Kasparov prijst Ponomariov

De overwinningen op Ponomariov en Sjirov in de slotronden van het toernooi in Linares bleken onvoldoende om Kasparovs goede humeur te laten terugkeren....

Later trok de boze bui weg en kwam alsnog een antwoord op de vraag die iedereen wilde stellen. Wat was Kasparovs mening over het spel van Ponomariov, de debutant in Linares die op de ongedeelde tweede plaats eindigde. In een gesprek met NRC Handelsblad toonde Kasparov zich grootmoedig. Hij zei te betreuren dat hij zich vooraf onvriendelijk over Ponomariov had uitgelaten: 'Ik heb hem hier twee weken kunnen volgen en hij heeft een uitstekende indruk op mij gemaakt. Hij is een sterke, ondernemende schaker met wie ik nog veel partijen zal spelen. Daar kijk ik naar uit.'

Het zijn woorden die vaker gezegd zouden moeten worden. Dat Kasparov meende wat hij zei, bleek bij de sluitingsceremonie waar hij en Ponomariov een vrolijk en haast onafscheidelijk koppel vormden. Is het mogelijk dat daar de kiem is gelegd voor de zo dringend gewenste hereniging van de schaakwereld?

Ponomariov zelf vond dat alles ongeveer was gegaan zoals hij had verwacht. Hij had niet slecht gespeeld al was de overgang van het snelle FIDE speeltempo met zittingen van hooguit vier uur naar het vermoeiende klassieke tempo in Linares hem tegengevallen. Maar hij wilde niet mopperen: 'Toernooien als die in Wijk aan Zee en Linares hebben hun tradities en als professionals moeten we die accepteren.'

Ponomariov was uiteraard teleurgesteld over de nederlaag die hij leed in de beslissende partij tegen Kasparov. 'Mijn hele leven heb ik ervan gedroomd tegen hem te spelen. Maar in onze tweede partij verzeilde ik in een slechte stand na een fout in de opening. In de toekomst zal hij het minder gemakkelijk hebben. Ik zal snel volwassen worden.'

Kasparov - Ponomariov

Linares 2002

1. e2-e4 e7-e6

Om Kasparov te verrassen kiest Ponomariov een opening die hij zelden speelt. Het is altijd riskant in gewichtige partijen.

2. d2-d4 d7-d5 3. Pb1-c3 d5xe4 4. Pc3xe4 Pb8-d7 5. Pg1-f3 Pg8-f6 6. Pe4xf6+ Pd7xf6 7. c2-c3 c7-c5 8. Pf3-e5 Pf6-d7?

Een fout die zwart in grote problemen zal brengen. Met 8 ... a6 of 8 ... Da5 kon hij dreiging 9. Lb5 pareren.

9. Lf1-b5 Lf8-d6 10. Dd1-g4

Niet iedereen zou deze ijzersterke zet hebben gespeeld. Karpov zou wellicht genoegen hebben genomen met een voordelig eindspel na 10. Pc4 Le7 11. dxc5 Lxc5 12. Pd6+ Lxd6 13. Dxd6 a6 14. Le2 De7 15. Dxe7+.

10 ... Ke8-f8

Gedwongen. Na 10 ... 0-0 komt 11. Lxd7 Lxd7 12. Lh6 en wint.

11. 0-0

Een zeer verantwoord pionoffer.

11 ... Pd7xe5 12. d4xe5 Ld6xe5 13. Lc1-g5 Le5-f6

Of 13 ... f6 14. Tad1 Dc7 15. Dh5 g6 16. Lh6+ Kg8 17. Dh4 en zwart staat helemaal verkreukeld.

14. Ta1-d1 Dd8-c7 15. Dg4-h4

Veel sterker dan 15. Lxf6 gxf6 waarna zwarts koning een betrekkelijk veilige schuilplaats vindt op e7.

15 ... Lf6xg5 16. Dh4xg5 f7-f6 17. Dg5-h5 g7-g6 18. Dh5-h6+ Kf8-f7

Steeds doet zwart gedwongen zetten. Na 18 ... Dg7 komt 19. Td8+ Kf7 20. Le8+ Txe8 21. Dxg7+ Kxg7 22. Txe8 en wint.

19. Td1-d3 a7-a6 20. Td3-h3!

Zie diagram 1

20 ... Dc7-e7

Niet goed is 20 ... axb5 21. Dxh7+ Txh7 22. Txh7+, gevolgd door 23. Txc7 en 20 ... De5 wordt mooi weerlegd door 21. Le8+! Kxe8 22. Dg7 Tf8 23. Txh7 Dd6 24. Dxg6+ Kd8 25. Dh5 en zwart heeft geen verweer tegen de dreiging 26. Td1.

21. Lb5-d3 f6-f5 22. g2-g4!

Met het iets betere eindspel na 22. Dxh7+ Txh7 23. Txh7+ Kf6 24. Txe7+ was Kasparov vanzelfsprekend niet tevreden.

22 ... De7-f6 23. Tf1-d1 b7-b5

Dit lijkt het kritieke moment van de partij. Zwart kon dameruil afdwingen met 23 ... g5 waarna wit meer dan voldoende compensatie heeft voor de geofferde pion na 24. gxf5 Dxh6 25. Txh6 exf5 25. Lc4+ Kg7 26. Tb6. Maar de winst zou nog ver weg zijn.

24. Ld3-e2 e6-e5

Ook nu is 24 ... g5 misschien nog speelbaar.

25. Th3-d3 Ta8-a7

Na 25 ... fxg4 is 26. f3! zeer sterk, bijvoorbeeld 26 ... Df4 27. Dh4 g3 28. Td7+! Lxd7 29. Txd7+ Kg8 30. De7 De3+ 31. Kg2 Dxe2+ 32. Kh3 en wits koning ontsnapt uit de schaakjes.

26. Td3-d6 Df6-g7 27. Dh6-e3 Ta7-c7 28. a2-a4!

Herovert de controle over de diagonaal a2-g8. Na 28 ... c4 is 29. Db6 beslissend.

28 ... e5-e4 29. a4xb5 a6xb5 30. Le2xb5 Dg7-e5 31. De3-g5

Zie diagram 2

31 ... De5-e7

Er was geen goede verdediging, bijvoorbeeld 31 ... Le6 32. Ld7! of 31 ... c4 32. Lxc4+ Txc4 33. Td7+ Lxd7 34. Txd7+ Kf8 35. Dd8+ De8 36. Df6+ en mat.

32. Dg5-h6 Lc8-e6 33. Dh6-f4

Even tijd winnen. Zwart kan toch niets nuttigs doen.

33 ... Le6-c8 34. Df4-h6 Lc8-e6 35. g4xf5 g6xf5 36. Lb5-e2

Het einde van de partij. Ponomariov laat nog een aardige combinatie toe.

36 ... De7-f6 37. Le2-h5+ Kf7-e7 38. Td6xe6+ ...

Om na 38 ... Kxe6 af te ronden met 39. Td6+ Kxd6 40. Dxf6+ Kd7 41. Dxh8.

Zwart geeft op. De partij werd door de aanwezige journalisten bekroond met de schoonheidsprijs.

In de slotronde hield Kasparov zijn torenhoge rating van 2838 Elo-punten op peil met een zege op vaste klant Alexei Sjirov. Het was de enige partij die in Linares met zwart werd gewonnen.

Sjirov - KasparovLinares 20021. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 Pb8-c6 3. d2-d4 c5xd4 4. Pf3xd4 Pg8-f6 5. Pb1-c3 e7-e5 6. Pd4-b5 d7-d6 7. Lc1-g5 a7-a6 8. Pb5-a3 b7-b5 9. Lg5xf6 g7xf6 10. Pc3-d5 f6-f5

De Svesjnikov-variant. Kasparov hoopte dat Sjirov zich te buiten zou gaan aan een eerder door hem geprobeerd stukoffer en werd op zijn wenken bediend.

11. Lf1xb5 a6xb5 12. Pa3xb5 Ta8-a4 13. b2-b4

Er zijn boeken vol geschreven over deze woeste stelling. De varianten, die bijna allemaal begonnen met 13 ... Txb4, konden worden vergeten toen de Engelsman McShane in een van zijn partijen achter het bord zwarts volgende zet verzon.

13 ... Dd8-h4! 14. 0-0 Th8-g8

Zie diagram 3

15. f2-f4?

Sjirov hoopte een beroerd verlopen toernooi te redden met de eerste overwinning van zijn leven op De Baas. Wit heeft niet beter dan 15. c3 f4 16. Dxa4 Txg2+ 17. Kxg2 Dg4+ met remise door eeuwig schaak, Luther - McShane, Lippstadt 2000.

15 ... Ke8-d8!

Nu blijkt wit geen aanvalskansen van betekenis te hebben en staat zwart gewoon een stuk voor.

16. c2-c3 Ta4-a6 17. a2-a4 f5xe4 18. f4-f5 Lc8-b7 19. Ta1-a2 e4-e3

Zwart kan kiezen uit vele zetten. Ook niet slecht is 19 ... Pd4 20. Pxd4 Lxd5 21. Pf3 exf3 22. Dxd5 Txg2+.

20. Pd5xe3 Dh4-e4 21. Tf1-e1 Pc6xb4 22. c3xb4 Lf8-h6 23. Kg1-h1 Lh6xe3 24. Dd1-e2 Ta6-c6 25. a4-a5 De4xb4 26. Pb5xd6 Tc6xd6 27. De2xe3 Db4-d4 28. De3-c1 Dd4-d5

Wit geeft op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden