Kerry neemt geen genoegen met toezegging Syrië

De Verenigde Naties hebben donderdag een aanmeldingsbrief van Syrië ontvangen voor het Verdrag Chemische Wapens. De Syrische president Bashar al-Assad liet weten een maand na de ondertekening van het verdrag de eerste gegevens over zijn chemische wapens vrij te geven, mits de Verenigde Staten hun dreigementen inslikken en niet langer schermen met militair optreden.

De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken John Kerry neemt nog geen genoegen met de toezegging van Syrië, en liet weten dat de VS alsnog kan overgaan tot militair ingrijpen. Dat zei hij tijdens een persconferentie met zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov in Genève. Volgens Lavrov 'maakt het opruimen van het Syrische chemische arsenaal iedere aanval op het land overbodig'. Volkskrant.nl volgde vandaag alle ontwikkelingen rondom Syrië op de voet, lees hieronder het liveblog terug.

Een vrouw houdt een ballon met daarop een Syrische vlag vast. Beeld epa

20.50 uur - 'VN-rapport moet maandag klaar zijn'
Het is de bedoeling dat het VN-rapport over het gebruik van chemische wapens in Syrië maandag klaar is. Dit heeft de Franse VN-ambassadeur Gérard Araud gezegd tegen de pers in New York. De inspecteurs hebben ter plaatse onderzoek gedaan met steun van deskundigen van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag.

De missie had een mandaat om te onderzoeken òf chemische wapens zijn ingezet, maar niet door wie. Toch kunnen uit de omstandigheden, zoals de banen van de projectielen die op hun herkomst wijzen, conclusies worden getrokken. Het is aan VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon om te bepalen of hij zich daarover uitlaat.

20.27 uur - Kerry ontevreden met tijdpad dat Assad voorstelt
De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken John Kerry neemt geen genoegen met de toezegging van Syrië binnen een maand gegevens te verstrekken over zijn arsenaal aan chemische wapens. Dat zei Kerry tijdens de persconferentie met zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov in Genève.

Assad liet vandaag weten zich te willen houden aan de 'gebruikelijke procedure' voor toetreding tot het Verdrag Chemische Wapens (CWC). Kerry maakte korte metten met die redenering. Omdat Assad zich al van chemische wapens heeft bediend 'is niets aan dit proces standaard'. 'De woorden van het Syrische regime schieten in onze ogen tekort.'

De Verenigde Staten kunnen alsnog overgaan tot militair ingrijpen als Assad niet overstag gaat en zijn chemische wapens ontmantelt, waarschuwde Kerry. 'Als het niet gebeurt moeten er consequenties volgen.'

Volgens Lavrov 'maakt het opruimen van het Syrische chemische arsenaal iedere aanval op het land overbodig'.

John Kerry vandaag met zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov in Genève. Beeld getty
Beeld afp

20.16 uur - VS: militaire optie nog steeds op tafel
De 'militaire optie' tegen Assad blijft op tafel, ondanks een brief die de Syrische president naar de VN heeft laten sturen over toetreding tot de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW). Dit heeft een woordvoerster van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken gezegd. De VS zullen een 'vertragingstactiek' niet pikken.

Als Damascus toetreedt tot de OPCW, moet het binnen 30 dagen zijn hele voorraad chemische wapens opgeven in Den Haag. Die worden vervolgens onder internationaal toezicht vernietigd.

Beeld ap
Beeld epa

20.02 uur - Fabius naar China
De Franse minister van Buitenlandse Zaken, Laurent Fabius, zal zondag naar China reizen om de situatie in Syrië te bespreken. Dat meldt persbureau AFP.

18.45 uur - VN ontvangt documenten
De Verenigde Naties hebben van Syrië de documenten ontvangen die nodig zijn om lid te worden van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag. Dat liet een woordvoerder van de VN weten.

'We hebben een paar uur geleden een document van de Syrische regering ontvangen, dat momenteel vertaald wordt', aldus Farhan Haq, woordvoerder van de VN.

De regering van de Syrische president Bashar Assad maakte dinsdag kenbaar dat zij het verdrag wil ondertekenen. Syrië zegt zijn volledige medewerking te verlenen aan het Russische voorstel om zijn chemische wapens onder internationaal toezicht te stellen.

Donderdag liet Assad in een vraaggesprek met de Russische televisiezender Rossia-24 weten dat Syrië zich houdt aan de 'gebruikelijke procedure' voor toetreding tot het CWC. Een maand na de ondertekening van het verdrag geeft Syrië de eerste gegevens over zijn chemische arsenaal vrij, zei Assad. Ondertekenaars van het CWC verplichten zich hun voorraad chemische wapens te openbaren en die te vernietigen.

De Syrische president Bashar al-Assad tijdens een interview vorige maand. Beeld epa

17.44 uur - 'VS moet stoppen met dreigingen'
De Syrische president Bashar al-Assad zal niet meewerken aan het initiatief over de chemische wapens, tenzij de Verenigde Staten stoppen met dreigen Syrië aan te vallen. Dat heeft Assad in een interview met de Russische televisie gezegd.

Syrië zal een maand na de ondertekening van het internationale verdrag tegen chemische wapens informatie vrijgeven over de voorraad chemische wapen, aldus Assad.

'Zodra we zien dat de VS echt stabiliteit in ons land wil en stopt met dreigen met militaire interventie en stopt met de wapenleveringen aan terroristen, dan zullen de nodige processen afgerond kunnen worden', zei Assad.

'In de komende paar dagen zal Syrië een petitie naar de Verenigde Naties en de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens sturen,' zei Assad in het interview. 'De petitie zal technische documenten bevatten die nodig zijn om de overeenkomst te ondertekenen. Daarna zal het het proces van start gaan dat zal leiden tot de ondertekening van het internationale verdrag tegen chemische wapens.'

De Syrische minister van Buitenlandse Zaken Walid al-Moallem liet vandaag weten dat Syrië het internationale verdrag tegen chemische wapens wil ondertekenen. Het land zal bovendien stoppen met de vervaardiging van chemische wapens.

Beeld afp
Syrische rebellen beklimmen een ladder in een huisje op het platteland nabij Aleppo. Beeld reuters

17.32 uur - Obama hoopt op positief resultaat
De Amerikaanse president Barack Obama hoopt dat de besprekingen tussen de John Kerry en Sergej Lavrov (de ministers van Buitenlandse Zaken) een positief resultaat hebben. Dat zei hij vandaag tijdens een kabinetsvergadering. Hij liet weten zich nu te richten op binnenlandse prioriteiten, waaronder de begroting, de verhoging van het schuldplafond en de uitvoering van Obamacare.

'Ook al hebben we veel tijd besteed aan Syrië om ervoor te zorgen dat de internationale aandacht gericht is op de verschrikkelijke tragedie die daar heeft plaatsgevonden, is het toch belangrijk te erkennen dat we hier in deze regering nog veel meer te doen hebben', aldus Obama in het Witte Huis.

De Amerikaanse president Barack Obama. Beeld reuters

17.00 uur - Overleg Kerry en Lavrov
Het overleg tussen de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry en zijn Russische tegenspeler Sergei Lavrov in Genève vindt (uiteraard) achter gesloten deuren plaats. Er is nog niets bekend over wat er tot nu toe besproken is. Wel verwachten analisten dat de gesprekken (die twee, mogelijk drie dagen duren) zeer technisch en lastig zullen zijn.

Hieronder het verslag van nieuwszender CBS:

16.20 uur - Assad belooft documenten in te dienen bij VN
Assad heeft in een interview met het Russische tv-station Rossiya-24 belooft dat hij documenten zal opsturen naar de VN waarin hij toestemming geeft voor de overdracht van zijn chemische wapens aan de internationale gemeenschap. Dat heeft het door de Russische staat gerunde persbureau RIA bekend gemaakt.

Het interview met Rossiya-24 is nog niet uitgezonden en het is onbekend wanneer het precies heeft plaatsgevonden.

Assad tijdens een interview op 26 augustus met een Russische krant. Beeld ap

16.04 uur - 'Ten minste 50 doden bij gevechten'
In het noordoosten van Syrië zijn vandaag ten minste 50 doden gevallen bij gevechten tussen verschillende rebellengroepen. Dat zegt althans het in Groot-Brittannië gevestigde Syrische Observatorium voor de Mensenrechten.

Volgens dit instituut, dat dagelijks de gevechten en dodenaantallen in kaart brengt, braken er in de Hassakeh-provincie gevechten uit tussen Koerdische strijders, jihadisten van het al-Nusra front en de aan al-Qaida gelieerde groepering voor een 'Islamitische Staat in Irak en de Levant'. Daarbij zouden 35 militanten en 13 Koerden de dood hebben gevonden.

15.53 uur - 'Onderhandelingen zullen slordig verlopen'
De onderhandelingen tussen de Verenigde Staten en Rusland over de ontmanteling van het Syrische chemische-wapenarsenaal zullen 'zeer slordig' verlopen, voorspelt Colum Lynch, VN-specialist voor The Washington Post en Foreign Policy tegenover Bloggingheads TV. 'Wat er ook voor overeenstemming bereikt wordt, het zal niemand tevreden stellen.'

15.38 uur - Kabinet nu overtuigd van inzet gifgas Syrië
Het Nederlandse kabinet is er na bestudering van informatie van de bondgenoten van overtuigd dat op 21 augustus gifgas is ingezet tegen de burgerbevolking in Syrië. Met 'aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid' is het Syrische regime van president Bashar al-Assad daarvoor verantwoordelijk. Dat tekende minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken op in een brief aan de Tweede Kamer.

Slachtoffers van de chemische wapenaanval op 21 augustus in Ghouta. Beeld ap

15.23 uur - Video uit Al-Bab
Volgens oppositionele bronnen hebben gevechtsvliegtuigen van het regeringsleger het door rebellen gedomineerde stadje Al-Bab - dichtbij Aleppo - beschoten.

Zie hieronder een video die is opgenomen net na de aanval (de authenticiteit van de beelden kan niet geverifieerd worden). Let op: de beelden kunnen als schokkend ervaren worden.

15.05 uur - 'Amerika moet afzien van aanval'
Syrië wil dat de Amerikaanse regering belooft voorgoed van een aanval af te zien als het land afstand doet van zijn chemische wapens. Alleen dan kan het plan dat Rusland heeft gepresenteerd slagen. Dat zei vicepremier Qadri Jamil.

Qadri Jamil, de vicepremier van Syrië. Beeld ap

14.40 uur - Assad geeft tv-interview
De Syrische president Bashar al-Assad heeft in een tv-interview met de Russische staatszender Rossiya-24 gezegd dat hij met het nieuwe Syrië-plan instemt omdat Rusland dit voorstelde en niet vanwege het Amerikaanse dreigement om militair in te grijpen.

'Syrië plaatst zijn chemische wapens onder internationaal toezicht vanwege Rusland. De Amerikaanse dreiging heeft de beslissing niet beïnvloed', aldus Assad.

Een Syrische vrouw toont een poster van Assad om haar support voor hem te uiten. Beeld afp

14.32 uur - Video uit al-Rastan
Terwijl er op het internationale toneel gesprekken worden gevoerd over een mogelijke oplossing voor Syrië, vinden er in het land zelf dagelijks hevige gevechten plaats. Ook vandaag. Zie hieronder een videofragment uit al-Rastan, in de regio Homs.

13.10 uur - 'Militaire dreiging heeft Ruslands positie gewijzigd'
'De groeiende bewijzen dat de Syrische regering chemische wapens heeft gebruikt en de discussies, met name in de Verenigde Staten, over of er militaire actie ondernomen moet worden, heeft de positie van Rusland veranderd.'

Dat zei de Britse minister van Buitenlandse Zaken William Hague in het parlement.

Hij waarschuwde verder dat Syrië misschien wel de grootste opslagplaats voor chemische wapens ter wereld heeft. Volgens de minister moet elke deal met betrekking tot het onder toezicht stellen van deze chemische wapens afdwingbaar zijn. Ook moet ervoor gewaakt worden dat wapens niet in verkeerde handen vallen.

Hague: 'Het Verenigd Koninkrijk zal er alles aan doen om een afdwingbare overeenkomst te bereiken die betrouwbaar en geloofwaardig is en die de chemische wapens van het regime zo snel mogelijk onder internationale controle plaatst zodat ze vernietigd kunnen worden.'

Lees hier de volledige tekst van de speech van Hague.

William Hague. Beeld epa

12.20 uur - 'VN-rapport over chemische wapenaanval maandag verwacht'
De Franse minister van Buitenlandse Zaken Laurent Fabius heeft aangekondigd dat het VN-rapport, met daarin de uitslag van de onderzoeken naar het gebruik van chemische wapens in Syrië, volgende week maandag gepubliceerd zal worden.

Dat meldt de Franse krant Le Monde. Volgens de minister staan er in het rapport 'zeker aanwijzingen' over wie verantwoordelijk is voor de aanval op 21 augustus, waarbij zo'n 1400 Syriërs om het leven kwamen.

De Franse minister van Buitenlandse Zaken Laurent Fabius. Beeld afp

11.57 uur - Erdogan gelooft niet in belofte Assad
De Turkse premier Erdogan denkt dat de Syrische president Assad 'tijd koopt' met zijn belofte om het Syrische chemische-wapenarsenaal over te hevelen naar de internationale gemeenschap. Het regime van Assad heeft zich 'tot nu toe nooit aan beloftes gehouden', aldus de premier. 'Hij heeft tijd gewonnen voor nieuwe bloedbaden en zal dit blijven doen.'

Erdogan wil zijn 'opendeurbeleid' voor Syrische vluchtelingen graag handhaven, zei hij verder nog.

11.40 uur - 'CIA begonnen met bewapenen rebellen'
De Syrische rebellen zijn de laatste twee weken door de CIA van wapens en munitie voorzien. Daarnaast heeft de CIA ervoor gezorgd dat de rebellen van een derde partij, vermoedelijk een of meerdere van de Golf-staten, wapens hebben gekregen die tegen tanks kunnen worden ingezet. De rebellen hebben dus lichte wapens, zoals machinegeweren, maar ook granaatlanceerders en raketwerpers gekregen. Voorts heeft het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken voertuigen en ander materieel aan de rebellen ter beschikking gesteld.

Dit hebben ingewijde bronnen gemeld aan The Washtington Post. De krant schrijft: 'Ondanks dat de regering-Obama maanden geleden al opperde om de hulp aan Syrische bellen te verhogen, zijn vorderingen uitgebleven vanwege de logistieke uitdagingen die het leveren van materiaal in een oorlogszone met zich meebrengt, en de angst van officials dat hulp in handen van jihadisten terecht zou komen.'

11.10 uur - Vrije Syrische Leger tegen Russisch voorstel
Salim Idris, de leider van het Vrije Syrische Leger, heeft in een videoboodschap het Russische voorstel om het Syrische chemische-wapenarsenaal onder toezicht te stellen afgewezen.

'We vragen de internationale gemeenschap om niet akkoord te gaan met de intrekking van criminele instrumenten als chemische wapens, maar om de dader verantwoordelijk te houden en hem voor het Internationaal Strafhof te dagen', aldus Idris. Hij riep het buitenland tevens op om de rebellen van meer wapens en munitie te voorzien.

Salim Idris tijdens een persconferentie in Istanbul op 24 augustus. Beeld afp

10.56 uur - Lavrov: kansen op vrede Syrië nog niet verkeken
'Ik ben er zeker van dat er nog altijd kans is op vrede in Syrië.' Dat zei Sergei Lavrov, de Russische minister van Buitenlandse Zaken, tegen studenten in Kazachstan. Hij voegde daaraan toe dat een militaire interventie Syrië de regio alleen maar meer zou destabiliseren.

Lavrov reist later vandaag naar Genève, waar hij een ontmoeting heeft met zijn Amerikaanse collega John Kerry.

Sergei Lavrov, de Russische minister van Buitenlandse Zaken. Beeld ap

10.46 uur - Strijd om christelijk dorp Maaloula
In het christelijke dorp Maaloula, ongeveer 55 kilometer ten noorden van Damascus, wordt al dagen een strijd gevoerd tussen rebellen en milities die gelieerd zijn aan de regering. BBC-correspondent Jeremy Bowen bezocht het dorp en tekende het volgende verslag op:

'Regeringstroepen zijn in Maaloula, maar er zijn nog steeds gevechten aan de gang. Ik heb veel zware vuurgevechten gehoord en ook één of twee grote explosies. Hun opponenten van het al-Nusra front, een gewapende rebellengroep die gelieerd is aan al-Qaida, zijn nog altijd in het dorp. Ik heb ongeveer een half dozijn aan gewonde regeringssoldaten gezien die met grote snelheid terugreden naar hun basis.'

'Ik heb ook met een aantal lokale leden van de Nationale Defensie Troepen, een pro-regering militie, gesproken. Ze zeggen dat ze vechten voor de plek waar moslims en christenen eens naast elkaar woonden. Ze zeggen dat ze vechten tegen mensen die ze beschouwen als terroristen.'

'De inwoners van het dorp zijn in alle haast naar Damascus gevlucht toen de eerste rebellen toegang tot het dorp vonden. Ze zijn heel erg gefrustreerd en boos over wat er gebeurd is. Sommigen vertelden me dat al-Nusra een aantal van hun kerken heeft verwoest.'

'Er is behoorlijk wat schade in het dorp, maar ik kan geen aantoonbare schade aan de heilige plaatsen zien. In feite zie ik een groot standbeeld van de heilige maagd Maria die nog helemaal intact is.'

Beeld ap
Beeld ap
Beeld ap
Beeld ap

10.22 uur - Rusland presenteert vierstappenplan
Rusland heeft een plan van vier stappen gemaakt om ervoor te zorgen dat de Syrische chemische wapens onder internationaal toezicht komen. Het plan wordt vandaag besproken tijdens de ontmoeting tussen de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergei Lavrov en zijn Amerikaanse collega John Kerry.

Dat meldt de Russische krant Kommersant. Het doorgaans goed ingevoerde dagblad baseert zich op diplomatieke bronnen in Moskou.

Volgens de krant zou de eerste stap zijn dat Syrië zich aansluit bij de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag. Syrië heeft dinsdag al gezegd dat het zal toetreden. Daarna zou Syrië moeten aangeven waar de wapens worden gemaakt en opgeslagen. Verder moet het land OPCW-inspecteurs toelaten. Als laatste stap zouden Syrië en de inspecteurs moeten afspreken hoe de chemische wapens worden vernietigd. Een termijn wordt niet genoemd.

Het hoofdkantoor van OPCW, de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens in Den Haag. Beeld anp
VN-inspecteurs, die in Syrie onderzoek hebben gedaan naar het gebruik van chemische wapens, bij het hoofdkantoor van OPCW. Beeld anp

10.06 uur - 'Rusland schroeft wapenverkoop Iran op'
Rusland schroeft mogelijk de wapenverkoop aan Iran op en herziet de voorwaarden waaronder de Verenigde Staten militair materieel via Rusland naar Afghanistan vervoeren als Washington militair ingrijpt in Syrië. Dat heeft Aleksej Poesjkov, de voorzitter van de commissie voor Buitenlandse Zaken van de Doema, gezegd.

De Russische zakenkrant Kommersant - die nauwe banden heeft met het Kremlin - meldde dat sprake is van een nieuw contract om luchtafweergeschut aan Iran te leveren. Het zou het contract uit 2007 vervangen, dat in 2010 werd geschrapt onder zware druk van de VS en Israël. De woordvoerder van president Vladimir Poetin heeft ontkend dat het Kremlin een nieuw contract met Iran voor luchtafweergeschut gaat ondertekenen.

9.10 uur - Israëlische minister voorzichtig over Syrië-plan
Yuval Steinitz, de Israëlische minister voor Strategische Zaken, is voorzichtig positief over het plan om de chemische wapens van Syrië onder internationaal toezicht te stellen. 'Ik kan niet zeggen dat we er alle vertrouwen in hebben, maar als het Russische voorstel er werkelijk toe leidt dat de chemische wapens uit Syrië worden verwijderd en onschadelijk gemaakt, is het de manier om aan deze tragedie en ook aan de bedreiging een einde te maken', zei de bewindsman voor de Israëlische legerradio.

Steinitz wordt gezien als geestverwant van premier Benjamin Netanyahu. Hij beklemtoonde dat de uitvoering van het plan ook betekent dat Rusland garandeert dat 'Syrië zich ontdoet van chemische wapens'.

Israël heeft zich enkele dagen onthouden van commentaar op het Rusissche plan, dat maandag werd gepresenteerd. Netanyahu eiste woensdag weliswaar dat alle chemische wapens uit het Arabische land verdwijnen, maar hij sprak niet zijn steun uit voor het plan van Rusland.

Yuval Steinitz. Beeld EPA

9.05 uur - Poetin hekelt buitenlandbeleid VS in New York Times
De Russische president Vladimir Poetin heeft in een ingezonden stuk in The New York Times zijn zorgen geuit over het buitenlandbeleid van de Verenigde Staten. Hij noemt het verontrustend dat militair ingrijpen in binnenlandse conflicten in andere landen gemeengoed lijkt te worden.

Poetin betwijfelt of zulke interventies gunstig zijn voor de langetermijnbelangen van de VS. Miljoenen mensen in de wereld zien de VS steeds minder als een modeldemocratie, maar eerder als een land dat zich verlaat op brute kracht, stelt hij.

In het artikel dat woensdag op de website van de Times verscheen, waarschuwt Poetin dat een eventuele aanval op Syrië meer slachtoffers zal maken, het conflict verder zal uitbreiden en een golf van terrorisme kan ontketenen. Hij herhaalt ook zijn stelling dat de gifgasaanval in augustus bij Damascus eerder het werk is geweest van rebellen dan van de regering van de Syrische president Bashar Assad. De Russische leider onderschrijft het plan om de chemische wapens van Syrië onder internationaal toezicht te stellen.

Poetin en Obama tijdens een ontmoeting op de G20-top in juni 2012 in Los Cabos, Mexico. Beeld ap

9.00 uur - Overzicht belangrijkste gebeurtenissen
- De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry heeft vandaag in Genève overleg met zijn Russische collega Sergej Lavrov. Het maandag geopperde plan om het Syrische chemische wapenarsenaal onder internationaal toezicht te stellen zal dan verder besproken worden. Kerry heeft tevens een onderhoud met Lakhdar Brahimi, de speciaal gezant van de VN voor Syrië.

- Afgevaardigden van de peramante leden van de VN-Veiligheidsraad - onder andere uit de VS, Groot-Brittannië en China - zijn woensdag in New York bijeen gekomen om te praten over Syrië. Onderwerp van gesprek was een Franse ontwerp-resolutie waarin een ultimatum wordt gesteld aan president Bashar al-Assad om zijn chemische wapens op te geven. Rusland heeft aangegeven dat het de tekst onaanvaardbaar vindt.

- Nieuwsuur zond gisteren beelden uit waarop te zien is dat de Syrische troepen samenwerken met Iraanse militairen en soms zelfs aanwijzingen van hen opvolgen. De beelden zijn gemaakt door een Iraanse cameraman die bij gevechten tussen militairen en rebellen om het leven kwam.

- Door een bombardement van de luchtmacht op een ziekenhuis in de provincie Aleppo - dat voor een groot deel in handen is van rebellen - vielen gisteren zeker 11 doden en tientallen gewonden. Het bombarderen van ziekenhuizen is een oorlogsmisdaad.

John Kerry, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken. Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden