Keniaanse rechter verbiedt gedwongen medisch onderzoek bij mannen om te zien of ze seks met een man hebben gehad

Een rechtbank in Kenia heeft bepaald dat gedwongen anale examens bij mannen die worden verdacht van homoseksuele contacten in strijd zijn met de wet. Homoseksualiteit is strafbaar in Kenia. Een eerdere gerechtelijke uitspraak die deze onderzoeken wel goedkeurde, wordt hiermee vernietigd.

Mannen in Kenia verbergen hun gezicht tijdens een demonstratie om niet herkend te worden. Beeld AP

Volgens de rechtbank in Mombassa, de tweede stad van Kenia, zijn de onderzoeken in strijd met de grondwet en schenden ze mensenrechten.

Activisten die strijden voor LHBT-rechten zijn blij met de uitspraak. Zij schaarden de gedwongen onderzoeken, die moesten bewijzen of mannen homoseksuele contacten hadden gehad, onder marteling. Volgens Human Rights Watch is Kenia één van tenminste acht landen ter wereld waar sinds 2010 gedwongen anale onderzoeken worden uitgevoerd. Ook in Egypte, Kameroen, Oeganda en Zambia zou dit gebeuren.

Homoseksuelen kunnen in Kenia tot wel veertien jaar gevangenisstraf krijgen. De organisatie van artsen veroordeelde vorig jaar de medische onderzoeken. ‘Deze uitspraak is een flinke stap om de waardigheid te beschermen van homoseksuelen die waren onderworpen aan de gedwongen onderzoeken’, aldus directeur Eric Gitari van de National Gay and Lesbian Human Rights Commission. De commissie stond twee mannen bij die in 2015 waren gearresteerd omdat de politie dacht dat ze homoseksueel waren. Zij moesten een anaal onderzoek ondergaan evenals een hiv-test.

De uitspraak zal volgens Gitari ook van invloed zijn op de situatie in de overige zeven landen waar de gedwongen onderzoeken worden uitgevoerd. Volgens Gitari worden homo’s in Kenia op grote schaal lastig gevallen. Ook worden ze gediscrimineerd, met name bij sollicitaties en het zoeken van een woning. 

Oproep Obama

President Obama nam het tijdens een bezoek in 2015 op voor homoseksuelen in Kenia en andere Afrikaanse landen. In Nairobi zei hij dat het discrimineren van homo's hetzelfde is als racisme. 'Als Afro-Amerikaan in de Verenigde Staten ben ik me er pijnlijk van bewust wat er gebeurt als mensen anders worden behandeld.'

Het was voor het eerst dat een belangrijke buitenlandse leider de Afrikanen direct aansprak op hun intolerantie jegens homo's. 'Wanneer een regering de gewoonte heeft mensen anders te behandelen, dan kunnen dat soort gewoontes worden overgenomen', aldus Obama. 'Dat is het moment waarop vrijheid wordt aangetast en er slechte dingen gebeuren.’

De Keniaanse president Kenyatta sprak Obama echter publiekelijke tegen. 'Er zijn dingen waarvan we moeten erkennen dat we er niet hetzelfde over denken', aldus Kenyatta. Volgens hem waren homorechten geen prioriteit voor de meeste Kenianen. Zijn reactie werd met applaus beloond door de aanwezigen.

Demonstranten die tegen homorechten zijn, protesteren bij het Hooggerechtshof in Nairobi. Beeld EPA
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.