnen die door Moskou worden vastgehouden. Dit Russische tweetal - dat voor een westerse inlichtingendienst zou hebben gewerkt - zit nog steeds vast. Moskou heeft naar verluidt de onderhandelingen afgebroken.

Het echtpaar Anschlag wordt in de rechtszaal in Stuttgart bijgestaan door advocaat Horst-Dieter Pötschke, dezelfde raadsman die de Oost-Duitse spion Günter Guillaume in de jaren zeventig verdedigde.

Guillaume, die voor de Stasi werkte, was een van de naaste medewerkers van bondskanselier Willy Brandt. Zijn ontmaskering leidde destijds tot de politieke val van Brandt. Guillaume kreeg in 1975 dertien jaar gevangenisstraf. Hij mocht in 1981 bij een spionnenruil naar de DDR vertrekken.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden