Kardinaal Sin kwam niet los van de magische 'volksmacht'

Priesters die zich met politiek bemoeien, daar houdt het Vaticaan niet van. Maar er zijn uitzonderingen. Zoals het hoofd van de kerk in de Filipijnen, kardinaal Jaime Sin....

Een westerse diplomaat heeft kardinaal Jaime Sin wel eens 'een van de beste politici van de Filipijnen' genoemd. Zelfs onder het autoritaire bewind van Ferdinand Marcos (1965-'86) veroorloofde de kardinaal zich openlijke kritiek: hij brak de staf over de corrupte presidentiële familie en vroeg om respect voor de mensenrechten. Het leken machteloze vermaningen van een onkwetsbare kerkvorst. Maar toen het uur der waarheid aanbrak, liet Sin het niet bij woorden.

Toen Marcos zich op 7 februari 1986 voor de zoveelste maal liet herverkiezen was de boot aan. De onbeschaamde stembusfraude was de Amerikaanse waarnemers die Marcos had uitgenodigd niet ontgaan. En ook de katholieke kerk, die 80 procent van de bevolking vertegenwoordigt, veroordeelde de oneerlijke stembusgang.

Terwijl Washington overwoog zijn steun aan Marcos op te zeggen, kwam kardinaal Sin in actie. Toen minister van Defensie Ponce Enrile en het hoofd van de nationale politie Fidel Ramos president Marcos gezamenlijk opriepen af te treden, bedacht Sin zich geen moment en wekte de bevolking op de opstandige militairen van eten en drinken te voorzien en de Marcos-gezinde troepen geweldloos de weg te versperren. Honderdduizenden Filipijnen gaven aan die oproep gehoor en op 25 februari moest Marcos het land ontvluchten. Ter bekroning van hun People Power (zoals deze geweldloze revolutie de Filipijnse geschiedenis is ingegaan) drongen de burgers het paleis binnen om zich te vergapen aan de overdaad waarmee de presidentiële familie zich had omringd, met als tastbaar symbool de onafzienbare rijen schoentjes van Imelda Marcos.

Kardinaal Sin bleef actief als grijze eminentie. Terwijl hij zijn preken en herderlijke schrijvens nu vulde met fulminaties tegen abortus, de pil en andere de kerk onwelgevallige zaken, stond hij achter de schermen Marcos' opvolgster, de vrome weduwe Corazon Aquino, met goede raad terzijde.

Noch oud-president Aquino, noch kardinaal Sin heeft zich ooit helemaal kunnen losmaken van de magie van People Power. Eind 2000 namen zij de leiding op zich van een nieuwe 'volksbeweging': ditmaal tegen president Joseph Estrada. Na zijn verkiezing was deze oude filmheld de Filipijnen gaan regeren met bijstand van de drinkebroers in zijn nachtelijke 'karaoke-kabinet'. Hij zou stellig wegens flagrante corruptie zijn afgezet als zijn regeringscoalitie niet zo'n forse meerderheid (82 procent) in het Lagerhuis had gehad.

Kardinaal Sin verketterde het liederlijke gedrag van de Filipijnse president, maar Estrada weigerde af te treden. Daarop ontketenden Aquino, Ramos en Sin een nieuwe People Power. Die begon ditmaal niet in de volkswijken van de hoofdstad Manilla, maar in de zakenwijk Makati. Maar 'volksmacht' of niet, de magie van People Power deed ook ditmaal zijn werk: uiteindelijk was het de chef-staf van de strijdkrachten die de president dwong tot aftreden door het vertrouwen in hem op te zeggen.

En nu is kardinaal Sin 75 geworden. De paus gunt hem een rustige oude dag. En de conservatieve rekenmeester Gaudencio Rosales is uitverkoren om in zijn voetspoor te treden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden