Kerk dreigt bed-bad-brood in Wormer te sluiten door huur- conflict

Negen asielzoekers staan straks op straat als er geen oplossing komt in het conflict tussen de huurster van een opvanghuis in Wormer en de verhuurder, een katholieke kerk. Die heeft geld tegoed, maar er speelt meer.

Narges Salary (midden) in een slaapkamer van haar particuliere opvanghuis in Wormer. Beeld null
Narges Salary (midden) in een slaapkamer van haar particuliere opvanghuis in Wormer.

Shahla Ghadenjiad (44) kan straks niet meer terecht in de slaapkamer met het slot dat speciaal voor haar op de deur is gezet. Vandaag sluit de opvang waar ze sinds twee maanden verblijft. 'Waar moet ik dan naartoe? Ik kan toch niet 's nachts op straat slapen?', zegt de alleenstaande Iraanse met gebroken stem. Voordat ze terechtkwam in de opvang in het Noord-Hollandse Wormer, bij Zaandam, versleet ze in negen maanden twintig locaties. Vaak bleef ze er maar een dag of twee. 'Ik heb al zoveel gehuild, mijn tranen zijn opgedroogd. Ik zie geen oplossing.'

De bed-bad-broodopvang in Wormer heeft geen geld meer voor de huur van het pand waar negen asielzoekers verblijven. De problemen in Wormer staan symbool voor de worsteling van veel particuliere bed-bad-broodlocaties: ze kampen met geldgebrek of raken verstrikt in de ambigue houding van de overheid. Het Rijk wil niet voor de opvang betalen zolang ongedocumenteerden niet meewerken met uitzetting. Sommige gemeenten ondersteunen desondanks de opvang, al dan niet met subsidie, andere gemeenten juist weer niet.

De opvang in Wormer krijgt geen gemeentelijke steun. 'We mogen mensen die hier onrechtmatig verblijven geen voorzieningen bieden. Er is wel daklozenopvang in de regio, maar die is niet voor mensen die hier onrechtmatig verblijven', zegt een woordvoerder van de gemeente Wormerland. 'Wellicht kunnen deze mensen bij andere particuliere instanties terecht.'

Maria Magdalena

Soms biedt in zulke gevallen de kerk uitkomst, maar de Maria Magdalenakerk in Wormer, de verhuurder van het pand waarin de opvang zit, wil niet meer helpen. Er is een huurachterstand van 20 duizend euro en de kerk zegt: betalen of sluiten. Vandaag moet iedereen de woning uit, anders komt de deurwaarder. De Stichting Ali Jan, die de opvang in Wormer organiseert, heeft via sponsors wel een huurgarantie kunnen regelen voor het komende jaar, maar vond niemand bereid om de schuld op zich te nemen.

Verspreid over het land liggen rond de zestig bed-bad-broodlocaties, meestal beheerd door stichtingen en vaak gesteund door gemeenten. In totaal slapen er zo'n 1.500 uitgeprocedeerde asielzoekers, schat de Stichting LOS (Landelijk Ongedocumenteerden Steunpunt). Coördinator Rian Ederveen wordt dagelijks gebeld door mensen die een slaapplek zoeken. 'Ik kan ze vaak niet helpen, omdat de meeste locaties vol zitten.'

Tekst gaat verder onder de kaart.

Veel locaties kunnen moeilijk rondkomen sinds de financiering eind 2016 werd stopgezet door staatssecretaris Dijkhoff. 'Dat was een klap voor gemeenten', zegt John van Tilborg, directeur van Inlia (Internationaal Netwerk van Lokale Initiatieven ten behoeve van Asielzoekers). 'Particulieren en kerken besloten om de zaak op te pakken, vaak met hulp van gemeenten.' Gemeenten die helpen, moeten dat nu zelf betalen. Dat ze dat doen, is vaak mede om overlast door rondzwervende mensen tegen te gaan.

Het probleem van de huurachterstand van de bed-bad-broodopvang in Wormer speelt echter al vanaf begin 2016. 'Ik heb sindsdien wel tien of twaalf gesprekken met de gemeente en de kerk gevoerd', zegt Narges Harsini Salary (58), die in haar eentje het bestuur vormt van de Stichting Ali Jan die de opvang organiseert. 'Er kwamen experts langs om de staat van het pand te controleren. Er gingen maanden voorbij. Vorige zomer liet de gemeente weten dat ze niet met mij in zee wilde.'

Twintig jaar leegstand

De staat van de woning zou volgens de gemeente en de kerk niet deugen, zegt Salary met drukke armbewegingen. Het statige pand, dat eigendom is van de katholieke Maria Magdalenakerk, stond twintig jaar leeg voordat de kleine Iraanse hier haar opvang begon. Salary haalde spinnenwebben weg, verfde de muren en zette nieuwe ramen in de kozijnen. Maar er ontbreekt van alles, zoals een brandtrap. 'De eis om de woning brandveilig te maken kwam van de kerk, maar die wees weer naar de gemeente. Ik werd er gek van.'

'Het runnen van een opvanglocatie is niet makkelijk', erkent Ederveen van Stichting LOS. 'Het gaat niet alleen om het regelen van bedden en opvang.' Mensen zonder verblijfsrecht hebben het psychisch zwaar, nog afgezien van de juridische kwesties. Van Tilborg: 'Het is een uitdaging voor de maatschappij deze mensen goed bij te staan. Beeld je eens in dat al deze mensen die getraumatiseerd zijn of psychologische klachten hebben straks rond lopen op straat omdat ze geen slaapplek meer hebben?'

De Maria Magdalenakerk wil niet inhoudelijk reageren zolang het conflict rond de huurachterstand bij de deurwaarder ligt. 'Ik wacht de uitzetting af. We hebben op dit moment geen andere keus', is het enige wat kerkvoorzitter Cor Bijvoet wil zeggen.

'Deze opvang voelt als thuis', zegt Baha Shahrokhi (44) vanaf zijn bed. In Iran werkte hij als klusjesman. Nu hangt er een kaal pitje boven zijn hoofd in de slaapkamer, waar drie blauwe metalen stapelbedden staan, en het behang op de muren vertoont scheuren. Naast hem op bed ligt een bijbel in het Farsi. Shahrokhi kijkt naar het gouden kruisje dat aan een kettinkje om zijn hals hangt als hij denkt aan het naderende vertrek. Dan zegt hij: 'God helpt ons. Wij houden hoop.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden