Column

Kent iemand de vaste beurs nog?

Als nog maar twee decennia geleden de beurskoersen flink stegen, was de beurs 'vast'. Dat was een heel praktisch woord voor de koppenmakers die dan boven een éénkolommertje met 'Beurs vast' konden volstaan.

Peter de Waard
null Beeld anp
Beeld anp

Indien ze fors daalden, heette de stemming op de beurs 'flauw ' te zijn. De beurs kon ook willig worden genoemd bij stijgende omzetten. Of gedrukt (kleine dalingen) en vriendelijk (kleine stijgingen).

Het oude handelsjargon is verdwenen. In recordtijd, zoals alles in het financiële systeem veel sneller gaat dan in welke andere sector (onderwijs, politiek) ook.

Veel van de huidige generatie beurshandelaren kent deze termen niet meer, terwijl ze toch eeuwenlang op de vloer van Beursplein 5 werden gebezigd.

De terminologie is verdwenen sinds de handelaren in 1998 achter de computerschermen zijn gekropen en zichzelf traders noemen die de hele wereld als hun werkterrein beschouwen. Hoeklieden zijn in het moderne jasje van marketmakers gestoken. En commissionairs heten brokers. Een emissie van aandelen wordt een IPO genoemd: initial public offering.

Het plateelschilderen in Gouda staat op de lijst van immaterieel cultureel erfgoed, net als het Hylper, het dialect van de Friese stad Hindeloopen. Maar het dialect van het voormalige Beursplein 5 niet. Dat dreigt verloren te gaan met de dood van de laatste handelaren die ooit in de open en gesloten hoeken op Beursplein 5 hun 'olies' en 'klemmen' probeerden te kopen en verkopen. Handelaren stonden in hun confectiepak met de verplichte stropdas als hangjongeren bij elkaar. In dit oploopje die de open hoek werd genoemd, schreeuwden ze bied- en laatprijzen naar elkaar toe.

Indien een koper akkoord ging met de prijs van de verkoper, riep de laatste 'jepse' of 'jeptem' - een afkorting voor 'je hebt ze' of 'je hebt hem'. Dat werd aanlappen genoemd. En als een koper akkoord ging met de laatprijs van de verkoper, klonk 'geefmijdie'. Vaak waren overigens net als op de kunstveilingen van Christie's en Sotheby's hoofdknikjes voldoende om een transactie - dat heet nu ook al deal - tot stand te laten komen.

Het ging wel eens fout in de hectiek. De transacties moesten pijlsnel in boekjes worden opgeschreven. Dat gebeurde in onleesbare krabbeltjes met potlood. Maar het waren contracten die waterdichter waren dan die nu in drievoud en twintig bijlagen in kleine lettertjes door advocatenkantoren tezamen aan de Zuidas werden opgesteld.

De handelaren kenden elkaar. In de gevallen dat er een vergissing werd gemaakt, werd op het prikbord van de sociëteitsvereniging een kennisgeving opgehangen. Indien tien dagen daarna niemand zich had gemeld, werd de transactie als niet gedaan beschouwd.

Eigenlijk zou die moraal net als de bijna dode beurstaal als immaterieel erfgoed moeten worden gekoesterd.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden