Kettingreactie op Balkan: economische migranten teruggestuurd

Op de Balkanroute is een kettingreactie ontstaan nadat Slovenië begonnen is migranten terug te sturen die niet uit de erkende oorlogsgebieden in Syrië, Afghanistan of Irak komen. Hierop besloten eerst Servië en later ook Kroatië en Macedonië de grens af te sluiten voor 'economische migranten'.

Carlijne Vos
Een kind krijgt medische zorg na aankomst op het Griekse eiland Lesbos. Beeld afp
Een kind krijgt medische zorg na aankomst op het Griekse eiland Lesbos.Beeld afp

Enkele honderden afgewezen migranten kwamen woensdagnacht vast te zitten nadat ze aan de grens bij Servië waren geweigerd, maar niet werden teruggenomen door Macedonië. 'Ze zaten vast in een soort 'niemandsland', aldus de vluchtelingenorganisatie UNHCR. De tweehonderd migranten hebben de nacht moeten doorbrengen in containers.

Ook aan de andere Balkangrenzen ontstonden dergelijke situaties. De afgewezen migranten kwamen onder meer uit Soedan, Sri Lanka, Pakistan, Marokko, Congo en Ivoorkust. De grens van Macedonië en Griekenland ging donderdag even helemaal dicht nadat een groep van 300 hoofdzakelijk Iraniërs weigerde zich te laten terugsturen. Bij de grensplaats Idomeni wachten inmiddels zo'n 2.000 migranten om door te reizen, vertelt UNHCR-woordvoerder Femke Joordens.

De UNHCR zegt de situatie nauwlettend in de gaten te houden. 'Uitsluiting op basis van nationaliteit kan natuurlijk niet. Elk individu dat in Europa een veilig heenkomen zoekt, heeft het recht zijn verzoek te onderbouwen en te laten beoordelen', zegt Joordens. 'Al deze landen hebben het Vluchtelingenverdrag van Genève uit 1951 getekend en dat brengt plichten met zich mee.'

Migranten en vluchtelingen lopen een heuvel op na aankomst op het Griekse eiland Lesbos, na het oversteken van de Egeïsche Zee vanuit Turkije. Beeld afp
Migranten en vluchtelingen lopen een heuvel op na aankomst op het Griekse eiland Lesbos, na het oversteken van de Egeïsche Zee vanuit Turkije.Beeld afp

Cherry picking

'Cherry picking is geen oplossing', zegt ook Lydia Gall, coördinator op de Balkan van Human Right Watch (HRW). 'Het leidt alleen maar tot verwarring en chaos en nieuwe humanitaire noodsituaties aan de grens.' Een effectievere aanpak zou zijn om de registratie en screening van vluchtelingen te versnellen en beter te coördineren tussen de landen. 'Nu wordt het probleem teruggeduwd naar landen als Macedonië en Griekenland die al helemaal niet in staat zijn gebleken vluchtelingen effectief te registreren en te screenen.'

Een passende reactie op de angst dat jihadisten met vluchtelingen meereizen is het ook niet, zegt Gall. 'Dat zou het zijn als mensen bij de grens uitvoerig werden gescreend, nu worden willekeurig mensen tegengehouden die niet het juiste paspoort bij zich hebben. Ik zie niet hoe je daarmee het terreurrisico zou verkleinen.'

Volgens de hulporganisaties is deze situatie beperkt houdbaar. Dagelijks passeren gemiddeld zo'n 4.500 tot 5.000 migranten de grensovergangen langs de hele Balkanroute. Als opnieuw opstoppingen ontstaan vrezen de organisaties voor chaos en het gebrek aan onderdak en hulpgoederen.

Migranten en vluchtelingen maken de oversteek van Turkije naar het Griekse eiland Lesbos. Beeld afp
Migranten en vluchtelingen maken de oversteek van Turkije naar het Griekse eiland Lesbos.Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden