Keulen en de angstneurose van Europa

De massa-aanrandingen in Keulen zouden wel eens een dramatische 'gamechanger' kunnen worden. Duitsland is er in elk geval door op tilt geslagen. 'Keulen' is het Pim Fortuyn-moment van Duitsland, het moment waarop in één klap de politiek-correcte oogkleppen werden afgeworpen. Op Silvesteravond in Keulen werd de Willkommenskultur aangerand en is de ongekende gastvrijheid van de Duitsers ten opzichte van de Syrische vluchtelingen verkracht.

null Beeld null

Tot 'Keulen' gold Duitsland nog als het oog in de Europese orkaan van islamofobie, populisme en maatschappelijke angstneurosen. Tamelijk zelftevreden werd het Duitsland van Angela Merkel omringd door landen waar de gevestigde politiek hevig onder vuur was komen te liggen van succesvolle anti-migratie partijen en bewegingen. In Duitsland slaagden gevestigde politiek en media er lange tijd in de Pegida-beweging en de partij Alternative für Deutschland in de bruine marge weg te demoniseren. Als 'Volksverhetzer' en geestelijke brandstichters. Maar dat zal nu niet meer zo snel lukken. De massale ontering van westerse vrouwen in Keulen is - niet onbegrijpelijk - olie op het vuur van welkomstcultuur-twijfelaars, sceptici en tegenstanders, en zal ook volop uitgebuit gaan worden door het gevaarlijk groeiende extreem-rechtse milieu in Duitsland.

Duitsland was voor de massa-aanrandingen in Keulen, Hamburg en Bielefeld een zwart/wit gepolariseerd land. De grote meerderheid - het goede Duitsland - was voor vluchtelingen. Een foute minderheid was tegen vluchtelingen. 'Keulen' zal die dramaturgie van goed en kwaad fors ontregelen. Het goede Duitsland twijfelt nu aan de goede vluchteling. Duitse politici doen er op dit moment alles aan om nog iets van het draagvlak van de Willkommenskultur te redden. Wetsvoorstellen, de een nog strenger dan de andere, buitelen over elkaar heen. Criminele asielzoekers moeten massaal worden uitgezet. Veroordeelde vluchtelingen moeten hun straf uitzitten in het oorlogsland van herkomst. Het laat zien tot welke hoogten de politieke paniek in Duitsland is gestegen. Zie ook SPD-Justitieminister Heiko Maas die bekend stond als felste bestrijder van extreem-rechtse tendensen in Duitsland, maar na Keulen het woord Zivilisationsbruch in de mond nam. Samuel Huntingtons Clash of Civilizations, maar dan op zijn Duits. 'Keulen' heeft de crisis waarin Europa toch al zat nog eens met een factor tien verergerd. Duitsland is genormaliseerd geraakt tot Normaal Europees Peil, en zal, net als de buurlanden, voortaan moeten rekenen met groeiend volksverzet tegen het establishment. De Europese samenwerking zal verder onder druk komen, al was het maar omdat de Visegrad-landen van Oost-Europa de seksterreur in Keulen al hebben aangegrepen om met nog meer kracht de Europese herverdeling van (moslim)vluchtelingen af te wijzen.

De Europese angstneurose heeft nu dus ook kernland Duitsland bereikt. Misschien is dat niet alleen maar iets negatiefs. Althans zo zou je daar, in gezelschap van The Economist, naar kunnen kijken. De Europa-columnist van dat gezaghebbende opinieblad was een paar dagen in Nederland om de start van het Nederlandse EU-voorzitterschap mee te vieren. Deze journalist, die onder de schuilnaam Charlemagne (Karel de Grote) commentaren schrijft, bleek een slimme jonge Oxbridge-filosoof, die in zijn column van deze week Nederland beschrijft als 'de coolste en hipste neuroot van Europa'. Nederland zou eerder en heftiger dan andere landen op maatschappelijke spanningen reageren, en daarmee een interessante populistische avant-garde vormen, waar een land als Duitsland nog iets van kan opsteken.

Terecht stelt 'Karel de Grote' met zoveel woorden dat het onbehagen dat door Nederland giert - met de reusachtige virtuele PVV-proteststem in de peilingen als symbool - niet helemaal ongefundeerd is. Nederlanders zijn eurosceptisch. Niet omdat ze anti-Europees zijn, maar omdat ze het huidige Europa een zooitje vinden, niet goed bestuurd en beheerd. Zo zijn Nederlanders ook niet apert anti-migratie, maar hebben ze - terecht - wel grote bezwaren tegen de komst van migranten en vluchtelingen die de westerse cultuur - de normen, waarden en spelregels van de ontvangende samenleving, afwijzen of zelfs haten. Daar helpt geen cursusje 'omgang met westerse vrouwen' of 'democratische rechtstaat' tegen. Geëist worden een beter presterende EU en een geloofwaardiger vluchtelingen- en integratiebeleid. De gevestigde politiek krijgt niet eindeloos veel kansen om dat alles alsnog in goede banen te leiden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden