Kauwgom tegen examenstress

Examenstress is voor veel kandidaten een probleem, maar leraren hebben vaak meer last van stress dan leerlingen...

Leraren waarschuwen hun leerlingen aan het begin van het jaar dat ze op tijd moeten beginnen met leren. Maar bij scholieren dringt het besef dat ze in hun laatste jaar zitten vaak pas kort voor de examens door. ‘Dan slaat de schrik ze om het hart, omdat er nog veel moet gebeuren en alle cijfers ineens meetellen’, verklaart een adjunct-directeur van een grote scholengemeenschap.

Ook docent Nederlands Hans de Groot ziet de stress bij leerlingen pas vlak voor het examen opkomen. ‘Ze praten ineens niet meer over koetjes en kalfjes, maar over de lesstof.’ Niet dat Groot daar rouwig om is. ‘Er wordt minder gegrapt en gegrold in de lessen, ze gaan eindelijk serieus aan het werk.’

Leerlingen hebben een verzameling trucs tegen stress. Tot vermaak van docenten. ‘Als in de krant staat dat kauwgum eten goed is voor de hersenactiviteit, zie je prompt alle leerlingen kauwen’, zegt docent Nederlands Ineke Dedden: ‘Vorig jaar was het kauwgum, twee jaar geleden waren het bananen.’

Het bijgeloof onder examenkandidaten neemt toe, is de indruk van docenten. ‘Een modeverschijnsel’, volgens Wim Buwalda, coördinator van een vmbo-bovenbouw. ‘Je ziet leerlingen met een knuffel of een foto van hun vriendje op tafel.’ Vooral meisjes doen dat. ‘Jongens blijven nuchterder.’

‘Sommige leerlingen richten hun tafeltje in als een klein altaar’, zegt Dedden.Gelukspoppetjes, een knuffel, een favoriete pen: bijgeloof of niet, het lijkt leerlingen te helpen tegen stress.

‘Als iemand gelooft dat een ring om de pink van de linkerhand geluk brengt, ga ik dat niet tegenspreken’, zegt docent aardrijkskunde en leerlingbegeleider Theo Meeuwsen.

Voor extreem gestresste leerlingen geeft hij faalangstcursussen. Met allerlei ontspannings- en ademhalingsoefeningen. Zoals ‘ankeren’, waarbij ‘een leerling een gedachte constant in zijn hoofd herhaalt, zoals ‘‘ik heb al mijn tentamens gehaald, ik kan het’’, totdat hij erin gaat geloven.’

Bij Buwalda krijgen alle examenleerlingen een simulatie-examen. ‘Hierdoor zijn er eigenlijk nooit meer gestresste leerlingen. Verder raden we ze aan de avond voor het examen niet nog hard te gaan studeren. Beter kunnen ze even een stukje gaan fietsen of een terrasje pakken.’

‘En anders’, zegt Buwalda, ‘nemen ze maar een pilletje’. Of zoals De Groot het zegt: ‘Al geeft de huisarts maar een placebo, het werkt.’

Leerlingen moeten tijdens het examen zo veel mogelijk worden gesteund. Een aai over de gestreste hoofden kan al helpen, of een beetje begrip en een glaasje water. Al dan niet met een aspirientje.

PinWin

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden