Kaufhaus des Westens

Om te zien hoe het er in Berlijn met de recessie voorstaat, ging ik gisteren naar het Kaufhaus des Westens in de Tauentzienstrasse....

Ik lette goed op of ik bedrukt kijkende winkelchefs zag, meisjes die werkloos achter de kassa stonden of klanten die probeerden af te dingen. In het buffet van de Wintergarten speurde ik naar iemand die Brötchen stal voor zijn vier hongerige bloedjes van kinderen.

Maar nergens zelfs maar een piepklein donker wolkje aan de horizon. Het was een al kerstvrolijkheid bij KaDeWe. Prada, Miu Miu en Salvatore Ferragamo deden meer dan goede zaken.

Er was in het Kaufhaus op 1 december zelfs nog een Luxusboulevard geopend, vol hochkarätiger horloges van Bulgari, Cartier en andere onbetaalbare merken.

Mijn eigen consumentenvertrouwen kreeg meteen een enorme zwieper. Een sterke aandrang om de big spender uit te hangen maakte zich van mij meester. Dat doet het Kaufhaus des Westens met je.

Fuck de crisis, dacht ik. Er is helemaal geen crisis, ik zie er tenminste niks van.

Aan de Feinschmeckerbars – wat is Duits toch een mooie taal – deden mensen zich tegoed aan oesters, kaviaar en kreeft. Ook in de Davidoffshop zat het vol tevreden rokers.

Nergens een recessiekop.

Geen wonder, dacht ik. Als ze ergens crises hebben meegemaakt, dan is het wel in Berlijn. Zullen ze in die stad dan schrikken van een economisch crisisje met een paar procent krimp? Daar lachen ze om, in Berlijn.

Het Kaufhaus des Westens ging open in 1907, toen er nog een keizer regeerde in de stad en twee wereldoorlogen en een miljoenenmoord wachtten in de coulissen. De oprichter was een Joodse zakenman, Adolf Jandorf. Zijn opvolgers werden in 1933 gedwongen het Kaufhaus over te dragen aan een arische eigenaar – de met de nazi’s samenspannende banken verschaften anders geen krediet meer: Liquiditätsengpässe.

In 1943 stortte een Amerikaans vliegtuig neer op het dak en brandde KaDeWe helemaal uit. In 1950 kreeg het Wirtschaftswunder vorm, en ging KaDeWe weer open.

In november 1989 was ik in Berlijn en zag ik duizenden Oost-Duitsers, allemaal met honderd D-mark van de West-Duitse regering op zak, naar het westen van de stad marcheren: eindelijk consument.

Naar het Kaufhaus gingen ze, linea recta. KaDeWe was hun symbool van vrijheid en welvaart: tweehonderdduizend Ossies per dag dromden er naar binnen.

Het Kaufhaus des Westens is een toverspiegel. Misschien keek ik erin, en zag ik wat ik wilde zien.

Misschien ontkenden mijn honderdduizend medeshoppers en ik de crisis, gisteren in KaDeWe.

Misschien dachten we: Après nous le déluge.

Kaufhaus des Westens.

Menno Wigman schreef er in de bundel Zwart als kaviaar de volgende mooie zinnen over:

Hier is het warm en druk, hier kun je dromen,/ hier kun je kosteloos bij balustrades komen/ waar Europa zich ontvouwt: een massagraf/ dat blaakt van hoop en voor het donker/ rouge, speelgoed en horloges koopt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden