Kerry belt met Lavrov over Russisch plan voor Syrië

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry heeft in een telefoongesprek met zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov laten weten dat de Verenigde Staten het jongste Russische voorstel over Syrië kritisch zullen bekijken. Rusland wil dat het Syrische regime alle chemische wapens overdraagt aan internationale waarnemers, zodat de gehele voorraad kan worden vernietigd.

John Kerry met zijn Russische collega Sergej Lavrov in mei van dit jaarBeeld EPA

Lavrov en Kerry hadden contact nadat Lavrov vanmiddag zijn voorstel tot veler verrassing wereldkundig maakte. Lavrovs plan was een reactie op een opmerking van Kerry tijdens een persconferentie in Londen. Daar stelde hij dat Assad Amerikaans ingrijpen kon voorkomen als hij binnen een week al zijn chemische wapens zou inleveren. Hoewel al snel een verklaring van Amerikaanse zijde volgde dat die opmerking 'retorisch' was bedoeld, sprong Rusland in het gat en kwam met een serieus voorstel van dezelfde strekking. Syrië verwelkomde dat voorstel en ook de secretaris-generaal van de Verenigde Naties Ban Ki-moon heeft gezegd te overwegen een soortgelijk plan aan de Veiligheidsraad voor te leggen.

Na de plannen van Lavrov heeft Kerry met hem gebeld. In het telefoongesprek heeft Kerry uitgelegd dat zijn opmerking retorisch was bedoeld, en niet bedoeld waren als vastomlijnd voorstel. Op de suggestie van Rusland om de plannen verder uit te diepen, heeft Kerry de Amerikaanse scepsis verduidelijkt, aldus het ministerie van Buitenlandse Zaken vanavond. Ook zei Kerry dat dit nieuwe voorstel de voorbereidingen van de VS op een militaire actie niet zal vertragen, en dat Amerika 'geen spelletjes zal spelen'. Maar als het echt een serieus voorstel is, zullen de Verenigde Staten er wel naar kijken, aldus Kerry in het telefoongesprek.

Sceptisch
Ook een woordvoerster van de Verenigde Staten toonde zich zeer sceptisch over de slagingskans. 'We zouden het verwelkomen als Assad zijn voorraad chemische wapens opgeeft. Helaas geeft zijn verleden weinig vertrouwen dat hij dat ook daadwerkelijk zal doen.'

Sergej LavrovBeeld afp
Rebellen zitten in Syrië op een tank die is veroverd op het Syrische leger.Beeld afp

Ook Hillary Clinton, de oud-minister van Buitenlandse Zaken die vandaag door Obama werd bijgepraat over de stand van zaken, zei dat het inleveren van de chemische wapens, 'een belangrijke stap zou zijn'. Verder zei ze dat ze Obama steunde in zijn streven het regime van Assad te straffen voor de aanval met chemische wapens op 21 augustus.

Hillary ClintonBeeld afp

Frankrijk vindt dat het voorstel nauwkeurige bestudering verdient, zei de Franse minister van Buitenlandse Zaken Laurent Fabius. Onder bepaalde voorwaarden zou het acceptabel kunnen zijn, aldus de minister, die benadrukte dat Assad dan de controle over zijn chemische wapens moet opgeven. Ook moet er, vindt Fabius, een resolutie komen van de Veiligheidsraad met duidelijke consequenties voor Syrië als het zich niet aan de afspraken houdt.

De Duitse bondskanselier Angela Merkel noemt het voorstel 'interessant'.

Ook de rebellen van het Vrije Syrische Leger (VSL) hebben er geen enkel vertrouwen in dat de Syrische regering haar arsenaal chemische wapens zal opgeven. 'We denken dat het regime slechts probeert tijd te kopen', zei een woordvoerder van het rebellenleger.

John Kerry en Laurent FabiusBeeld afp

Initiatief
Rusland greep vandaag plotseling het diplomatieke initiatief door de oproep aan Syrië de chemische wapens onder controle te stellen. Dat gebeurde nadat Kerry had gezegd dat Syrië een aanval kan afwenden als het binnen een week zijn chemische wapens op zou geven. Snel daarop volgde een verklaring van de VS dat Kerry dit retorisch had bedoeld, maar toen was het hek al van de dam en kwamen er veel reacties uit de internationale gemeenschap. Rusland incasseerde die uitspraak gretig en wist Syrië zover te krijgen te verklaren dat het land internationaal toezicht accepteert.

John KerryBeeld getty

Woordvoerder Marie Harf van het departement van minister John Kerry reageerde terughoudend op de verrassende wending van het diplomatieke getouwtrek. Verscheidene medewerkers van de Amerikaanse regering toonden zich overvallen door de uitspraken van Kerry. Harf beklemtoonde dat Kerry's uitspraak niet als een officieel voorstel moet worden opgevat. Ze wees erop dat Syrië, door het voorstel van Rusland te verwelkomen, voor het eerst toegaf chemische wapens te bezitten. Tot dusver heeft het regime van president Bashar Assad categorisch geweigerd zijn gifarsenaal te vernietigen, zei Harf.

Voorbereidingen
Ondertussen gaan de Amerikaanse voorbereidingen op militaire actie door. Geheime informatie over de plannen is in sessies met congresleden gedeeld. Er wordt hard gewerkt om de congresleden achter het plan te krijgen om Syrië te straffen voor de inzet van chemische wapens, maar het zal nog een heel karwei worden om zowel in de Senaat als in het Huis van Afgevaardigde een meerderheid te vinden. President Obama bereidt ondertussen een media-offensief voor. Vanavond is hij op liefst zes Amerikaanse zenders met een interview te zien, en morgenavond spreekt hij vanuit de Oval Office het land toe. Op z'n vroegst woensdag wordt er voor het eerst gestemd in de Senaat. De kans is groot dat Obama pas volgende week zijn handtekening kan zetten die een Amerikaanse aanval mogelijk maakt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden