Keurige dichteres in polonaise

Het is even wennen, maar ze heeft het zelf opgeschreven: de stichtelijke, in-keurige dichteres Ida Gerhardt (1905-1997), die meeloopt in een polonaise. Dat doet een beetje denken aan de befaamde foto van de letterkundige Anton van Duinkerken, zingend in een carnavalskiel.


Met een beetje goede wil kun je van de 'dansende' Gerhardt zeggen dat ze toen aan het werk was. En die goedwillendheid heeft Trudy van Wijk, die de motieven 'dans en muziek in het werk van Gerhardt' nauwkeurig in kaart heeft gebracht en in zes essays beredeneerd.


Daarmee wordt met een stortvloed aan details aangetoond hoezeer vooral de muzikale verwijzingen Gerhardts werk mede bepaald hebben. Ze is, zegt Van Wijk, niet alleen de dichter van de natuur en de klassieke verzen, 'maar ook de dichter van de muziek'.


Kenners van Gerhardts werk zal het niet verrassen, maar uit alles wat Van Wijk bijeen heeft gebracht - tot één exegetische symfonie - blijkt hoe breed Gerhardts muzikaal-poëtisch repertoire is geweest. Kinder- en volksliedjes, getoonzette psalmen, religieuze liederen, verzets- en geuzenliederen, een pianoconcert van Clara Haskil, de beiaardier van Zutphen: Gerhardt liet zich erdoor inspireren, schreef erover, of citeerde ze onopvallend.


Het vijfde hoofdstuk, over de muzikale dromen van de dichter, is het boeiendst. Hier maakt de uitlegkundige stijl ruimte voor ter zake doende biografische gegevens. Met als prachtig slot een Gerhardt die huivert bij de gedachte dat van haar verzen populaire liedjes gemaakt zouden worden. Aan Johan Polak, haar uitgever, schreef ze: 'Iets ergers dan een zaal, die dan op de uitnodiging: 'Allemaal!' mijn teksten gaat zingen kan ik mij nauwelijks voorstellen.'


Dat had wat vaker mogen blijken: dat Van Wijk niet alleen college kan geven, maar ook kan dansen.


Trudy van Wijk: Wat zingt het popelend refrein - Over muziek en dans in het oeuvre van Ida Gerhardt.


Eburon; 182 pagina's; € 18,-.


ISBN 978 90 5972 512 6.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden