Kerst in kamer 1.16 van gebouw C

Rondkomen van een paar tientjes per kind. En voor van alles en nog wat boetes betalen. 'Stel je voor dat we hier nog jaren wonen. Dat kan toch niet de bedoeling zijn.'

KATWIJK/GILZE - Het mag er niet gezellig zijn en dat is goed gelukt. In het uitzetcentrum voor asielzoekers met minderjarige kinderen in Katwijk, officieel 'gezinslocatie' geheten, zijn geen kerstbomen, kerstballen, kerstlichtjes of cadeaus. In kamer 1.16 van het C-gebouw staat wel een minuscuul plastic kerstboompje op de tafel. Het is de kamer van Shusu Kofi Babila (26), haar man Kachaka (33), hun 2-jarige dochter en zoon van 4 maanden. In de aangrenzende kamer, eveneens zo'n vier bij vijf meter, staan de stapelbedden van nog vier dochters.

Shusu laat zien waarover Unicef en Defence for Children zich afgelopen week bij minister Leers beklaagden: de inwoners zijn klein behuisd, hebben weinig tot geen privacy en kunnen niet rondkomen van de 27 tot 33 euro die ze per kind per week ontvangen. 'Daarvan moet ik alles betalen', zegt Shusu; 'eten, kleren, luiers en openbaar vervoer. Weet jij wat een winterjas kost? Tweedehands is dat toch al gauw 15 euro.'

Ze is boos over de boetes die voortdurend worden opgelegd. Wie zich een dag niet meldt, krijgt een boete van 6 euro. Maar melden moet dagelijks midden op de dag, tussen 13.15 en 14.15 uur, waardoor ze moeilijk naar de markt in Den Haag kan om Afrikaans eten voor haar kinderen te kopen.

Ze bakt het liefst in een oven, maar in de gezamenlijke keuken staan alleen gasstellen. Alle 22 stopcontacten zijn door de beheerder onbruikbaar gemaakt, waardoor Shusu een oventje in de kamer van haar dochters heeft gezet. Als de rookmelder afgaat, kost dat 45 euro, staat in het huisreglement. Daarom bakt ze met de ramen open, waardoor het er koud is. De rookmelder wordt steekproefsgewijs gecontroleerd. Ook op het afdekken daarvan staat een boete van 45 euro, te betalen in termijnen van 15 euro per week. Van de vijf wasmachines op haar verdieping zijn er vier kapot. Het management heeft begin november laten weten dat ze worden gerepareerd, zegt Shusu. 'Het is nu eind december.'

Kookverbod

Ook in Gilze wordt geen kerstfeest gevierd. Sunaehit Gebremariem woont er met haar 5-jarige zoon David in een kamer van 4,10 bij 3,70 meter. Er hangt een geplastificeerd kookverbod in verschillende talen, maar haar zoon verdraagt het niet om altijd maar brood te eten, vertelt ze. Ook Sunaehit krijgt soms een boete omdat ze met de bus naar de markt in Den Bosch gaat om Afrikaans eten te kopen, en haar stempel van de meldplicht mist.

In Gilze en Katwijk wonen 275 gezinnen met minderjarige kinderen. Leerlingen uit de groepen 5, 6, 7 en 8 krijgen tegelijkertijd onderwijs op het terrein, in klassen van soms bijna veertig leerlingen. Twee kinderen die speciaal onderwijs nodig hebben, moesten wekenlang thuisblijven omdat het vorige asielzoekerscentrum de beschikking over de onderwijsindicatie niet overdroeg, meldt Carla van Os van Defence for Children. Volgens haar wordt in de gezinslocaties het Internationaal Verdrag van de Rechten van het Kind geschonden. Samen met Unicef heeft de organisatie acht verbeterpunten opgesteld, onder meer over het onderwijs, de meldplicht midden op de dag en de boetes die 'niet in verhouding tot het leefgeld staan'.

Vlak voor Kerstmis heeft minister Leers van Asielbeleid de meldplicht op zon- en feestdagen afgeschaft en de overplaatsing van gezinnen naar Katwijk en Gilze stopgezet, totdat zeker is dat de kinderen toegang tot een school hebben. Ook zet hij vanaf komend voorjaar meer 'regievoerders in van de Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V), die een vrijwillige terugkeer naar het land van herkomst moeten bevorderen.

'Sinds ik hier zit heb ik nog niemand zien vertrekken', zegt Shusu Kofi Babila. Ze wordt tweewekelijks door de DT&V gebeld met de vraag of ze met een premie wil vertrekken, maar dat kan niet, zegt ze. 'Ik moet naar Congo en mijn man naar Sierra Leone. Moeten we onze kinderen soms verdelen? Daar heeft jullie overheid geen oplossing voor.'

In Ter Apel zou Shusu's gezin drie maanden blijven, het werden 3,5 jaar. 'Stel je voor dat wij hier nog jaren in twee kamers wonen', zegt ze, en mijn kinderen zo opgroeien, dat kan toch niet de bedoeling zijn?'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden