Keert zoon oud-dictator Marcos terug in Manilla?

Dertig jaar na de val van dictator Ferdinand Marcos staat zijn zoon klaar om vicepresident te worden, naast Rodrigo Duterte, de Filipijnse Donald Trump. 'We leren nooit.'

Redactie
Ferdinand `Bongbong` Marcos groet zijn aanhangers op een markt in Manilla. Beeld EPA
Ferdinand `Bongbong` Marcos groet zijn aanhangers op een markt in Manilla.Beeld EPA

Storten Filipijnse kiezers zich maandag in de armen van 'sterke mannen', dertig jaar nadat dictator Ferdinand Marcos bij een vreedzame revolutie werd verdreven? Zijn zoon, Ferdinand 'Bongbong' Marcos jr., gooit hoge ogen als kandidaat-vicepresident. De belangrijkste gegadigde voor het presidentschap, Rodrigo Duterte, is net als hij een man van orde en gezag.

Meer dan vijftig miljoen inwoners van het eilandenrijk kunnen maandag hun stem uitbrengen op het duo, dat weliswaar gescheiden optrok in de verkiezingscampagne maar door Aziëkenners wordt omschreven als twee handen op één buik. Een van hen, Richard Javad Heydarian, tegenover de nieuwszender Al Jazeera: 'Fundamentele waarden als burgerlijke vrijheden en mensenrechten schijnen niet zoveel aantrekkingskracht te hebben als het wijdverbreide verlangen naar vastberaden, daadkrachtige leiders.'

De bekendste van de twee, Marcos jr. (58), bejubelt het verleden onder zijn vader. Twintig jaar was Ferdinand Marco aan de macht, met aan zijn zijde de flamboyante first lady Imelda, die wereldwijd opzien baarde met haar reusachtige schoenencollectie. Had Marcos sr. na een volksopstand niet het veld moeten ruimen, dan zou hij de Filipijnen net zo welvarend hebben gemaakt als Singapore, betoogt zijn zoon, de kandidaat-vicepresident.

'Bongbong' neemt het bij de verdediging van zijn vader niet zo nauw met de feiten. Een groep Filipijnse wetenschappers pareerde de persoonsverheerlijking met feiten en cijfers over toenemende armoede, dalende economische groei en een torenhoge buitenlandse schuld in de periode dat Marcos sr. regeerde. En dan was er de repressie: 'Duizenden mensen werden zonder aanhoudingsbevel en enige vorm van proces vastgezet, om maar niet te spreken over de talloze moorden en verdwijningen.'

Dynastieën

De huidige presidentskandidaat Rodrigo Duterte behoort niet tot een van de politieke dynastieën in het land, waarvan de families Marcos en Aquino de bekendste zijn. De zittende president Benigno Aquino III, die niet herkiesbaar is krachtens de grondwet, is de zoon van wijlen president Corazon Aquino.

De 71-jarige advocaat Duterte zet zich af tegen de heersende elite, en gaat er prat op dat hij als burgemeester van de ooit door politiek geweld geteisterde stad Davao stabiliteit, veiligheid en discipline heeft gebracht. Discipline is een woord dat zelfs aanslaat bij een voormalige politieke gevangene (onder Marcos sr.), analist Pastor 'Boy' Saycon. 'Het probleem van ons land is dat we geen discipline kennen', zei hij tegen persbureau Reuters.

Uit opiniepeilingen blijkt dat Duterte gezien wordt als de kandidaat die een eind kan maken aan criminaliteit (met name drugshandel) en corruptie. Door mensenrechtenorganisaties wordt hij afgeschilderd als de grote man achter doodseskaders die meer dan duizend mensen om het leven brachten. Hoewel Duterte niet openlijk toegeeft dat hij daarin de hand heeft gehad, noemde hij het doden van criminelen 'legitiem'.

Presidentskandidaat Rodrigo Duterte. Beeld epa
Presidentskandidaat Rodrigo Duterte.Beeld epa

Vloeken en tieren

Duterte is een man die geen blad voor de mond neemt - reden waarom hij wordt vergeleken met de Amerikaanse presidentskandidaat Donald Trump. Vloekend en tierend voerde hij campagne, hij deed seksistische uitspraken en beledigde zelfs de paus ('hoerenzoon') in een land waar de bevolking voor tachtig procent uit rooms-katholieken bestaat.

Het doet geen afbreuk aan zijn populariteit, die volgens de meeste analisten is gebaseerd op frustratie onder de bevolking: over de enorme inkomensverschillen, de vervuilde hoofdstad Manilla, de bureaucratische rompslomp. Volgens zijn campagneleider kiest Duterte altijd voor 'de onderdrukten'. Jun Evasco: 'De mensen verlangen naar een sterke man met een hart, niet iemand die geen empathie heeft voor de armen.'

Ook Marcos jr. voldoet in de ogen van veel kiezers aan dat beeld. Ouderen koesteren 'een nostalgie naar de autocratie' onder zijn vader, aldus commentator Heydarian. Jongeren hebben de dictatuur niet meegemaakt.

Schopt Marcos jr. het tot vicepresident, dan is het vrijwel zeker dat hij over enkele jaren een gooi doet naar 's lands hoogste ambt. 'Buitenlanders kunnen niet begrijpen waarom de Filipijnen weer een Marcos aan de macht helpen', verzuchtte politiek analist Dindo Manhit. 'We leren nooit.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden