Kelly noemde dreiging van Irak 'bescheiden'

De Britse wapenexpert David Kelly achtte de dreiging die uitging van Irak 'bescheiden'. Desondanks was hij een voorstander van militair ingrijpen, zo blijkt uit een artikel dat Kelly enkele weken voor de oorlog schreef...

Kelly schreef het artikel op verzoek van de voormalige Observerjournalist Julie Flint. Hij vroeg haar zijn naam niet te noemen, maar hem bij publicatie aan te duiden als 'een voormalig VN-wapeninspecteur'. Uiteindelijk besloot Flint indertijd het artikel niet te gebruiken omdat het aan kracht zou inboeten als het niet onder naam in de krant zou komen.

De krant heeft een kopie van het artikel ter beschikking gesteld van de Hutton-commissie, die de omstandigheden onderzoekt rond de vermoedelijke zelfmoord van Kelly, die voor het Britse ministerie van Defensie werkte.

Kelly was volgens de BBC de anonieme bron van een reportage, waarin werd gesteld dat de Britse regering de Iraakse dreiging had aangedikt om een oorlog tegen Irak te rechtvaardigen. Blairs - vrijdag afgetreden - perschef Alistair Campbell adviseerde de premier Kelly's naam te openbaren vóór hij een parlementaire commissie te woord zou staan over de kwestie.

Alle publiciteit en zijn behandeling door de Britse regering zouden Kelly tot zelfmoord hebben gedreven. Enkele dagen na een stevig verhoor door een parlementaire commissie werd de microbioloog in juli dood gevonden in de bossen van Oxfordshire.

In zijn artikel stelt Kelly onder meer dat Irak nog beschikte over een deel van de chemische en biologische wapens die het in 1991 - toen hij voor het eerst deelnam aan een wapeninspectie - bezat. 'Bommen en raketten staan klaar om gevuld te worden met sarin, VX en mosterdgas of botuline, antrax en pokken. Meer verfijnd wapentuig zoals sproei-apparatuur voor onbemande vliegtuigjes of raketten met verschillende koppen mag dan slechts in beperkte mate voorhanden zijn, maar zal een veel verwoestender uitwerking hebben', aldus Kelly.

Volgens Kelly bestond de dreiging op lange termijn eruit dat Irak massavernietigingswapens rijp zou maken voor militair gebruik. Alleen een wisseling van het regime zou die dreiging kunnen afwenden, schreef hij.

Kelly schreef dat oorlog onvermijdelijk leek. 'De proportionaliteit en de intensiteit van het conflict zullen afhangen van de vraag of regimewisseling of ontwapening het werkelijke doel is.' Hij vond dat de VS en hun bondgenoten moesten verzekeren dat zij niet meer geweld zouden gebruiken dan in overeenstemming was met de bescheiden dreiging die het land vormde.

In een artikel in The Observer schrijft Julie Flint dat Kelly zich zorgen maakte over de mogelijkheid dat politici op een verkeerde manier zouden omgaan met de informatie die hij hun gaf. Volgens Flint, die goed met Kelly bevriend was, was de wapenexpert er de man niet naar om iets te zeggen over de snelheid waarmee Irak massavernietigingswapens zou kunnen inzetten omdat dat niet zorgvuldig zou zijn. Zij schrijft dat hij tegenover haar nooit iets gezegd heeft over de '45-minutenclaim' van premier Blair.

Flint schrijft Kelly te hebben leren kennen als een 'ongelooflijk discreet' iemand en zij twijfelt er dan ook aan of hij degene is geweest die BBC-journalist Andrew Gilligan heeft verteld dat de Britse regering bewijsmateriaal had gemanipuleerd. 'Te proberen geheimen uit David te krijgen was net zoiets als veren van een kikker plukken.'

De publicaties in The Observer kwamen een dag voor het verhoor van de weduwe van Kelly door de Hutton-commissie. Janice Kelly, die gevraagd heeft via een videoverbinding te mogen getuigen, gaat vertellen dat haar huwelijk in de periode voor de dood van haar man onder grote druk stond.

Vrienden van het echtpaar vertelden aan de krant The Sunday Telegraph dat druk resulteerde in een reeks huiselijke ruzies in de dagen en uren voor de dood van Kelly. De spanning tussen hem en zou vrouw zou mogelijk hebben bijgedragen aan Kelly's gevoel alleen te staan. Mevrouw Kelly 'walgt' volgens een van de bronnen van The Sunday Telegraph 'van de manier waarop de regering haar man heeft beledigd. Hij werd in de steek gelaten toen hij voor de commissie buitenlandse zaken moest verschijnen'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden