Kasparov boos na schoonheidsprijs

Afgelopen zondagavond bewees Gari Kasparov in Linares dat de prijsuitreiking niet het saaiste onderdeel van een schaaktoernooi hoeft te zijn....

Die storm brak los toen de ceremoniemeester bekend maakte dat de aanwezige schaakjournalisten de schoonheidsprijs van het toernooi hadden toegewezen aan de partij die Kasparov in de tweede ronde verloor van de vijftienjarige Teimour Radjabov. Kasparov rende het podium op, greep de microfoon en baste: 'Hoe kunnen jullie een partij bekronen waarin ik een stuk verloor door een stomme fout? De prijs is alleen toegekend omdat het de enige partij was die ik verloor. Ik beschouw dit als een belediging en een vernedering.'

Daarna haalde Kasparov zijn gram bij de boosdoeners. Toen hij vernam dat twee prominente journalisten, de Australiër Ian Rogers en de Spanjaard Leontxo Garcia, hun stem aan Radjabov hadden gegeven, beet hij hen toe: 'Dit is de grofste belediging die jullie me ooit hebben aangedaan. Jullie beschouwen je zelf als schaakjournalisten? Als jullie denken dat Radjabov de mooiste partij won, dan beschadigen jullie het schaakspel met jullie artikelen.'

Menigeen was diep geschokt door Kasparovs woedeuitval maar ik moet bekennen dat ik nauwelijks verrast was. Drie jaar geleden gebeurde in Wijk aan Zee min of meer hetzelfde. Regelmatig dreigde Kasparov toen te ontploffen als de dagelijkse publieksprijs geheel ten onrechte niet aan hem was toegekend. Toen bleven de verantwoordelijken buiten schot omdat hij moeilijk zijn woede kon koelen op het publiek. Nu had hij een duidelijk doelwit in journalisten die beter hadden moeten weten.

Overigens ben ik het van harte eens met de keuze van de journalisten om de eenvoudige reden dat er geen goed alternatief was. In het afgelopen toernooi werden geen grote kunstwerken gesmeed en het lijkt mij duidelijk dat Kasparov - Radjabov de illustrerende partij van Linares 2003 zal zijn als over honderd jaar de schaakgeschiedenis van de 21ste eeuw wordt beschreven. Het was geen briljante partij maar wel een zeer memorabele.

Ook de slotcombinatie in de volgende partij kan moeilijk een geschikte kandidaat voor een schoonheidsprijs worden genoemd. Maar temidden van de vele loodzware gevechten van de afgelopen weken was het een aangename afwisseling.

Leko - RadjabovLinares 2003

1. e2-e4 e7-e6 2. d2-d4 d7-d5 3. Pb1-c3 Pg8-f6 4. Lc1-g5 Lf8-b4

Op een wat lager niveau is de McCutcheon-variant een heel geschikt wapen maar tegen de wereldtop zal Radjabov er op den duur weinig plezier van hebben. Het is niet erg. Hij is jong en heeft nog alle tijd om een geschikter repertoire te kiezen.

5. e4-e5 h7-h6 6. Lg5-d2 Lb4xc3 7. b2xc3 Pf6-e4 8. Dd1-g4 g7-g6 9. Lf1-d3 Pe4xd2 10. Ke1xd2 c7-c5 11. h2-h4 Lc8-d7 12. h4-h5 g6-g5 13. f2-f4 Pb8-c6 14. f4xg5 Dd8-a5 15. d4xc5 d5-d4 16. Pg1-f3 0-0-0 17. Ta1-b1

Afscheid van de bekende voorbeelden. De als altijd perfect voorbereide Leko had nog nauwelijks tijd gebruikt en wist dus precies wat hij deed.

17 ... d4xc3+ 18. Kd2-e2 Th8-g8 19. Dg4-e4 Da5-c7

Onaantrekkelijk is 19 ... hxg5 20. h6 Dxc5 21. Tb5.

20. g2-g4 Pc6-e7 21. Ld3-b5!

De bevrijdende zet ... Ld7-c6 moet worden verhinderd.

21 ... h6xg5 22. Tb1-b3

Zie diagram 1

22 ... Pe7-d5

Unaniem veroordeeld als de beslissende fout. Zwart zou kunnen vechten met 22 ... f5 23. exf6 ep Pxf6 24. De5 Lxb5+ 25. Txb5 Td2+ 26. Ke1 Dxe5 27. Pxe5 Tg7. Toch heeft wit ook in die stelling na 28. Pc4 goede winstkansen.

23. Th1-b1 Ld7-c6 24. Lb5xc6 Dc7xc6 25. Pf3-d4 Dc6-a6+

Nu is het eindspel glad verloren na 25 ... Pf4+ 26. Kf3 Dxe4+ 27. Kxe4.

26. Ke2-e1 Td8-d7 27. c5-c6 Td7-c7 28. Tb3xb7 Tc7xb7 29. Tb1xb7 Pd5-b6 30. De4-h7

Wit staat zo huizenhoog gewonnen dat hij kan kiezen uit verschillende vernietigende zetten. Na 30. Pf5! exf5 31. Dxf5+ Kd8 32. c7+ is het mat in enkele zetten.

30 ... Tg8-f8 31. Dh7-g7 Da6-a3

Zie diagram 2

32. Dg7xf8+!

Een aardig slot. Na 32 ... Dxf8 33. Pb5 Dc5 34. Pd6+ Kd8 35. c7+ Dxc7 36. Txc7 Kxc7 37. h6 loopt de h-pion door.

Zwart geeft op.

Enkele lezers vroegen hoe zwart het toreneindspel in de maandag in de krant afgedrukte partij Leko - Anand remise had kunnen houden. Op de chessgatesite laat Leko het kritieke moment zien:

Zie diagram 3

Leko - Anand na 45. a4-a5. Anand speelde nu een heel logische zet die tot verlies leidt.

45 ... Tc1-a1 46. Kg3-g2!

Want nu had zwart geen verdediging meer tegen f2-f3, gevolgd door de mars van de witte koning naar de a-lijn. De kans op redding lag in 45 ... Tc4! (46. f3 Tc2!) om de koning op g3 vast te houden. Honderd procent remise is die stelling niet want wit kan het proberen met 46. f4 Tc3+! 47. Kf2 gxf4 48. Txf4 Ta3 49. Tf5 f6 50. Tb5 Kf7 51. Tb7+ Ke6 52. Tb6+ Ke5 53. a6 maar na 53 ... Kf4! 54. Txf6+ Kxg4 55. Txh6 Kg5 56. Tb6 Kxh6 kan zwart het volgens de boekjes net houden.

Nog even terug naar de schoonheidsprijzen. Soms wordt in een toernooi een partij gespeeld die geen concurrentie heeft en zeker niet als de winnaar ook nog eens Viktor Kortsjnoi heet. In Reykjavik behaalde hij onlangs de volgende prachtige aanvalsoverwinning.

Kortsjnoi - GretarssonReykjavik 2003

1. d2-d4 d7-d5 2. c2-c4 c7-c6 3. Pg1-f3 Pg8-f6 4. e2-e3 Lc8-f5 5. Pb1-c3 e7-e6 6. Pf3-h4 Lf5-e4 7. f2-f3 Le4-g6 8. Dd1-b3 Dd8-c7 9. Lc1-d2 Pb8-d7 10. c4xd5 e6xd5 11. 0-0-0 b7-b5

Daarmee hoopte de IJslander wits agressieve opzet af te straffen. Beter zou 11 ... 0-0-0 zijn geweest.

12. Ph4xg6 h7xg6 13. e3-e4! Pd7-b6

De pion mocht zwart niet nemen, na 13 ... b4 14. Pa4 dxe4 15. fxe4 Pxe4 16. Te1 f5 komt 17. De6+.

14. Kc1-b1 a7-a6 15. g2-g3! Lf8-e7 16. Ld2-f4 Dc7-b7 17. Lf1-d3 0-0-0

De juiste gedachte op het verkeerde moment.

18. Td1-c1 Pb6-c4 19. e4xd5 c6xd5

Zie diagram 4

20. Pc3xd5!

De eerste klap. De volgende zet is gedwongen, na 20 ... Pxd5 21. Lxc4 is het meteen gebeurd.

20 ... Db7xd5 21. Tc1xc4+! b5xc4 22. Ld3xc4 Dd5-b7

Of 22 ... Df5+ 23. Ka1 Txd4 24. Tc1 Kd7 25. Lxf7 en wit wint.

23. Lc4-e6+!!

En na deze prachtzet gaf zwart op. Na 23 ... fxe6 24. Tc1+ wint wit de dame.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden