Katja Staartjes wil als eerste Nederlandse de Everest bedwingen

Het lichaam voldoet, de geest is op orde, nu nog een helderblauwe lucht en Katja Staartjes staat op de top van de Mount Everest....

Van onze verslaggever Toine Heijmans

Staartjes (35) belt uit het basiskamp, de poort tot de hoogste berg ter wereld. Ze wacht er geduldig op een window - een raam van blauwe lucht dat de berg moet omlijsten bij haar toppoging. De weg omhoog is lang en zwaar, weet ze, maar goed te doen voor iemand met conditie en een sterke wil. Wolken, sneeuw en wind zijn nu haar enige vijanden.

Morgen begint de reis naar de top. Dag voor dag, kamp voor kamp. Ze wil er zondag staan, bijna negen kilometer hoog. 'Als het weer maar beter wordt. Vandaag moest het eerste topteam van mijn expeditie voortijdig afdalen; je wordt weggeblazen door de wind.'

Ze weet hoe het voelt, zo hoog. Vorig jaar stond Staartjes op de Cho Oyu, een achtduizender, niet ver van de Everest. Ze klom zonder zuurstofflessen, iets wat onder alpinisten als een topprestatie geldt. Vervolgens was ze weer gewoon hoofd civiele dienst in een Utrechts ziekenhuis. En nu de Everest. Ze is er zakelijk over. Nee, nauwelijks angst. Dit is sport. 'Ik zoek ook wel het spirituele in de bergen, maar daar heb ik de Alpen voor. Nu gaat het om de prestatie.'

De geschiedenis van de vrouwelijke Everest-bedwingers is een lange. Anne Bernard, Française, wilde in 1924 als eerste vrouw mee met een expeditie - maar mocht niet omdat de berg alleen voor mannen beklimbaar zou zijn. Dat idee hield lang stand. Pas in 1975, tweeëntwintig jaar na de eerste beklimming door Edmund Hillary, stond een vrouw op de hoogste plek ter wereld.

De eer was aan Junko Tabei, een lerares uit Japan, die even voor de topbeklimming nog bijna het leven verloor in een lawine van ijsblokken. Gesteund door een volledig vrouwelijke expeditie haalde ze alsnog de top, op 16 mei.

Tot groot verdriet van de Chinese leider Mao moest de Tibetaanse klimster Phantog dat jaar genoegen nemen met een tweede plaats. Alles was gedaan haar op de berg te krijgen, met een gigantisch grote, door Chinese propaganda omgeven expeditie. En het lukte - alleen te laat.

'Het Jaar van de Vrouwen' is 1975 later gaan heten in de Everest-historie. Daarna volgden vele jaren van de mannen. Wanda Rutkiewitz, 'de Poolse huisvrouw' slaagde in 1978 als derde. De Duitse Hannelore Schmatz lukt het in 1979 - maar kwam om op de terugweg en haar door de zon gebleekte haren hebben lang als baken gediend voor klimmers op weg naar de top.

Pas laat in de jaren tachtig komen er meer vrouwen op de berg, maar hun aantal blijft klein. Van de honderd alpinisten die bivakkeren in het Nepalese basiskamp, inclusief Staartjes, zijn er 99 man.

Twee Nederlandse vrouwen waagden zich tot nu toe op de berg, maar Mariska van Mourik en Ansja de Boer slaagden niet. Staartjes kan historie schrijven, maar ook dat doet haar weinig. Vrouw zijn is hooguit handig voor de sponsoring, zegt ze. 'Commercieel ben ik interessant, en dat heb je wel nodig want het kost veel.' Tachtigduizend gulden betaalde ze om mee te mogen doen met de expeditie. Plus dertigduizend voor de uitrusting. Koekfabriek Peijnenburg betaalde, in ruil voor publiciteit. Liever had Staartjes geklommen met een niet-commerciële expeditie, maar die zijn dun gezaaid. Nu wordt ze begeleid door een van de vele trekkingbureaus die de top van de Everest aanbieden als bestemming. 'Zelf organiseren kost vreselijk veel moeite en tijd. Zo kan het ook. Het commerciële belemmert me niet. Ik ga het gewoon halen.'

Het bevroren lijk van de deze week gevonden Everest-beklimmer Mallory zal ze niet tegenkomen. Dat ligt aan de andere kant van de berg. Begraven.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden