Kartelland

NEDERLAND houdt niet van consumenten. De kiezende en kopende mens staat van oudsher laag aangeschreven in de poldereconomie; zowel de werkende mens als de belastingbetalende mens staat in hoger aanzien dan de koper van goederen en diensten....

Deze houding ten aanzien van de eigenlijke spil in het economisch leven is zichtbaar in het groot en in het klein. Om klein te beginnen: tot in de tweede helft van de jaren negentig heette de afdeling die zich op het ministerie van Economische Zaken bezighield met consumenten 'Marktordening'. Sinds kort is dat 'Mededinging'.

Deze naamswijziging symboliseert een omslag in het denken van althans een deel van de ambtenaren en politici in Den Haag. Midden jaren negentig ontdekten zij, aangespoord door een club ambtenaren van het ministerie van Economische Zaken, de consument. De Mededingingswet ging op de schop - kartels, voordien gedoogd, werden ten principale verboden; de Nederlandse Mededingingsautoriteit werd opgericht om op de uitvoering van de wet toe te zien.

De geest van de nieuwe wetgeving is nog niet overal doorgedrongen. Bij ondernemers niet, en evenmin bij het Openbaar Ministerie.

Het geruchtmakende rapport dat de Economische Controledienst (ECD) heeft opgesteld over kartelafspraken bij oliemaatschappijen is in feite een verslag over het oude Nederland Kartelland. De geconstateerde onregelmatigheden dateren van voor de nieuwe Mededingingswet.

Desondanks is het onbegrijpelijk dat het Openbaar Ministerie in het rapport geen aanleiding zag voor vervolging. De brancheorganisatie Bovag fungeerde volgens de ECD de facto als hoofdkwartier van een kartelorganisatie. Het rapport bevat voldoende aanwijzingen dat deze conclusie gerechtvaardigd is. Ook onder de oude wetgeving kon dit niet door de beugel. Hier past daarom vervolging; vrijspreken kan altijd nog.

Er zijn sterke vermoedens dat ondernemers uit allerlei branches tot op de dag van vandaag samenspannen tegen de consument. Hierover wordt door betrokkenen natuurlijk niet in het openbaar gesproken, maar 'niet-aanvalsverdragen', willen ondernemers off the record wel bevestigen, zijn aan de orde van de dag.

Aan deze cultuur van minachting voor de consument dient zo spoedig mogelijk een eind te worden gemaakt. Hier ligt een schone taak voor het Openbaar Ministerie en de Nederlandse Mededingingsautoriteit.

Van consumenten moet je houden. We zijn het tenslotte zelf.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden