Kerst op Sint-Pietersplein in angst voor terreuraanslag

Afgesloten straten en overal patrouillerende politie, dat bepaalde de sfeer van de kerstviering in het Vaticaan dit jaar. De paus deed zijn onomstreden oproep tot vrede....

Van onze correspondent Michaël Zeeman

'Vreest niet', zei volgens het evangelie de engel midden in die befaamde winternacht tegen de herders, 'want zie, ik verkondig u grote blijdschap.' Maar in Italië werd bij gelegenheid van de herdenking van die gebeurtenis dit jaar duchtig gevreesd en de blijdschap werd verdrongen door bedruktheid. Uit allerlei mysterieuze berichten zou in de weken voorafgaand aan kerst namelijk gebleken zijn, dat niet alleen de Verenigde Staten, maar ook Rome op een aanslag kon rekenen.

Maar in de kerstnacht is de enige verdacht ogende figuur op het Sint-Pietersplein Jozef in de kerststal: Bin Laden-jurk aan en een Arafat-theedoek om het hoofd.

Op en rondom het plein wordt de sfeer nog wat verhoogd door de talloze zwaailichten van de parate politie-auto's. Het Verdrag van Lateranen mag dan de bevoegdheden van de Italiaanse overheid op Vaticaans grondgebied strikt beperken, als het om de verdediging van de waarden van het christendom gaat, volstaat vanavondde Zwitserse Garde blijkbaar niet. Het is, samen met de immense en vrolijk opgetuigde kerstboom een feeëriek gezicht en ondanks de afgesloten straten rond het Vaticaan, de dranghekken en de voortdurend patrouillerende manschappen, wil het maar niet echt spannend worden.

De naam van het Christus-kind is, zo tegen half twaalf, in alle talen der mensen en der engelen, op aller lippen, maar dat is meer omdat het gemeen koud is en er een snijdende wind staat dan vanwege de oplevende devotie. Op de stoelen op het plein hebben zich talrijke Aziatische families genesteld, dicht tegen elkaar aan, groepsgewijs onder een deken. Voor hen zal zeker geen plaats zijn in de basiliek.

'Mijn huis is een huis des gebeds', zei Degene Wiens geboorte we vanavond herdenken, 'maar gij hebt dat tot een moordenaarskuil gemaakt.' Die harde woorden hebben Zijn erfgenamen er niet van weerhouden de toegang tot de kerk te beperken en kaartjes uit te geven voor wie naar binnen wil. Er zijn, merkwaardig genoeg, rode kaarten en gele in omloop gebracht: wie een rode heeft, mag meteen naar binnen, maar van de gele blijken er te veel te zijn verstrekt. Er vallen onchristelijke termen bij de controle-poortjes, woorden waarin de Vredevorst in den hoge geen welbehagen zal hebben.

Over het plein schalt uit de luidsprekers een stem, die oproept tot gebed en maant tot stilte, ongeveer zoals je in islamitische steden op gezette tijden vanaf de minaret hoort. De gelovigen die achter het net visten, leggen zich er mokkend bij neer.

Precies om middernacht arriveert Johannes Paulus II in de kerk, in vol ornaat en gezeten op een stoel die op een loopbruggetje is gezet. Dat bruggetje rijdt, maar wie het bedient, is niet goed te zien. Ik stel mij voor dat zich ergens tussen de gordijnen een jonge monnik bevindt, die, als een kind op kerstmorgen met zijn juist uitgepakte speelgoed-Ferrari, met behulp van de afstandsbediening de kerkvorst naar het hoogaltaar loodst.

De paus is in redelijke conditie en slaagt er, met behulp van een handvol assistenten, in de liturgie tot een goed einde te brengen. Zijn zwakke punt blijft de verstaanbaarheid, maar daar is rekening mee gehouden: een ieder krijgt een gedrukt programma ter hand gesteld. Wel worden de kerstnachtdiensten met het jaar korter; voorheen duurden ze twee uur, maar dit jaar staan we om half twee alweer op straat.

In zijn preek wijst de paus erop, dat er nog altijd te veel bloed wordt vergoten, vooral in het Midden-Oosten. Daar valt weinig tegenin te brengen, en ook zijn oproep voor de vrede blijft onomstreden: c'est son métier.

Bij het uitgaan van de kerk wordt die vrede hooguit enige tijd bedreigd tijdens de strijd om de schaars aanwezige taxi's. Mogelijk is het ook voor de terroristen vannacht te koud geweest voor een aanslag.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden