Keizerin 30 jaar in ballingschap

Ze is al dertig jaar de tragische keizerin. Omringd door lijfwachten zwerft de voormalige prinses uit het sprookje van Duizend-en-een-nacht langs haar huizen in Cairo, New York, Washington en Parijs....

Het is dit jaar 50 jaar geleden dat Farah Diba de laatste Perzische sjah Mohammed Reza Pahlavi in Frankrijk ontmoette en met hem trouwde. En het is 30 jaar geleden dat ze als keizerin tijdens de Iraanse revolutie het land werd uitgejaagd.

Farah Diba werd in 1938 geboren in Teheran. Ze leerde vloeiend westerse talen spreken – Italiaans en Frans. Ze studeerde architectuur in Parijs. In mei 1959 ontmoette ze daar op de ambassade de toen 38-jaar oude sjah Pahlavi. De sjah, die al twee mislukte huwelijken achter de rug had, viel meteen voor haar. ‘Haar glimlach zorgt ervoor dat de wereld even stilstond’, vertelde hij later aan iedereen.

Op 21 december 1959 trouwden ze. Ze kregen vier kinderen. In 1967 werd Farah Diba tot keizerin (sjahbara) gekroond – volgens de sjah een teken dat de omvorming van het land tot moderne samenleving was afgerond. Maar de armoede was schrijnend en stond in schrille tegenstelling tot de glamour van de monarchie. In 1979 barstte de Islamitische Revolutie los. Ayatollah Khomeini keerde terug als nieuwe machthebber. De koninklijke familie moest het land verlaten, achtervolgd door islamitische doodseskaders.

Nergens was de familie echt welkom. Tijdens de lange zwerftocht door Afrika en het Caribisch gebied overleed de sjah. Farah Diba beloofde hem op zijn sterfbed dat ze alles zal doen om hun oudste zoon Reza op een dag ‘die door Allah zelf gekust is’ als de derde sjah van Iran de pauwentroon te laten bestijgen. In 1981 haalde Ronald Reagan het gezin naar de VS, waar een zwaar beveiligde woning werd betrokken.

Farah Diba is een verbitterde vrouw gebleven: ‘Voor 1979 was Iran een land van vrede, nu is het er een van geweld, folteringen en vrouwenonderdrukking. Gelukkig zijn er weer veel Iraniërs die nu bidden voor het zielenheil van de sjah.’

Peter de Waard

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden