Kerncentrale Brennilis al 26 jaar slooprijp

PARIJS - Aan een alleraardigst meertje, in het hart van een natuurgebied in de heuvels van Arrée in west-Bretagne, staat een betonnen cilinder van 58 meter hoog. Die toren bevat de kernreactor van de centrale van Brennilis.


Dit is pioniersgebied. Brennilis was in de jaren zestig een van de eerste Franse kerncentrales. Iedereen in de buurt was er blij mee. 'Dit gaat voor banen zorgen', zeiden de mensen van Brennilis, een dorp met vijfhonderd inwoners. Mannen in witte jassen zouden van achter een Startrek-achtig regelpaneel goedkope en schone energie gaan brengen.


Twintig jaar later lag Brennilis opnieuw in de nucleaire voorhoede. Maar dit keer omdat de kerncentrale werd gesloten. Het ging hier om een zogeheten zwaar-watercentrale, een techniek die niet voor herhaling vatbaar bleek. Na veel aanloopproblemen en een laag rendement - Brennilis leverde niet meer dan 70 megawatt aan energie - besloot energiebedrijf EDF in 1985 de productie stil te leggen en geen nieuwe zwaar-watercentrales te bouwen.


Tien jaar lang spreekt niemand meer over Brennilis, het is alsof de centrale nooit is gebouwd. Totdat het gebied rond de centrale een regionaal natuurpark wordt: het parc d'Armorique. In 1995 wordt besloten de centrale te ontmantelen.


Opnieuw komt Brennilis daarmee in de nucleaire vitrine. EDF, wereldbedrijf in kernenergie, wil van de ontmanteling iets moois maken. Ook in het slopen van kerncentrales kan immers handel zitten.


In drie fasen moet het hele complex worden teruggegeven aan de natuur: radioactief afval afvoeren, alle beton- en staalconstructies slopen en ten slotte het terrein afgraven. De kosten lopen al snel op tot een twintigvoud van de begroting. De raming is nu 482 miljoen euro.


Geigertellers

Kort na de millenniumwisseling komen de milieubeschermers in het geweer. Ze trekken met geigertellers het veld in, nemen in de buurt van de centrale bodem- en plantenmonsters en laten die in een laboratorium onderzoeken. Er wordt cesium, actinium en kobalt gevonden. En in de beekjes vlakbij de verlaten centrale wordt een verhoogde straling gemeten. Niets om je meteen zorgen om te maken. Maar misschien wel als je vaak vis eet uit het meertje, of konijn dat rondhupte op het terrein rond de centrale.


Beetje bij beetje vordert de ontmanteling. Het werk gaat traag, de arbeiders worden op de vingers gekeken door de ASN, de Franse nucleaire waakhond. Totdat op 6 juni 2007 de regionale milieubeschermers van Sortir du Nucleaire bij de rechter hun gelijk krijgen. Deze ontmanteling moet worden stopgezet, is de uitspraak. De bevolking had geraadpleegd moeten worden.


Zo kan het gebeuren dat een kerncentrale die in 1985 werd stilgelegd, nog steeds niet is ontmanteld en dat voorlopig ook niet zal worden. De commissie van onderzoek adviseerde eind maart opnieuw negatief over verdere ontmanteling.


Er moet eerst meer onderzoek worden gedaan. Bovendien: de verwerkingsfabriek van Bugey is pas vanaf 2014 in bedrijf. Tot dan is er geen plek waar het hoogradioactieve afval heen kan.


'Wij willen met het ontmantelen doorgaan. Dan is het werk in 2025 helemaal gedaan. Dit is voor ons een leerproces, zowel op technisch als op financieel gebied', zegt Jean-Christophe Couty, directeur van de centrale. Elke dag uitstel kost geld: veertig werknemers van EDF zorgen voor onderhoud en beveiliging van de half gesloopte centrale.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.