Katholieke fundamentalisten willen kerk Utrecht kopen; vrijwilligers zijn boos

Een fraaie, monumentale kerk in Utrecht gaat weer worden gebruikt waarvoor ze in de 19de eeuw werd gebouwd. Goed nieuws, zou je zeggen, maar zo ziet lang niet iedereen het.

De Sint-Willibrordkerk in het centrum van Utrecht, binnenkort weer 'een heiligdom'. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

De omstreden priesterbroederschap Pius X mag de monumentale Sint-Willibrordkerk in Utrecht kopen. Het laat-19de-eeuwse kerkgebouw werd met 8,5 miljoen euro subsidie van het Rijk en de Europese Commissie gerestaureerd. De negentig erfgoedvrijwilligers van de kerk verzetten zich tegen verkoop.

Niet alleen profiteert een fundamentalistisch kerkgenootschap van de restauratie met gemeenschapsgeld, zegt de vrijwilligersstichting Culturele Evenementen Sint-Willibrordkerk (SCEW). Ook zal de broederschap alle wereldse activiteiten in de kerk schrappen, zoals burgerlijke huwelijken, concerten en theatervoorstellingen. Bovendien betwijfelt de stichting of de homo's en transgenders onder de vrijwilligers bij Pius X nog wel welkom zijn als gids.

Het gemeentebestuur heeft een principeovereenkomst bereikt met Pius X over het overnemen van de schulden van de kerk. In ruil daarvoor krijgt de broederschap een meerderheid in de stichting van eigenaren. De gemeenteraad beslist eind juni of hij akkoord gaat met de overeenkomst.

De stichting van eigenaren bleef na de restauratie zitten met een schuld van 1,65 miljoen euro bij twee restauratiefondsen. De gemeente staat voor dat bedrag garant.

De SCEW heeft aangeboden 40 tot 60 procent van de schulden over te nemen. De gemeente meldt dat dit bod 'substantieel lager' is dan dat van Pius X. Hoe hoog zijn bod is, wil pater Carlo de Beer van Pius X niet zeggen.

'We zijn in principe voor een samenwerking met een religieuze partner, maar Pius X wil een exclusief katholiek beleid', zegt voorzitter Ben Zegers van de SCEW. 'Dat gaat niet samen met onze doelstellingen. Wij willen dat mensen van alle gezindten kunnen genieten van het monument.'

Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

'Het moet een heiligdom zijn', zegt De Beer over de plannen met de Sint-Willibrordkerk. 'Wij zorgen dat het kerkgebouw altijd open is en dat het op de juiste manier wordt gebruikt. Als een katholieke kerk.' De broederschap vindt de kerk geschikt voor het verspreiden van het geloof vanwege de vele studenten in Utrecht en de centrale ligging van de stad. Zo handelt Pius X 'in de geest van Willibrord die Nederland heeft gekerstend'.

Pius X keurt het huidige gebruik van de kerk af. Pater De Beer: 'Een burgerlijk huwelijk in een katholieke kerk is belachelijk. Opera hoort in een concertgebouw.' Hij vindt dat de gidsen bezoekers moeten aanspreken als ze hun hoed ophouden of hand in hand lopen in de kerk. Op de vrees dat vrijwilligers die transgender of homo zijn niet meer welkom zijn, reageert pater De Beer: 'Angst is een slechte raadgever. Iedereen met een hart voor de kerk is welkom.'

Toch verwacht Zegers dat veel vrijwilligers niet voor Pius X willen werken. 'Sommigen willen niet met Pius X geassocieerd worden, anderen zijn bang dat ze hun creativiteit niet meer kwijt kunnen als in de Sint-Willibrordkerk alleen nog maar geestelijke evenementen worden georganiseerd.' Dat zal het einde zijn van het kerkgebouw als toeristische attractie, denkt de stichting.

Lees ook: 'Ze willen terug naar de tijd van voor de Franse Revolutie, toen er nog geen scheiding tussen kerk en staat was', legt kerkhistoricus Ton van Schaik uit in dit profiel van Pius X.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.