Kenia wil breken met Strafhof

Parlementariërs in Kenia eisen dat hun land zich terugtrekt uit het ICC, dat 's lands leiders wil berechten. Dinsdag begint de zaak tegen de vicepresident Ruto in Den Haag.

NAIROBI - Politici in Kenia willen dat het land zich terugtrekt als lid van het Internationaal Strafhof (ICC). Hun actie is bedoeld om invloed uit te oefenenen op de ICC-strafzaken tegen de Keniaanse president, Uhuru Kenyatta, en de vicepresident, William Ruto. Het Keniaanse parlement komt vandaag in speciale zitting bijeen.


Komende dinsdag moet bij het ICC in Den Haag de zaak beginnen tegen vicepresident Ruto. Hij wordt, net als Kenyatta, ervan beschuldigd verantwoordelijk te zijn voor misdaden die zijn begaan na de fel betwiste verkiezingen van eind 2007. Bij geweld vielen toen meer dan duizend doden en sloeg een half miljoen mensen op de vlucht.


In 2007 waren Kenyatta en Ruto elkaars politieke tegenstanders. Dit jaar sloten zij een coalitie en wonnen zij in maart de verkiezingen. Ze hebben steeds gezegd met het ICC te zullen meewerken. Ruto, en in november Kenyatta, moeten persoonlijk bij de behandeling van hun zaken aanwezig zijn, maar zijn verder vrij, omdat tegen hen geen arrestatiebevel is uitgevaardigd.


De afgelopen maanden is in Kenia op veel manieren de druk op het ICC opgevoerd. De onderliggende toon hierbij is dat het Strafhof een politiek instrument van het Westen zou zijn, dat 'jaagt' op Afrikanen. In mei dit jaar riep de Afrikaanse Unie al op de zaken niet door het ICC maar door Keniaanse rechtbanken te laten behandelen.


Iets soortgelijks proberen nu ook Keniaanse politici die aan Kenyatta en Ruto zijn gelieerd. Zij hebben de Nationale Assemblee en de Senaat teruggeroepen van reces om hierover vandaag te debatteren. Overigens kan het parlement niet zelf besluiten Kenia uit het ICC te laten stappen. Het initiatief daartoe moet van de regering komen. Ook dan duurt die procedure een jaar.


Het ICC heeft al laten weten dat een motie van het Keniaanse parlement niet van invloed zal zijn op de start van de processen tegen Ruto en Kenyatta. Maar volgens het Keniaanse Assemblee-lid Aden Duale is de zitting bedoeld om 'voor Afrika de toon aan te geven' en duidelijk te maken dat het ICC, waarvan 34 Afrikaanse landen lid zijn, 'een politiek strafhof' is.


Ook op andere manieren wordt in Kenia geprobeerd de zaken tegen de president en vicepresident onderuit te halen. Zo heeft de maatschappelijke groepering National Conservative Forum de Keniaanse rechter gevraagd te voorkomen dat met de strafzaken in het land een 'politiek vacuüm' ontstaat, iets dat het geval zou zijn als beide leiders vanwege het ICC voor langere tijd uit het land zijn.


Fatou Bensouda, de uit Gambia afkomstige openbare aanklager van het ICC, heeft het steeds moeilijker om haar bewijsvoering rond te krijgen. Onlangs trokken zich opnieuw twee getuigen tegen William Ruto terug. Volgens sommigen is de druk in Kenia op mogelijke getuigen gigantisch en zouden zelfs mensen zijn vermoord die eerder bereid waren gebleken namens de aanklager te verschijnen.


Kritiek op Nederland

Ook Nederland, de gastheer van het Internationaal Strafhof, ligt in Kenia soms onder vuur. Zo is duidelijk dat er lang niet altijd sprake is van een goede samenwerking tussen de Keniaanse autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor de beveiliging van hun president en vicepresident en de Nederlandse instanties die samen met het ICC de veiligheid in Den Haag en elders in Nederland moeten garanderen.


De strafzaken tegen president Kenyatta en vicepresident Ruto zullen, als zij al doorgaan, elk vele maanden in beslag nemen. In Kenia gaan de meeste juridische deskundigen ervan uit dat de zaken mogelijk voortijdig zullen worden beëindigd, of dat het anders in geen van beide gevallen tot een veroordeling zal komen.


doden vielen er bij de bloedige verkiezingsstrijd in 2007. De politieke aanstichters moeten zich voor het Strafhof verantwoorden. Verdachten Kenyatta en Ruto zijn nu president en vicepresident van Kenia.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden