Kassa rinkelt bij sleutelen aan je app

Nog niet zo lang geleden moest je betalen voor veel spelletjes. Nu verleiden ontwikkelaars de consument met gratis apps, maar eenmaal binnen begint de teller alsnog te lopen.

Is 89 eurocent te veel gevraagd voor een computerspelletje? Nieuw onderzoek lijkt daar wel op te wijzen. Bedrijven die games verkopen voor mobiele telefoons en tablets zagen de opbrengsten daarvan het afgelopen jaar met 29 procent dalen, constateren marktvorsers App Annie en IDC.


Maar de daling is maar een deel van het verhaal.


De afname slaat alleen op de games voor de iPhone en Android-telefoons, waar al vanaf dag één voor moet worden betaald. De opbrengsten uit 'gratis' games die zich bedruipen met aankopen vanuit de app groeiden daarentegen met liefst 211 procent.


'Freemium' noemt de gamesindustrie dat verdienmodel, dat de markt intussen beheerst: 830 van de 1.000 populairste games in de app stores behoort tot die categorie. De download is gratis, de kassa rinkelt pas als een speler verder wil dan de eerste levels of extra levens koopt, betere wapens of munten om virtuele goederen mee aan te schaffen. De prijzen beginnen bij 89 eurocent voor een upgrade in Angry Birds tot 89,99 euro voor een wagonlading smurfberries - het virtuele betaalmiddel in Smurfs' Village.


Maar het kan gekker: een diamanten beitel voor het spel Curiosity - What's Inside the Cube kostte in 2012 drie miljard munten - omgerekend 57 duizend euro.


Dat verklaart de belangstelling voor freemium: liefst 92 procent van de omzet uit games is nu afkomstig uit in-app-aankopen. Vijf van de wereldwijd populairste iPhone-games zijn op freemium-leest geschoeid. Candy Crush Saga was vorig jaar goed voor circa driekwart van de omzet van 1,9 miljard dollar voor uitgever King Digital Entertainment.


King beleefde vorige week een rampzalige beursgang, waarbij de prijs na de opening van handel fors kelderde, omdat beleggers vrezen dat het succes van Candy Crush Saga eenmalig is.


GungHo uit Japan heeft volgens berekeningen van de website PocketGamer intussen ruim 1,5 miljard dollar verdiend aan Puzzle & Dragons, ruwweg 90 procent van zijn jaaromzet.


Dat zijn sommen om van te watertanden. Maar freemium-games zijn niet altijd een vetpot. Eerdergenoemde marktonderzoekers ondervroegen tweeduizend uitgevers: hoeveel gebruikers trekken in een maand hun portemonnee? Dat valt tegen: de overgrote meerderheid meldt dat minder dan 5 procent van de gamers overgaat tot een enkele in-app-aankoop. Van de ruim een miljoen apps in de Apple App Store is zo'n 40 procent een game. Er zijn dus honderdduizenden spellen die nooit uit de kosten komen.


Gamistry, een zevenmansstudio in Amsterdam, is aan dat lot ontsnapt. 'Van de vijf games die we sinds 2009 hebben uitgebracht zijn de meeste rendabel', zegt mede-oprichter Alex Kentie. Onder rendabel verstaat hij genoeg omzet om winst te maken. 'We verdienen er een fatsoenlijke boterham aan.'


Het Nederlandse bedrijfje bracht twee mobiele titels als freemium uit. De eerste, Scrap Tank, verscheen veertien maanden geleden. Daarin bedient de speler een cartoontank, die met betaalde upgrades met betere wapens is uit te rusten. Een extra grote dosis scraps kost 5,49 euro.


Toen de Amsterdammers Scrap Tank bouwden, was de discussie rond freemium net goed op gang gekomen, vertelt Kentie. 'Dat was voor ons wel een reden om er naar te kijken.' Een belangrijker argument is volgens de ontwikkelaar dat Scrap Tank zich goed leent voor in-app-aankopen, omdat een speler zijn tank kan opwaarderen. 'Het is niet zo dat een betaalde versie het altijd beter doet dan een gratis download met betaalde upgrades, of andersom. Het hangt erg van de game af.'


Een verschil tussen een direct-afrekenen-spel en een freemium-game is dat je aan de laatste langer sleutelt, denkt Kentie. 'Want met nieuwe uitbreidingen probeer je de gamer tot nieuwe aankopen te verleiden.' Dat mag volgens hem niet ten koste gaan van alles. Electronic Arts, de op een na grootste uitgever ter wereld, wekte vorige maand de woede van gamers met een mobiele heruitgave van het klassieke spel Dungeon Keeper uit 1997. Daarin moesten spelers uren wachten, voordat sommige taken voltooid werden. Tenzij ze de boel versnelden met een in-app-aankoop. Kentie: 'Dat tast het hele wezen van de game aan.'


'Freemium is erg populair', zegt Ilja Linnemeijer, gamespecialist bij consultant PwC. 'Ontwikkelaars zijn op zoek naar het beste verdienmodel voor de toekomst.'Experimenteren is volgens Linnemeijer noodzakelijk, omdat onder consumenten weinig betalen en gratis de norm zijn geworden. 'Voor pc-software betalen consumenten nog wel 30 of 40 euro. Maar dezelfde toepassing mag op een mobiele telefoon hooguit 89 eurocent kosten.'


Uit een peiling van PwC bleek vorig jaar dat freemium op weinig sympathie kan rekenen van de calculerende gamer. '30 procent van de ondervraagden, en zelfs 55 procent in Duitsland, noemt in-app-aankopen oneerlijk.' Er vindt volgens hem een race naar de bodem plaats. 'Er is een speelveld ontstaan dat moeilijk meer is terug te draaien.' Eén lichtpuntje: '20 procent is bereid voor virtuele goederen te betalen als de betaling simpeler wordt.'


Door


In-app-aankopen hebben om meer dan een reden een slechte reputatie bij consumenten. In de VS spanden ouders rechtzaken aan omdat hun kinderen honderden dollars spendeerden aan upgrades en nieuwe levels. Eentje wist de rekening in Tap Pet Hotel te laten oplopen tot 2.600 dollar. Apple trof een schikking en maakte in januari bekend 32,5 miljoen dollar te zullen terugbetalen. Dat zal het Californische bedrijf niet veel pijn hebben gedaan. Apple verdiende in 2013 ruim 10 miljard dollar. Inmiddels loopt in New York ook de eerste rechtszaak tegen Google vanwege in-app-aankopen in Android-spellen.


De Europese Commissie is een onderzoek begonnen naar in-app-aankopen en heeft voorstellen gedaan die strikte regels stelt aan freemium-games, zeker als die zich op kinderen richten.


2.600 dollar voor hotel

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden