Kernenergie blijft splijtstof, hoewel verzet afneemt

den haag Populair is kernenergie nooit geweest. Niet tijdens de opening van de eerste kerncentrale in Dodewaard (1969), en niet tijdens de opening van de tweede centrale in Borssele, vier jaar later....

Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) analyseerde, in opdracht van het kabinet, de publieke opinie over kernenergie. Nederlanders zijn daarover de afgelopen decennia pragmatischer gaan denken, is de conclusie.

Tweederde van de bevolking wijst kernenergie niet meer per definitie af, al juicht een meerderheid niet bij het idee van een extra centrale in Nederland. Een kwart blijft faliekant tegen, en ziet met name grote veiligheidsrisico’s. Sowieso is ‘gevaar’ vaak het eerste dat bij Nederlanders opkomt als het over kerncentrales gaat.

Wunderland Kalkar
De ramp in Tsjernobyl heeft ‘het lot’ (zoals het SCP dat noemt) voor vele kerncentrales bepaald. Als sprekend voorbeeld noemen de onderzoekers de kerncentrale in het Duitse Kalkar. De kosten van 3,5 miljard euro werden gedeeld door Duitsland (70 procent), België en Nederland (elk 15 procent). In 1985 werd de centrale opgeleverd, een jaar later kwam Tsjernobyl.

Na aanhoudende protesten werd Kalkar in 1991 gesloten. De hele centrale werd verkocht aan een Nederlandse onderneming voor 2,5 miljoen euro die er een pretpark bouwde dat nu Wunderland Kalkar heet.

Maar niet alleen Tsjernobyl veroorzaakte in Nederland een antikernenergiehouding. Tijdens een brand in Windscale (Groot-Brittannië) ontsnapte in 1957 radioactieve straling. In 1979 was er een ongeluk met een reactor in het Amerikaanse Harrisburg. Telkens leidde het tot protest van de milieubeweging.

Er was ook protest tegen de uitbreiding van de uraniumverrijkingsfabriek in Almelo, en er werd gedemonstreerd voor de sluiting van Dodewaard. In 1981 stelde de regering de Brede Maatschappelijke Discussie in, onder leiding van jonkheer De Braauw. Twee jaar later was het advies: het bouwen van kerncentrales is ongewenst. Het kabinet-Lubbers sloeg dat in de wind en besloot in 1985 tot de bouw van twee centrales. Na Tsjernobyl werden ze taboe. In 1994 besloot het kabinet dat Borssele zou sluiten in 2003, Dodewaard ging dicht in 1997.

Pas na 2000 werd kernenergie weer bespreekbaar. In 2002 besloot het kabinet Borssele toch open te houden. Tot op zijn minst 2013. ‘Ik herinner me dat mijn mailbox niet eens volliep’, zegt CDA-Kamerlid Liesbeth Spies daarover.

Energietekorten
In 2007 besloot het kabinet Borssele open te houden tot 2033. Langzaamaan ontstond de discussie over kerncentrales, die duurzamer zijn dan kolencentrales. ‘Door de te verwachten energietekorten lijken meer mensen kernenergie te beschouwen als onvermijdelijk’, schrijft het SCP.

Dit demissionaire kabinet bereidt slechts besluitvorming voor in de toekomst. Onderzoek wijst uit dat kernenergie nooit de voorkeur heeft, maar wel acceptabel is in combinatie met andere energiebronnen. ‘Kernenergie blijft splijtstof in de publieke opinie’, schrijft het SCP. ‘Met de nodige beheersing kan splijtstof ook nuttig zijn’, doelend op een nieuwe maatschappelijke discussie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden