Kennis Nederlandse trainers over Kunduz lijkt beperkt

Sinds vorige week telt Camp Windmill, de Nederlandse basis in Kunduz, bijna 250 zielen, maar marechaussee Ron (50) is een van de weinige Nederlanders die al een voet buiten het legerkamp heeft gezet. Dat wil zeggen: hij is per gepantserde wagen zo'n 100 meter van het legerkamp verplaatst naar de politieschool.

Nederlandse militairen stappen op het vliegtuig voor de missie in Kunduz. Beeld anp

Daar observeert hij Duitse trainers die nu een 6-weekse cursus geven aan Afghaanse agenten. De Nederlanders beginnen zelf pas als Ron en zijn collega-marechaussees een 8-weeks opleidingsplan af hebben. Dat is op zijn vroegst in november.

En dus kijkt Ron hoe de Afghaanse agenten les krijgen van Duitsers. De Nederlanders kijken, tasten af, wennen. Dat is nu het meest haalbare. Dan nog is het soms lopen op eieren om journalisten te overtuigen dat het politieke wensenlijstje van Den Haag niet wordt overtreden.

ME-les
Zo zit even de schrik erin bij defensie als Afghaanse agenten een ME-les krijgen. De Afghanen oefenen hoe ze als oproerpolitie moeten oprukken tegen demonstranten. 'Dat gaan wij in onze les dus niet doen', zegt Dick Muijskens, commandant van de Nederlandse trainers.

Hij refereert aan de politieke afspraak dat Afghaanse agenten die door Nederlanders worden opgeleid niet mogen meedoen aan offensieve militaire acties. Zij mogen alleen uit zelfverdediging handelen. Later blijkt dat we geen ME-les zagen, zegt Muijskens, maar een les in 'het beteugelen van woelingen'. Dat betekent dat er opgetreden mag worden tegen demonstranten, maar zonder te schieten. Zo'n les past wel in het Haagse mandaat.

Randvoorwaarden
De Duitse commandant Scheeser maakt duidelijk dat hij de Nederlandse randvoorwaarden begrijpt. Hij weet dat zij de training willen uitbreiden naar acht weken, met aandacht voor mensenrechten. Kunnen de Afghaanse studenten dat niveau aan? 'Alleen als je het concreet maakt', zegt hij. 'Bijvoorbeeld door bij de arrestatieles uit te leggen dat je een verdachte niet mag slaan.'

Om de rest van de groep te laten wennen aan hun nieuwe omgeving maakt commandant Ron verkennende patrouilles in Kunduz-stad, terwijl hij meerijdt met Amerikaanse voertuigen. Zijn team maakt foto's en films, die collega's later op het legerkamp bekijken en analyseren.

Eer
Tijdens culturele lessen op het legerkamp wordt nog eens herhaald wat de Nederlandse trainers ook thuis al eens hebben geleerd: toon respect naar de lokale bevolking en kom niet aan hun eer. Een Afghaanse politiecommandant terechtwijzen terwijl zijn mannen erbij staan, is dus geen goed idee.

Extra aandacht is besteed aan de ramadan, de vastenperiode, die dit jaar in augustus valt: precies als de Nederlanders beginnen met trainen. Nederlandse trainers wordt opgelegd dan niet te eten, drinken en roken in het bijzijn van hun studenten. 'Je kunt ze enorm beledigen door wel te drinken. Als je dat één keer verknalt, ben je ze kwijt', aldus een Nederlandse leraar.

De kennis van de Nederlanders over Kunduz lijkt nog beperkt. Dat blijkt als we na een lange reis te vroeg arriveren. Of we na 2,5 uur willen terugkomen. Maar even wachten in een restaurant is niet handig voor buitenlanders met scherfvest, helm en fotocamera's. Later erkennen de woordvoerders dat de ontvangst 'niet de schoonheidsprijs' verdiende.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.