Karzai slikt tweede ronde

Zware buitenlandse druk op Afghaanse president...

KABUL Afghanistan gaat op 7 november opnieuw naar de stembus. President Hamid Karzai heeft dinsdag de definitieve uitslag van de verkiezingen ‘verwelkomd’. Hij aanvaardt dat hij niet al in de eerste ronde heeft gewonnen, en is bereid tot een tweestrijd met zijn rivaal Abdullah Abdullah.

Karzai deelde dit mee aan verslaggevers in Kabul, geflankeerd door de Amerikaanse senator John Kerry, VN-gezant Kai Eide en de ambassadeurs van de VS, Frankrijk en Groot-Brittannië. Kerry speelde, naast Karzai, een hoofdrol op de persconferentie.

Met het besluit van Karzai is een uitzichtloze confrontatie over de einduitslag van de presidentsverkiezingen afgewend. De Electorale Klachtencommissie maakte maandag het resultaat bekend van haar onderzoek naar fraude tijdens de eerste verkiezingsronde, die plaatsvond op 20 augustus. Het aantal ongeldige stemmen bleek zo groot dat Karzai onder de 50 procent was gezakt, namelijk tot 49,67 procent. Bijna eenderde van de op hem uitgebrachte stemmen werd door de klachtencommissie afgekeurd. Voor Abdullah was dat een achtste. Hij eindigde op ruim 31 procent.

Karzai heeft zich tot het laatst fel verzet tegen de conclusie dat hij niet in de eerste ronde al was herkozen. De afgelopen dagen is kolossale internationale druk op hem uitgeoefend om de uitslag te aanvaarden. De mise-en-scène op de persconferentie – Karzai staand naast vijf buitenlandse gezanten en diplomaten – was daar een weerspiegeling van.

Het Karzai-kamp had zich de laatste twee weken steeds agressiever gekeerd tegen politieke ‘inmenging’ door ‘buitenlandse krachten’. Maar dinsdagmiddag liet Karzai zich – rechtstreeks op tv in Afghanistan – de internationale bemoeienis royaal aanleunen. Hij bedankte ‘onze buitenlandse vrienden voor hun steun’. In het bijzonder richtte hij zich tot senator Kerry, die zich ‘de afgelopen dagen met succes heeft ingespannen voor de democratie in Afghanistan’. De president maakte een vermoeide, soms emotionele indruk.

De nieuwe stembusgang in Afghanistan vindt plaats terwijl in veel delen van het land de winter invalt. Het wordt een enorme logistieke uitdaging.

[Zie verder pagina 5, kolom 5]

VS prijzen ‘stap vooruit’ Karzai
[Vervolg van pagina 1]

Logistiek gezien zal de tweede ronde van de Afghaanse presidentsverkiezingen een ‘enorme uitdaging’ worden (in de woorden van VN-chef Ban Ki-moon), veel groter nog dan de eerste ronde. Afgelegen delen van het land zullen moeilijk bereikbaar zijn, ook voor medewerkers van de kiescommissie en waarnemers. Opnieuw is er het gevaar dat de Taliban de verkiezingen met geweld willen verstoren en kiezers zullen intimideren. De onveiligheid is vooral in het noorden en oosten de afgelopen maanden toegenomen.

Hoogstwaarschijnlijk zal de opkomst op 7 november nog heel wat lager uitvallen dan die op 20 augustus, toen 38 procent van de kiesgerechtigden de moeite – en het risico – nam te gaan stemmen. Inwoners van Kabul reageerden dinsdag vermoeid op het nieuws dat ze over zeventien dagen opnieuw hun stem mogen uitbrengen.

Om zo’n riskante tweede ronde te voorkomen, werd de afgelopen dagen achter de schermen in Kabul onderhandeld over een coalitieregering tussen Karzai en Abdullah. De ‘buitenlandse vrienden’ hebben daarin ongetwijfeld bemiddeld. De VS en hun westerse bondgenoten zien een tweede ronde met vrees tegemoet.

Karzais persconferentie werd drie uur uitgesteld, volgens de tv-zender Al Jazeera omdat ook dinsdag nog werd geprobeerd een akkoord te sluiten. Al Jazeera, een van de beste nieuwsbronnen in Kabul, meldde dat Abdullah twaalf ministersposten in een nieuwe regering had geëist, waaronder het belangrijke ministerie van Binnenlandse Zaken.

Mogelijk wordt er alsnog geprobeerd vóór de tweede ronde een grote coalitie te smeden. Karzai zit daarbij met het probleem dat hij een groot aantal politieke en tribale leiders aan zich heeft gebonden door hun ministersposten te beloven. Om met Abdullah in zee te kunnen gaan, zou hij menig bondgenoot moeten teleurstellen.

De president benadrukte dinsdag in zijn plechtig klinkende verklaring verschillende malen het belang van ‘nationale eenheid’. Het besluit van de kiescommissie is volgens hem ‘legitiem en grondwettelijk’.

Volgens de Amerikaanse senator Kerry, prominent op de persconferentie aanwezig, heeft Karzai ‘waarlijk leiderschap’ betoond door ‘de grondwet en de rechtsstaat te omarmen’. De verkiezingen waren ‘verre van perfect’, aldus Kerry, maar ‘dat doet niets af aan de toewijding en opoffering die ze mogelijk hebben gemaakt’.

De Amerikaanse president Barack Obama noemde het besluit van president Karzai ‘een belangrijke stap voorwaarts voor de jonge democratie’ in Afghanistan. Over het sturen van extra troepen wil Obama pas beslissen als er duidelijkheid is over de afloop van de verkiezingen en de komst van een geloofwaardige regering. De eerste horde daarbij is dinsdag genomen.

Commentaar Pagina 11

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.