Column

'Kees Jansma maakt schoon schip, nu de rest nog'

Na de winterstop worden scheidsrechters, grensrechters en vierde officials weer gewoon uitgescholden, schrijft Paul Onkenhout is zijn column in de Volkskrant.

Kees JansmaBeeld ANP

Het begin is er: Kees Jansma heeft bekend dat hij zich 'in zijn jonge jaren' op voetbalvelden meerdere malen onfatsoenlijk heeft gedragen.

Dat stond tenminste deze week in NRC Handelsblad. 'Ook ik ging langs de lijn vaak uit mijn dak', was de rauwe kop boven het interview. Jansma maakt schoon schip. Een keer kreeg hij tijdens een wedstrijd van zijn zoon het dringende advies een uurtje in de auto te gaan zitten. Dat zette hem aan het denken.

In zijn mea culpa in het avondblad ging Jansma diep door het stof. Nu al die anderen nog. Tot nu toe is Jansma de enige met gewetenswroeging. De twee voetballers (Jallo van Willem II en Armenteros van Heracles) die in het bezinningsweekeinde grensrechters belaagden en zich daar uitvoerig voor excuseerden, maakten eveneens een opvallend gebaar. Niet dat het wat uitmaakt, natuurlijk.

Winterstop
Na de winterstop worden scheidsrechters, grensrechters en vierde officials weer gewoon uitgescholden. Trainers stormen bij vermeend onrecht weer uit de dug-out en voetballers schreeuwen straks weer moord en brand als een uitbal verkeerd wordt beoordeeld.

Als de trainer van Sparta in januari protesteert tegen een rode kaart van een van zijn spelers, zullen we KNVB-voorzitter Van Praag niet horen. Dan zal beroepsanalyticus Van Halst, voorheen een voetballer die in het veld zijn eigen, primitieve wetten maakte, het weer gewoon over diepgaande middenvelders en knijpende backs hebben.

In de nasleep van de dood van grensrechter Richard Nieuwenhuizen is de rol van de professionele sector mondjesmaat aan de orde gekomen: de broodvoetballers die de afgelopen veertig jaar het gezag voortdurend hebben uitgedaagd en daarbij werden gesteund door clubs en trainers. Niemand zei dat ze met z'n allen eens een uurtje in de auto moesten gaan zitten.

Veel mensen die reageerden op mijn column van vorige week zien een verband tussen dat gedrag en de verloedering op de amateurvelden. Dat verband bestaat natuurlijk. Het staat vast dat de jeugd het gedrag kopieert. Anders is niet te verklaren waarom overal in het land F-junioren massaal hun hand opsteken en smekend naar de scheidsrechters kijken als een bal over de lijn rolt.

Van de voorbeelden hebben we helaas weinig te verwachten. In plaats van hem duidelijk te maken dat het eens afgelopen moet zijn met dat intimiderende gedrag ten opzichte van scheidsrechters, dat voortdurende gezeur en geklaag, benoemde bondscoach Van Gaal PSV'er Strootman tot aanvoerder van Oranje. Daar zal je Van Praag en directeur betaald voetbal Van Oostveen nou nooit over horen.

Voorbeeldfunctie
Ik vrees dat van de aanvoerder van het nationale voetbalelftal weinig te verwachten is, qua voorbeeldfunctie. Toen het blad NUsport hem vorige maand confronteerde met de irritaties over zijn gedrag, sprak hij legendarische woorden: 'We moeten ook niet doen alsof de scheidsrechters allemaal lieverdjes zijn. Die schelden soms ook.' In een andere tijd zou je er smakelijk om hebben gelachen.

Een van de mails die ik deze week kreeg, was van Martin Breedijk uit Amsterdam. Hij komt uit de atletiek. Hij is pas een half jaar regelmatig toeschouwer en kijkt naar het (jeugd)voetbal met de blik van een buitenstaander.

Wat hij ziet, zijn valse grensrechters en spelers die aan elkaars shirt trekken, praten tegen de scheidsrechter en voortdurend appelleren. 'Ik wens dat iedereen binnen het voetbal daar eens over gaat nadenken en dat jullie met elkaar een andere cultuur creëren.' De cultuurverandering moet volgens hem beginnen bij de top.

Een 11-jarige dochter voetbalt bij Nieuw-Sloten, haar oudere zus is een bekende van Yassin. Breedijk schrijft: 'Ik zie ook veel mooie dingen in het voetbal, saamhorigheid, teamwork, iets met elkaar doen, gezelligheid.'

Saamhorigheid, teamwork, iets met elkaar doen, gezelligheid - zo is het gelukkig nog steeds, bijna overal en ondanks alles.

Paul Onkenhout is redacteur van de Volkskrant.
Reageren? twaalfdeman@volkskrant.nl

 
Ik vrees dat van de aanvoerder van het nationale voetbalelftal weinig te verwachten is, qua voorbeeldfunctie.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden