Karaktermoord op een ‘totaal verknipte geest’

Bongers? Bremer? Een schrijversduo uit Bemmel. Door en door Gelders. Op hun naam staan onder meer boeken over de legendarische Vitesse-speler Charly Bosveld, de beroemde Europa Cup-wedstrijd van NEC tegen Barcelona en vier streekdetectives in de stijl van Baantjer....

Jan Zwartkruis. Fris ons geheugen even op. Oud-bondscoach (1976-1981) en voordien twintig jaar coach van het Nederlands militair elftal. Toen hij zich met Oranje had geplaatst voor het WK in Argentinië (1978), werd een ‘supervisor’ boven hem gesteld: Ernst Happel.

De grote Ernst Happel! Niet dus.

Hoezo? Als we Zwartkruis moeten geloven, maakte Happel er bij het WK in Argentinië een grote puinhoop van. Kapitein van Oranje is feitelijk een lange – en wrede – afrekening met de Oostenrijkse coach. Zwartkruis is genadeloos openhartig.

Iedereen weet dat Happel een toptrainer was. Zwartkruis maakt hem af, als mens en als trainer. Happel is een ongeleid projectiel, Happel doet precies waar hij zin in heeft, Happel zit alleen maar te roken, Happel doet alles om Zwartkruis te dwarsbomen, Happel houdt onbegrijpelijke besprekingen, Happel is een botte cynicus, Happel heeft valse tanden, Happel is een schuinsmarcheerder en laat zich omringen door schuinsmarcheerders. En Happel drinkt teveel.

Stop! Nog eentje. Zwartkruis in het boek: ‘Ik denk dat hij een totaal verknipte geest was.’

Karaktermoord! En wat te denken van: ‘Maar dan komt hij iedere keer thuis met zijn zatte kop. Met de geur van andere vrouwen om zich heen...’

Maar waarom? Jaloezie? Frustratie? Voor Zwartkruis was het vernederend dat Happel voor het WK boven hem werd geplaatst. Dat werd overigens tijdens het toernooi weer teruggedraaid. Na de ‘Coup van Cordoba’ kreeg Zwartkruis de macht. Hij zette twee PSV’ers in het elftal, Brandts en Wildschut, en Nederland plaatste zich voor de finale. De herinneringen aan het afgrijselijke spel in de eerste ronde vervaagden daardoor snel.

De Coup van Cordoba? De ‘Coupe’, zoals die in het boek wordt genoemd, maakte een einde aan de heerschappij van Happel. De KNVB zou het initiatief hebben genomen. Volgens Jan Zwartkruis had Oranje het daarna volledig aan Jan Zwartkruis te danken dat de finale werd bereikt.

Misschien was dat wel zo. Misschien wel, ja. Maar het lijkt erop dat Zwartkruis Happel neerhaalt om er zelf groter van te worden.

Wat vindt de zoon van Happel, die in 1992 is overleden, er eigenlijk van, Ernst jr.? Die zei kortgeleden in de Volkskrant: ‘Wie is Zwartkruis? Wat heeft hij gewonnen? Er waren in die tijd twee grote trainers, Michels en Happel. Zonder mijn vader had Oranje in Argentinië nooit de finale gehaald.’

Maar wie heeft gelijk? Iedereen heeft een beetje gelijk.

Paul Onkenhout

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden